Leerplicht, wat is het?
Kinderen in Nederland hebben recht op onderwijs. Daarom is onderwijs op school verplicht van 5 tot 16 jaar. Je kind is in deze periode leerplichtig.
Ouders en verzorgers hebben de wettelijke verplichting om hun kind onderwijs te laten volgen. Ze moeten hun kind inschrijven bij een school en ervoor zorgen dat hij ernaartoe gaat. De leerplicht geldt voor alle kinderen die in Nederland wonen. Ook kinderen met een niet-Nederlandse nationaliteit, asielzoekers in de leerplichtige leeftijd en kinderen die illegaal in Nederland verblijven, moeten verplicht naar school. In sommige gevallen kan je kind vrijstelling van school krijgen.
Is een kind van 4 leerplichtig?
Hoewel kinderen vanaf 4 jaar naar de basisschool mogen, zijn ze pas vanaf 5 jaar leerplichtig. De leerplicht gaat in op de eerste dag van de maand na de vijfde verjaardag van een kind. Je kunt je kleuter tot hij 5 jaar wordt dus best af en toe thuis laten als hij erg moe is door alle nieuwe indrukken op school. Zo kan hij makkelijker wennen.
Toch proberen de meeste ouders hun 4-jarige kind zo snel mogelijk mee te krijgen in het schoolritme. Dan voelt dat al normaal voor hem tegen de tijd dat de leerplicht ingaat. Zolang je kind nog niet leerplichtig is, kunnen jullie op vakantie buiten de schoolvakanties.
Moet je kind van 5 jaar de hele dag naar school?
Is je kind 5 jaar en zijn hele dagen op school te zwaar voor hem? Of maakt hij om welke reden dan ook een heftige tijd door? Dan mag je je kind maximaal 5 uur per week thuishouden. Deze bijzondere regeling geldt alleen voor vijfjarigen. Je hebt geen toestemming nodig om gebruik te maken van deze regeling, maar je moet het wel melden bij de directeur van de school.
Is die 5 uur niet genoeg, dan kan de directeur je kind maximaal nog 5 uur per week extra vrijaf geven. In totaal mag je je kind dus maximaal 10 uur thuishouden. Zodra je kind 6 jaar is, geldt deze vrijstellingsmogelijkheid niet meer.
Lees ook: Zo kies je de juiste basisschool
Vrijstelling leerplicht: hoe werkt dat?
In een aantal gevallen hoeft je kind niet vanaf zijn vijfde jaar naar school. Deze leerplichtvrijstelling geldt voor de periode van één jaar en moet jaarlijks worden aangevraagd. Je kind hoeft in de volgende gevallen niet naar school:
- 1
Als je kind psychische en/of lichamelijke klachten heeft en niet naar school kan.
Je hebt hiervoor een verklaring van een arts of een andere deskundige nodig. Als je kind nooit naar school of een onderwijsinstelling zal kunnen om deze reden, hoef je de vrijstelling maar één keer aan te vragen. - 2
Als je vindt dat geen enkele school voldoet aan jullie godsdienst- of levensovertuiging.
Je stuurt een verklaring naar de leerplichtambtenaar waaruit blijkt waarom jullie bezwaar hebben tegen alle scholen in de omgeving. De leerplichtambtenaar beoordeelt de verklaring. - 3
Als je kind in het buitenland naar school gaat.
Je kind woont in Nederland, maar gaat in het buitenland naar school, bijvoorbeeld omdat je in een grensgemeente woont. Je moet hierbij aantonen dat je kind naar een buitenlandse school gaat. - 4
Als je rondreist voor werk.
Leid je met je kind een trekkend bestaan, bijvoorbeeld als kermisexploitant of circusmedewerker? Dan kan je kind onder bepaalde voorwaarden een deel van het jaar vrijstelling van de leerplicht krijgen. De afstand tussen de standplaats en de standplaats van een ‘rijdende school’ moet wel groter zijn dan 5 kilometer. Kinderen van schippers gaan meestal naar een schippersinternaat, zodat ze naar een reguliere school kunnen gaan.
Hoeveel dagen mag je je kind van school houden?
Is je kind ziek, dan hoeft hij uiteraard niet naar school. Je moet je kind dan wel ziek melden bij de school. Voor de volgende bijzondere gelegenheden kun je van tevoren verlof voor je kind aanvragen bij school:
een huwelijk
jubileum
begrafenis
religieuze feestdag
Je vult dan een toestemmingsformulier in, dat door de schoolleiding wordt beoordeeld. Ook voor een vakantie mag je in sommige gevallen vrijstelling aanvragen. Je moet hiervoor minimaal acht weken voordat je op vakantie gaat toestemming vragen bij de directeur van de school en dit kan alleen als je kunt bewijzen dat jullie vanwege je werk niet weg kunnen in de schoolvakanties.
Lees ook: Alles over calamiteitenverlof
Ongeoorloofd schoolverzuim
Als je je kind zonder geldige reden thuis houdt van school, of zonder toestemming een paar dagen aan de schoolvakantie vastplakt, heet dit ongeoorloofd schoolverzuim. Je overtreedt daarmee de Leerplichtwet. Hetzelfde geldt voor spijbelen. De school gaat hierover met de ouders in gesprek en mag het schoolverzuim melden bij de gemeente, ook als een leerling lange tijd of erg vaak wordt ziekgemeld en de school hier twijfels of zorgen over heeft.
Als een leerling in totaal 16 lesuren mist in vier weken tijd, is de school zelfs wettelijk verplicht om dit te melden bij de leerplichtambtenaar van de gemeente. De Onderwijsinspectie controleert of scholen genoeg doen om verzuim tegen te gaan.
Boete leerplicht
Het overtreden van de Leerplichtwet is strafbaar. De leerplichtambtenaar neemt contact op met de ouders om duidelijk te krijgen waarom een kind niet naar school gaat. Als het kind vervolgens nog niet aan de Leerplichtwet voldoet, maakt de leerplichtambtenaar een proces-verbaal op. De rechter bepaalt dan of de ouders/verzorgers strafbaar zijn en legt een boete op die past bij de richtlijnen.
Voor het ongeoorloofd missen van lessen krijg je bijvoorbeeld minimaal 250 euro boete, als je je kind helemaal niet inschrijft op een school is dit minimaal 750 euro en voor schoolverzuim rondom de schoolvakanties kun je 100 euro boete per dag per kind krijgen.
Vrijstelling van leerplicht, maar toch onderwijs
Als je vrijstelling van de leerplicht hebt gekregen, bijvoorbeeld omdat je kind vanwege een handicap niet naar school kan of omdat er geen school is die past bij jullie levensovertuiging, zijn er toch mogelijkheden om je kind onderwijs te laten volgen:
Je kunt je kind zelf thuisonderwijs geven.
Je kunt een andere vorm van vervangend onderwijs regelen, zoals particulier onderwijs of virtueel onderwijs.
Einde volledige leerplicht
De volledige leerplicht duurt tot en met het schooljaar waarin je kind 16 jaar wordt. Wordt hij bijvoorbeeld in februari 16 jaar, dan moet hij het schooljaar afmaken. Als je kind 12 volledige schooljaren naar school is geweest, is de volledige leerplicht afgelopen. Slaat je kind een klas over, dan wordt gekeken naar het aantal schooljaren en niet naar de leeftijd. Aan het einde van het twaalfde schooljaar stopt voor hem de volledige leerplicht. Een schooljaar eindigt officieel op 31 juli.
Bronnen: Rijksoverheid, Onderwijsconsument.nl, Oudersenonderwijs.nl
