Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

 

Thuisonderwijs: 5 vragen

In Canada en Amerika is het heel normaal om je kinderen thuisonderwijs te geven. En ook in Nederland willen sommige ouders liever hun kind thuis lesgeven. Maar hoe gaat dat in zijn werk? En wat zijn de voor- en nadelen en voorwaarden van thuisonderwijs?

Thuisonderwijs: wat is het?

Per jaar besluiten een paar honderd ouders in Nederland hun kinderen niet in te schrijven bij een basisschool, maar ze zelf thuis les te geven. Daar zijn verschillende redenen voor. Zo kiezen sommige ouders hiervoor omdat er volgens hen geen school in de buurt is die past bij hun levensbeschouwelijke richting (hun geloof of levensovertuiging). Er zijn ook ouders die vinden dat het basisonderwijs niet aansluit bij de leerbehoeften van hun kind. Het gaat dan vaak om kinderen die vastlopen in het reguliere schoolsysteem. Ook is een groep ouders waarvan het kind psychisch of lichamelijk niet in staat is een school te bezoeken. Die ouders of verzorgers kiezen er daarom voor het onderwijs zelf te verzorgen, met bestaande of zelfontwikkelde lesstof of een combinatie daarvan. Ze kiezen voor homeschooling.

Advertentie

Voorwaarden thuisonderwijs

In principe is elk kind vanaf vijf jaar in Nederland leerplichtig. Dat betekent dat ze dus naar school moeten. Wel kunnen ouders zich beroepen op twee artikelen in de Leerplichtwet: artikel 5 sub a en artikel 5 sub b. Op basis van deze artikelen kunnen ouders vrijstelling van inschrijving op een schoolinstelling krijgen en zelf thuis onderwijs geven. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn als de ouders geen school op redelijke afstand van hun woning kunnen vinden die hun kind wil plaatsen en die de religie of levensovertuiging van het gezin in het onderwijs uitdraagt. Dit kan alleen als een kind niet al ingeschreven heeft gestaan bij een Nederlandse school of onderwijsinstelling. Als je kind al op school heeft gezeten, kun je je dus niet meer beroepen op die wet en thuisonderwijs geven. Ook gezinnen die een trekkend bestaan leiden, waardoor inschrijving op een school praktisch gezien niet lukt, kunnen op basis van artikel 5a vrijstelling krijgen van inschrijving en thuisonderwijs geven. Net als ouders van kinderen die vanwege lichamelijke of psychische redenen niet naar school kunnen.

Geldt dat ook voor middelbaar onderwijs?

Ja, ook middelbaar onderwijs kan door ouders of verzorgers worden gegeven. Leerlingen leggen dan staatsexamens af om een diploma of certificaten te behalen. Met die diploma’s of certificaten kunnen ze vervolgens doorstromen naar het vervolgonderwijs.

Lees ook: Relatie in quarantainetijd: 7 tips om het gezellig te houden

Wat zeggen voor- en tegenstanders van thuisonderwijs?

Het onderwerp thuisonderwijs is al jaren voer voor discussie. Zo menen tegenstanders dat ouders die thuisonderwijs geven hun kinderen sociaal veel ontzeggen: kinderen die thuisonderwijs krijgen hebben immers vaak geen klasgenoten ‒ afgezien van eventuele broers en zussen ‒ en komen zo minder snel in aanraking met andere ideeën en opvattingen. Op deze manier zouden ze zich ook niet leren handhaven in een groep en missen ze de interactie met klasgenoten en verschillende leraren. Ook is er geen toezicht op de kwaliteit van het onderwijs. Het grondwettelijk recht op kwalitatief goed onderwijs kan daardoor niet worden gecontroleerd. Vooral om die laatste reden zijn er vanuit de politiek al meerdere keren plannen gemaakt om het thuisonderwijs aan banden te leggen.

Voorstanders van thuisonderwijs geven menen dat kinderen die thuisonderwijs krijgen wel genoeg sociaal contact hebben, omdat school niet de enige plek is waar kinderen anderen kunnen ontmoeten. Veel ouders die hun kind thuis les geven vinden het juist belangrijk dat hun kinderen deel uitmaken van andere groepjes, zoals sportclubs en muziekscholen. Of ze organiseren bijeenkomsten met andere thuisonderwijsgezinnen. Bovendien zeggen zij dat het thuisonderwijs vrijwel altijd van goede kwaliteit is, omdat ouders er heel bewust voor kiezen thuisonderwijs te gaan geven en hun leven daar helemaal op inrichten. Sommigen halen daarvoor zelfs hun lesbevoegdheid. Daarbij is er volgens hen tijdens thuisonderwijs veel meer individuele aandacht voor kinderen: er is meer tijd en aandacht voor problemen én interesses dan in een klas en daarom zou het juist een goede onderwijsvorm zijn voor kinderen die vastlopen in het reguliere onderwijssysteem.

Onderwijsonderzoek bevestigt dat individuele begeleiding van leerlingen hun ontwikkeling sterk bevordert. In het geval van thuisonderwijs staat of valt dit wel met de vaardigheid in lesgeven van de ouders. In het onderwijs is deze kwaliteit min of meer gegarandeerd door de eisen die gesteld worden aan de diploma’s van leraren.

Hoe werkt thuisonderwijs?

De Nederlandse Vereniging voor Thuisonderwijs legt op haar website uit dat elke ouder het thuisonderwijs anders inricht. De een heeft een speciale leskamer, de ander geeft gewoon les aan de eettafel. De ene ouder kiest voor bestaande lesmethodes, de ander voor ervarings- of ontwikkelingsgericht onderwijs of natuurlijk leren. En de een houdt vaste lestijden aan, de ander richt het flexibeler in. Kortom: hoe ouders hun kind thuis les geven, verschilt enorm.

Meer lezen: Feiten en tips over het digitaal opvoeden van je peuter

Dit artikel is tot stand gekomen en goedgekeurd door artsen en andere (medische) deskundigen van het Ouders van Nu expertteam.

Bronnen: Thuisonderwijs

Machiel Karels

Onderwijskundige

Machiel Karels is directeur van onderwijskundig kennisplatform Wij-leren.nl. Met 3,7 miljoen bezoekers per jaar is dit het toonaangevende kennisplatform voor het onderwijs. Daarnaast begeleidt Machiel complexe verandertrajecten op scholen. Het is zijn passie om mee te helpen het onderwijs te transformeren naar een structuur die bij elk kind past en die toch werkbaar is voor leraren.

Machiel heeft vele tientallen artikelen geschreven over onderwijskundige thema’s. In zijn artikelen brengt hij de onderwijskundige theorie bij de praktijk van alledag op de scholen. Naast zijn werk voor Wij-leren.nl is Machiel Karels lid van de Taskforce Ontwikkelingsgericht Onderwijs. Deze Taskforce is in 2019 opgericht om een fundamentele verandering in het onderwijsstelsel tee bewerkstelligen.

Voor meer informatie: kijk op: De Spreker en voor achtergrond:
Wij-leren biografie Machiel
Twitter
LinkedIn