‘Wordt het een jongen of een meisje?’: waarom die vraag voor de zwangere Sijben Rosa (38) zo beladen is

‘Probeer maar eens een zwangerschapsboek te vinden dat niet over moeders of vrouwen spreekt. Vaak kom je termen tegen als moeder, oermoeder en baarmoeder. Zelf geef ik bijvoorbeeld de voorkeur aan het woord baarorgaan. Ook in de verloskundige zorg is alles gericht op vrouwen. Een enkele keer kom ik websites of podcasts tegen die spreken over zwangeren en dragende of barende ouders. En dat gaat dan ook over mij.

Ik voel me geen vrouw, maar ook geen man. Ik voel me het meest op mijn gemak als er over mij wordt gesproken met non-binaire voornaamwoorden. En ik weet heus wat mensen bedoelen als er wordt gesproken over moeders, dus ik probeer niet op elke slak zout te leggen en me er niet al te druk om te maken, anders wordt het te zwaar. Maar ik word er wel mee geconfronteerd.

Lees ook: Ryan over baby Ravi: ‘Moeder worden wilde ik niet, maar ouder wél’

Kinderwens

Als ik vroeger weleens de vraag kreeg of ik ooit ouder wilde worden, vond ik het maar ingewikkeld. Voor mij bleek het antwoord op die vraag af te hangen van degene met wie ik samen was. Mijn huidige partner Sven (hij/hem) ziet en accepteert me zoals ik ben. Hij ziet me als toekomstige ouder, niet als moeder. Daardoor durfde ik ruimte te geven aan een kinderwens die ik misschien altijd al had.

En, wat wordt het?

Zwanger zijn opent voor mij een nieuwe wereld waarin ik voortdurend merk hoe sterk zwangerschap nog met vrouw-zijn is verbonden. Zo kreeg ik te horen dat ik me vast vrouwelijker zou gaan voelen in mijn zwangerschap. Ik denk dat deze personen dat zelf zo hebben ervaren. Maar dat is bij mij absoluut niet gebeurd. Ik voel me meer dierlijk dan vrouwelijk. En natuurlijk krijg ik zo’n beetje dagelijks de vraag ‘wat het wordt’, zelfs van wildvreemden.

Dat is goed bedoeld. Ze willen zich, denk ik, gewoon een voorstelling maken van de baby. Vanuit mijn eigen ervaring heb ik daar wat weerstand tegen. Ik zeg inmiddels dat we dat nog niet weten. Want het geslacht waarmee ons kind geboren wordt, hoeft niet overeen te komen met hoe ons kind zich later identificeert. En ik vraag of ze willen weten wat er tussen de benen van de baby zit. Dat vinden mensen soms best confronterend. Maar eigenlijk is dat waar ze naar vragen, toch? Heeft het een piemel of een vulva?

Flexibel blijven

Ik vind het gek dat we nog steeds zoveel nadruk leggen op het geslacht en daar zoveel aannames aan verbinden. Dus proberen Sven en ik dat zo min mogelijk te doen. We gebruiken voorlopig wel de voornaamwoorden hij of zij, omdat we nog niet weten wat ons kind later prettig vindt. De kans is best groot dat ons kind cisgender is, oftewel zich identificeert met het geslacht dat bij de geboorte is vastgesteld. Maar we beseffen dat dit een aanname is en willen daar flexibel in blijven. Want het gender en de juiste voornaamwoorden weten we pas als het kind dat zelf vertelt.

Ik weet dat er in onze huidige wereld veel weerstand is tegen queer en gendernon-conforme personen. Ik ervaar dat gelukkig niet zelf, maar voel de dreiging wel. Soms kies ik er bewust voor om niet in gesprek te gaan als iemand me ‘mevrouw’ noemt, uit veiligheidsoverwegingen en voor mijn gemak. Want soms is het heel vermoeiend om jezelf te zijn. En dat geldt natuurlijk niet alleen voor gender-diverse mensen.

Lees ook: Regenboogouderschap: dit moet je regelen als regenbooggezin

Mapa

Gelukkig is er op veel plekken genoeg ruimte voor mensen zoals ik. En kan ik het hebben over ‘mapa’ (een samenstelling van mama en papa, red.) en het baarorgaan. Dat zijn termen waarin ik me herken. Ze maken dat ik me gezien en welkom voel en daar word ik blij van. Ik hoor regelmatig van mensen die eerst weerstand voelden, maar na het luisteren naar mijn audiodocumentaire Het wordt een mens heel anders naar dit onderwerp kijken. Daar ben ik trots op.

Lees ook: Genderneutraal opvoeden: ‘Ik geef mijn kinderen mee dat ze helemaal zichzelf mogen zijn’

Ook mijn ouders moesten wennen

Ook mijn ouders moesten wennen toen ik aan hen aangaf dat ik mijn genderidentiteit aan het onderzoeken was. Ze hadden alle ruimte voor me toen ik aangaf niet alleen op cis-mannen te vallen, maar ook op andere genders. Maar toen ik ze vertelde over mijn twijfels rondom mijn genderidentiteit, moesten ze even slikken. Ze hadden tijd nodig om te wennen, maar uiteindelijk bleken ze flexibel en inmiddels gebruiken ze mijn nieuwe naam en mijn voorkeursvoornaamwoorden. Mijn kind zal me vast ook confronteren met dingen die ik niet begrijp of waar ik nog weinig over weet. Ik hoop dat ik daar ook zo flexibiliteit in ben, al zal ik wat gender betreft vast flexibel zijn.

Ik hoop dat ik mijn kind mag leren hoe belangrijk het is om de moed te hebben om te luisteren naar wat er diep van binnen leeft. En daar ook iets mee te doen. Ook als dat anders is dan de standaard. En dat mijn kind er altijd voor mag kiezen om zich te conformeren. Omdat dat bij mijn kind past of omdat dat prettiger of veiliger voelt.’