Hoe kies je een goede en veilige zwemschool?
In Nederland is wettelijk niet vastgelegd wat een kind precies moet kunnen voor een zwemdiploma, maar de meeste betrouwbare zwemscholen volgen de richtlijnen van de Nationale Raad Zwemveiligheid (NRZ) en de bekende ABC-methode. De Koninklijke Nederlandse Zwembond (KNZB) raadt aan om altijd kritisch te kijken naar de kwaliteit van de zwemlessen.
Vraag bij de zwemschool of het zwembad na of de instructeurs een erkende beroepsopleiding hebben afgerond. Voor extra zekerheid kun je informeren of de zwemschool de gedragscode van de zwembranche hanteert, een VOG-verklaring van het personeel eist en regelmatig bijscholing biedt.
Tip: Shop hier de leukste badkleding voor je kind
Waarom zijn de eisen voor zwemles strenger geworden?
De lesprogramma’s richten zich tegenwoordig veel meer op overleven en zelfredzaamheid dan op het aanleren van de ‘perfecte’ zwemslag. Moderne zwembaden zijn namelijk uitdagender geworden. Met faciliteiten zoals stroomversnellingen, wilde glijbanen en golfslagbaden lopen kinderen simpelweg meer risico.
Het is cruciaal dat een kind zich in onverwachte situaties kan redden. Om die reden is bijvoorbeeld de klassieke ‘startduik’ uit het lesprogramma geschrapt en vervangen door ‘achterwaarts in het water vallen’. Dit bootst een situatie na die in het echte leven sneller voorkomt.
Vanaf welke leeftijd begin je met zwemles?
Het beste moment om te starten met zwemles is wanneer je kind 5 jaar is. Op deze leeftijd heeft je kind op de basisschool al geleerd om instructies op te volgen en kan hij zich beter concentreren. Bovendien zijn de spierkracht en motoriek bij vijf jaar voldoende ontwikkeld om de zwemoefeningen goed uit te voeren.
Volgens zwemonderwijzer en expert Britt Klaassen-Anholts verschilt het ideale startmoment wel per kind. In de praktijk blijken tweede of derde kinderen in een gezin er vaak net iets eerder aan toe te zijn, omdat ze door oudere broers of zussen al vaker mee zijn geweest naar het zwembad. Vanaf de startleeftijd van vijf jaar doet een kind er gemiddeld één schooljaar over om diploma A te behalen. Dit is mede afhankelijk van zijn concentratievermogen, de groepsgrootte en hoe vaak jullie zelf extra gaan oefenen.
Wat moet je kind precies kunnen voor zwemdiploma A?
Voor zwemdiploma A moet je kind de basis van vier zwemslagen beheersen en een uitgebreide reeks veiligheidsvaardigheden laten zien. Je kind is hierna voorbereid op een veilig, overzichtelijk zwembad zonder extra attracties. Hoewel de precieze afstanden per aanbieder kunnen verschillen, leert je kind minimaal het volgende:
De vier basis zwemslagen:
Schoolslag: Zwemmen op de buik waarbij het hoofd boven water blijft.
Enkelvoudige rugslag: Zwemmen op de rug, waarbij je kind zich alleen met de benen voortbeweegt.
Borstcrawl: Trappelen met de benen, terwijl de armen als een molenwiek draaien en het gezicht in het water ligt.
Rugcrawl: Trappelen met de benen en de armen als een molenwiek bewegen, liggend op de rug.
Praktische vaardigheden in het water:
Drijven op zowel de buik als de rug.
Zelfstandig watertrappen.
Vanaf de kant het water in springen (met een sprong of duik) en achterwaarts of met een voetsprong het water in vallen.
Onder water zwemmen, door een gat in een zeil zwemmen en onder een mat of lijn door zwemmen.
Zelfstandig op een verhoogde kant of mat klimmen.
Een specifiek gedeelte gekleed (met kleren en schoenen aan) zwemmen.
Veel zwemscholen voegen daar nog extra overlevingselementen aan toe, zoals reddingszwemmen, een koprol in het water maken of voetwaarts naar de bodem zakken.
Hoe help je je kind bij watervrees?
Je bereidt je kind het beste voor op zwemles door hem van jongs af aan spelenderwijs aan water te laten wennen, zodat de angst verdwijnt. Oefeningen zoals babyzwemmen of survivalzwemmen voor baby’s en peuters verkleinen de overgang naar de echte zwemles aanzienlijk.
Heeft je kind toch moeite met water? Oefen dan samen om hem ‘watervrij’ te maken:
Neem je kind mee onder de douche en laat hem wennen aan stralen water.
Loop samen rustig door het ondiepe bad en spring daarna hand in hand het water in.
Leer je kind bellen blazen in het water (met neus of mond).
Maak grote spetters met de benen terwijl je veilig op de rand zit.
Giet spelenderwijs kleine hoeveelheden water uit een gieter of bak over het hoofd van je kind.
Lees hier meer over de beste aanpak van watervrees.
Wat is de rol van het proefzwemmen en afzwemmen?
Het proefzwemmen is een generale repetitie waarbij de zweminstructeur toetst of je kind alle vaardigheden goed beheerst. Dit zorgt ervoor dat je kind de volgorde en de sfeer alvast ervaart en zelfverzekerder is op de grote dag. Een kind mag pas meedoen aan het echte afzwemmen als de instructeur zeker weet dat hij er klaar voor is. Zakt je kind niet tijdens deze proefles, dan is de kans ontzettend klein dat dit tijdens het echte diplomazwemmen nog gebeurt.
Het uiteindelijke afzwemmen is vooral een feestelijke afronding. Familie mag komen kijken en juichen. Met het behalen van het A-diploma is de eerste belangrijke stap naar zwemveiligheid gezet.
Waarom is alleen diploma A niet voldoende?
Diploma A legt de absolute basis voor een rustig zwembad, maar voor echte zwemveiligheid in moderne zwembaden en open water zijn ook diploma B en C noodzakelijk. Volgens experts haken veel ouders en kinderen na diploma A af, terwijl de Nationale Norm Zwemveiligheid pas behaald is bij het volledige ABC.
Diploma A: De basisvaardigheden in een overzichtelijk zwembad.
Diploma B: Je kind leert langere afstanden zwemmen en beheerst vaardigheden voor baden met attracties, zoals een wildwaterglijbaan of stroomversnelling.
Diploma C: Je kind is veilig in zwembaden met attracties en in open water zonder sterke stroming (zoals recreatieplassen). Na het Zwem-ABC kan je kind veilig deelnemen aan watersporten zoals zeilen of surfen.
Er zijn zwemscholen die ervoor kiezen om slechts één compleet zwemdiploma aan te bieden dat direct gelijkstaat aan het C-niveau. Het voordeel hiervan is dat kinderen niet tussentijds afhaken. Lees ook: Veiligheid op het water: hier moet je écht op letten
Bronnen: Nationale Raad Zwemveiligheid, Allesoverzwemles.nl, RTL Nieuws