Steeds meer vrouwen kiezen ervoor om de tijd even stil te zetten en hun opties open te houden door hun eicellen te laten invriezen. Of ze worden hiertoe haast gedwongen door medische redenen. Maar makkelijk is het zelden. Wat vraagt zo’n traject eigenlijk, fysiek, mentaal en hormonaal? En geeft het echt rust, of is dat maar deels waar?
Zara (38): ‘Ik reageer heel goed op de hormonen’
‘Ik vond het in elk geval waanzinnig’, vertelt Zara*. Toen ze op haar 35e plots single was en geen ruimte voelde om zich direct weer in een nieuwe relatie te storten, werd ze gedwongen na te denken over haar toekomst en haar kinderwens. De paniekjaren, zo noemt ze het.
‘Een vriendin van me doorliep het proces en vertelde erover. Het bracht haar rust. Die rust gunde ik mezelf ook. Maar ethisch had ik nog wat bezwaren. Je medicaliseert toch iets natuurlijks. En bovendien spelen werk, partnerkeuze en maatschappelijke verwachtingen ook mee. Daarbij is het alsnog niet zeker of je na het invriezen van je eicellen zwanger kunt raken.’
Lees ook: Hoe werkt eicellen invriezen en wat zijn de kosten?
Rust of spijt?
Ze zag het om haar heen vaker gebeuren. ‘De een kreeg er rust van, de ander juist spijt.’ Zelf deed ze er twee jaar over om een beslissing te nemen. ‘Omdat ik er nog niet over uit was, sprak ik met andere vrouwen en las me zoveel mogelijk in. Uiteindelijk gaf mijn vader de doorslag door te zeggen dat kleinkinderen altijd welkom zijn.’
Op haar 37e besloot ze ervoor te gaan. ‘Ik vroeg een doorverwijzing aan bij de huisarts en zo’n zes maanden later meldde ik me in het ziekenhuis voor een social freezing-traject. Dat is het proces van je eicellen invriezen zonder medische reden.
Daar krijg ik te horen dat ik de eicellen alleen mag gebruiken als ik een romantische partner heb. Daar schrok ik van. Mocht ik het met een donor of een vriend waar ik geen partnerschap mee heb willen doen, kan dat niet via deze weg. Die voorwaarde blijkt overigens niet overal hetzelfde.
In theorie kunnen vrouwen ook met donorsperma zwanger worden, maar niet elk ziekenhuis biedt die mogelijkheid standaard aan met ingevroren eicellen. Dat had ik eerder willen weten. Maar ik besloot toch door te gaan.’
Geef me meer!
Het traject zelf begint met hormonen spuiten. ‘Ik was huiverig, want ik reageerde heel slecht op de pil. En een vriendin van mij ging door een hel.’ Maar Zara’s ervaring blijkt anders. ‘Na dag twee begon ik echt te floreren. Ik reageerde heel goed op de hormonen en dacht alleen maar: geef me meer!’
Pas vlak voor de punctie werd het zwaarder. ‘Sporten ging niet meer en slapen werd lastig.’ Voor de ingreep was ze zenuwachtig. ‘Ik koos voor een plaatselijke verdoving en geen narcose. De punctie viel me mee. Ik dacht zelfs: als ik dit nog een keer moet doen, teken ik ervoor.’ Maar daarna kwam de klap. ‘Toen de verdoving was uitgewerkt kreeg ik extreme pijn die twee weken aanhield. Ik leefde op pijnstillers om te kunnen werken, want het leven ging uiteraard gewoon door.’
Uiteindelijk werden er 29 eicellen, waarvan 23 bruikbare, geoogst. ‘Dat is een grote oogst en ik ben enorm trots op mijn lijf. Ik hoop in de toekomst moeder te mogen worden. Op de natuurlijke wijze, en anders met behulp van de ingevroren eicellen.’
Lees ook: Wel of geen kinderen? Deze boeken helpen je met deze grote levensvraag
Elize (39): ‘Het zou niet alleen voor vrouwen met geld moeten zijn’
Elize (39, @elizebeen op Instagram) had een heel andere ervaring dan Zara. Een kinderwens heeft ze nooit echt gehad, maar op haar 39e voelde ze de noodzaak om er serieus over na te denken. De keuze voor het invriezen van eicellen was snel gemaakt voor Elize, ondanks de hoge kostenpost. Omdat ze een stabiel persoon is, en zelden last had van haar hormonen, verwachtte ze dat het traject haar wel zou meevallen. ‘Ik dacht: dit doen we even. Maar dat pakt anders uit.’
Vriendinnen op een festival
‘Elke avond om 22.00 uur zat ik met een spuit in mijn been, terwijl mijn vriendinnen op een festival stonden. Ik voelde me heel eenzaam en op dat moment kwamen er allerlei existentiële vragen op me af.’ De hormonen hadden veel impact op Elize. ‘Ik herkende mezelf niet meer. Ik was tijdens het spuiten van al die hormonen onzeker, geïrriteerd en heb ineens een hekel aan ie-de-reen. Verschrikkelijk vond ik het, om me zo te voelen.’ Via Instagram deelde ze haar ervaring en haar inbox stroomde vol. ‘Zoveel vrouwen voelen zich eenzaam in dit proces.’
Een kans op een zwangerschap door middel van het invriezen van eicellen is niet gegarandeerd. ‘Dat wist ik niet voor ik het proces inging. Het gevoel van tijd kopen of controle is dus maar deels terecht. ‘Dat is dan maar zo’, vindt Elize. Haar opbrengst was relatief laag, waardoor een tweede ronde werd aangeraden.
‘Ik wist niet of ik het aankon om me nog een keer zo te voelen. Ik vond het een focking hel. Ik heb wel een hervonden respect voor vrouwen die maandelijks door hormonale schommelingen gaan.’ Elize hoopt dat het taboe rondom social freezing verdwijnt en dat het traject toegankelijker wordt. ‘Het zou niet alleen voor vrouwen met geld moeten zijn.’
Hanna (27): ‘Het hoorde bij mijn kankerbehandeling’
Voor sommige vrouwen is er geen keuze. Zoals voor Hanna (@HannaKroon7 op TikTok), die vorig jaar de diagnose borstkanker kreeg. ‘Direct na mijn diagnose kreeg ik de vraag of ik een kinderwens heb en of ik mijn eicellen wil invriezen.’ Voor Hanna was de beslissing duidelijk. ‘Ik heb een grote kinderwens, dus ik ben dit traject ingegaan.’
Tussen operatie en chemo door begon ze met hormonen. ‘Ik werd zo geleefd dat ik er nauwelijks bij stilstond. Het hoorde er gewoon bij.’ De behandeling viel haar fysiek mee. ‘Ik had er weinig last van en de opbrengst bleek goed. De kans dat ik de eicellen ooit nodig heb, is klein omdat er een grote kans is dat ik weer normaal vruchtbaar word.’
Ingrijpend traject
Die ‘verzekering voor later’ blijkt in de praktijk dus minder zeker dan het klinkt. Het is een ingrijpend traject, dat hoop geeft, maar ook onzekerheden met zich meebrengt die niet verdwijnen zodra de eicellen in de vriezer liggen. Voor Zara voelt het als een manier om ruimte te creëren, al zitten daar voorwaarden aan. Voor Elize als iets wat haar volledig uit balans bracht. En voor Hanna was het geen keuze, maar iets wat er simpelweg bijkwam, midden in een veel groter gevecht.
Wat eicellen invriezen oplevert, verschilt per vrouw. Eliza: ‘Maar ik ben ongelofelijk dankbaar dat ik de vrijheid en de financiële middelen heb om dit proces aan te kunnen gaan. En dat ik in Nederland woon waar dit gewoon kan.’
*Zara is een gefingeerde naam. Haar echte naam is bekend bij de redactie.
