Een draagdoek of draagzak kopen: hier moet je opletten

Een draagdoek of draagzak kopen: hier moet je opletten

Je hebt huid-op-huidcontact met je baby, je handen zijn vrij en het is goed voor zijn motorische en sociaal-emotionele ontwikkeling. Draagdoeken en draagzakken hebben allerlei voordelen. Wil jij je kind graag dragen, maar weet je niet precies wat nu goed bij je past? En wat handig is? Alle soorten en verschillen op een rij.

Waarom dragen?

In de baarmoeder heeft een baby het altijd warm en is hij constant in contact met zijn moeder: hij hoort jouw hart, je stem en voelt je bewegingen. Door je kind te dragen in een draagdoek of -zak kun je je baby na de geboorte hetzelfde ‘omvattende’ gevoel geven. Huid-op-huidcontact is goed voor de hechting tussen ouder en kind en zorgt voor een direct gevoel van veiligheid: je kind voelt bijvoorbeeld aan jouw lichaam dat een hard geluid op straat niet iets is om bang voor te zijn. Bovendien zorgt een draagdoek of -zak voor een soort filter tussen je baby en de buitenwereld; grijpgrage handen blijven op afstand, harde geluiden worden gedempt en met de doek kun je het gezichtsveld van je baby afschermen.

Voordelen dragen

Er bestaan nog meer voordelen van het dragen van je kind in een draagdoek of -zak:

  • Een baby in een draagdoek of -zak heeft volledig overzicht en bekijkt de wereld vanuit een veilige plek.
  • Baby’s die worden gedragen leren eerder te praten, omdat zij visuele ondersteuning hebben bij wat ze horen: ze zien gezichten, uitdrukkingen en de bewegende lippen van degene die praat. Ze koppelen mimiek zo eerder aan intonatie, mondbewegingen en verschillende klanken.
  • Een baby in een draagdoek komt veel in contact met mensen en stimuleert zo zijn sociale ontwikkeling. Hij bevindt zich op ooghoogte en observeert sociale interactie van zijn ouders met anderen.
  • Volgens onderzoek zijn baby’s die gedragen worden rustiger en huilen ze minder door het rustgevende en veilige effect van dicht bij hun ouder te zijn.
  • De kikkerhouding zorgt voor een goede houding en ontwikkeling van rug- en nekspieren en kan heup- en rugproblemen – ook op latere leeftijd – voorkomen.
  • Verticaal dragen, vermindert de kans op reflux of krampjes.

Voor de ouders zijn er ook voordelen. Zo heb je je handen vrij en kun je makkelijker iets in het huishouden doen. Ook neemt een draagdoek of -zak minder ruimte in beslag dan een kinderwagen en is daardoor makkelijker te vervoeren.

Kikkerhouding

Het is belangrijk om je baby op een ergonomische manier te dragen. Als je kind in een gebogen houding – de kikkerhouding – wordt gedragen, wordt de ontwikkeling van zijn spieren en gewrichten gestimuleerd. Voor een pasgeboren baby is dit ook de meest natuurlijke houding. Zo zat hij in de baarmoeder en hij zal zo ook direct tegen je lichaam opkrullen als je hem vasthoudt. Een baby in kikkerhouding ziet er zo uit:

  • de knieën opgetrokken tot navelhoogte
  • de beentjes naar buiten geopend
  • de rug rond, mooi bol
  • de schouders wat naar voren
  • armpjes dicht tegen zich aan en met zijn handen zo dat hij op zijn vuisten kan bijten om eventuele honger aan te geven

In deze houding is de afstand tussen de uiteinden van de botten in de gewrichten optimaal. Het eerst nog zachte kraakbeen kan zo makkelijk verharden en dit is nodig om straks te leren zitten, kruipen en staan.

Vanaf welke leeftijd mag je je kind dragen?

Je kunt je baby vanaf de geboorte in een draagdoek of ergonomische draagzak dragen. Check voordat je een draagzak aanschaft altijd goed vanaf welke leeftijd je deze mag gebruiken, dit verschilt per merk. Totdat de nekspieren van je baby sterk genoeg zijn, ondersteun je deze met de stof van een draagdoek of een hoofdsteuntje in een draagzak. Vanaf welke leeftijd jij je baby draagt, hangt uiteraard ook af van hoe jij je voelt. Ben je erg verzwakt na de bevalling, heb je een keizersnede gehad of heb je last van bekkeninstabiliteit? Dan is het aan te raden nog even te wachten met het dragen van je baby totdat je je sterk genoeg voelt. Vanaf een maand of acht wordt een baby meestal te zwaar om op je buik te dragen.

Verschillende draagdoeken en draagzakken

Draagdoeken en -zakken zijn er in verschillende soorten, maten en materialen. De een is gebruiksvriendelijker en praktischer dan de ander en ook het comfort kan flink verschillen. Hieronder vind je de verschillende soorten en hun kenmerken.

Rekbare draagdoek

Een lange baan tricot waarmee je je kind op je buik kunt dragen tot hij ongeveer zes tot acht maanden is. Een rekbare draagdoek rekt, zoals de naam al zegt, een beetje mee. Hierdoor is de doek niet geschikt voor als je kind zwaarder is dan zeven kilo. Let bij een rekbare draagdoek altijd goed op de temperatuur buiten in combinatie met de stof. Met een rekbare draagdoek knoop je meerdere lagen, waardoor de doek in de zomer voor zowel je kind als voor jou erg warm kan zijn. Je hebt overigens wel rekbare draagdoeken die gemaakt zijn van luchtig materiaal, zoals bamboe, en deze zijn beter geschikt voor de zomermaanden.

  • Bruikbaar vanaf dag 1
  • Rekbaar; dus lastiger als je kind zwaarder wordt. Vanaf ongeveer 7 kilo zakt je kind te veel door.
  • Ligging: buikdragen
  • Materiaal: tricot
  • Heel gebruiksvriendelijk. Je kunt de draagdoek omhouden en je kind erin en eruit halen (handig met voeden/verschonen).
  • Deze doek kun je ‘voorknopen’: je knoopt eerst de draagdoek om je heen en doet pas daarna je kind erin.
  • Minder geschikt voor de warme maanden: tricot kan warm aanvoelen. Wil je toch in de zomer dragen, ga dan op zoek naar een rekbare draagdoek van bamboe.
  • Iets goedkoper dan een geweven draagdoek.

Geweven draagdoek

Een lange baan geweven stof die je op verschillende manieren rond jezelf en je kind kan knopen, zoals op je buik, rug of zij. Als je kind zwaarder wordt, ondersteunt de stof van een geweven draagdoek beter dan een rekbare draagdoek. Je kunt deze doek dan ook lange tijd blijven gebruiken.

  • Bruikbaar vanaf dag 1 tot de peutertijd.
  • Ligging: buik-, rug- en heupdragen
  • Materiaal: geweven katoen/linnen/wol/zijde/hennep/bamboe
  • Vergt wat oefening. Opnieuw knopen als je je kind eruit hebt gehaald.
  • Veel verschillende draagmethodes mogelijk. Het knopen kost wel wat geduld en oefening.
  • Veel keuze in materiaal, kleur en patronen.
  • Iets duurder dan een rekbare draagdoek.
  • Sommige merken zijn al heel soepel vanaf het begin, anderen moet je indragen.

Ringsling (draagdoek)

Een korte baan geweven stof die je door twee ringen haalt om een stevig zitje te maken voor je kind. Om de ringsling te gebruiken, hoef je de stof alleen maar door de ringen te halen en daarna de banden aan te trekken. Een ringsling vereist dus geen (lastige) knooptechnieken. Voor ouders met rugklachten wordt deze doek afgeraden, omdat het gewicht van je kind niet goed wordt verdeeld.

  • Bruikbaar vanaf dag 1 tot in de peutertijd.
  • Ligging: heupdragen
  • Materiaal: geweven katoen/linnen/zijde. Metalen of nylon ringen.
  • Makkelijk: je haalt de stof door de ringen en trekt aan – geen lastige knooptechnieken.
  • Handig voor kleine stukjes: van auto naar crèche, supermarkt.
  • Handig voor kinderen die net leren lopen (makkelijk in en uit de sling).
  • Niet geschikt voor mensen met rugklachten: het gewicht wordt onevenredig verdeeld.

Draagzak

Een voorgevormde drager, meestal met gewatteerde schouderbanden en een deels gewatteerd rugpand. Voor pasgeborenen wordt er meestal eerst voor een draagdoek gekozen, omdat die automatisch ergonomisch zijn. Een doek sluit immers vanzelf om het lichaam van de baby en bij een draagzak wordt je kind al gedwongen in een bepaalde houding te zitten. Pas vanaf drie maanden, als je baby de benen goed kan spreiden, mag hij rechtop gedragen worden in de kikkerhouding.

  • Niet altijd bruikbaar vanaf dag 1. Te gebruiken tot in vér in de peutertijd.
  • Ligging: buik-, rug- en heupdragen (niet alle merken)
  • Materiaal: het gebruikte materiaal verschilt per draagzak. Denk aan katoen, linnen of mesh: een ventilerend materiaal, waardoor je baby en jij minder klam worden als het warm is.
  • Snel en makkelijk in gebruik. Sluit met clips of klittenband.
  • Heeft een slaapkapje als hoofdsteun.

Mei Tai (tussenvorm draagdoek en draagzak)

Een ergonomische drager die qua comfort en uiterlijk het meest op een geweven draagdoek lijkt. Het verschil is dat dit geen lange lap stof is, maar de Mei Tai een rugpand heeft met een knoop- of klikbare heupband en altijd knoopbare schouderbanden.

  • Bruikbaar vanaf dag 1 tot in de peutertijd.
  • Ligging: buik- en heupdragen
  • Materiaal: katoen, linnen, geweven
  • Eenvoudig in gebruik
  • Er bestaan Mei Tai’s met stevige en extra gewatteerde schouderbanden, zo is hij ook geschikt om je kind langere tijd te dragen.

Let op: bovenstaande informatie geeft een algemene indicatie. De kenmerken kunnen per merk draagdoek en -zak onderling flink verschillen. Doe daarom goed onderzoek voor je een draagdoek of -zak koopt.

Draagdoek of draagzak?

Er zijn een heleboel verschillende draagdoeken en -zakken. Daarom is het ook moeilijk om antwoord te geven op de vraag welke je het beste kunt kiezen. Welke goed bij jou past, hangt af van een aantal factoren. Stel jezelf voor het aanschaffen daarom de volgende vragen:

  1. Ga je de draagdoek/zak ‘delen’ met je partner?
    Als jij en je partner de draagdoek of -zak allebei gaan gebruiken, is het handig als hij op veel punten makkelijk te verstellen is. Bij een draagdoek is dit geen probleem, die kun je knopen zoals je wilt. Voor een draagzak geldt dit wel. Die heeft een andere manier van verstellen. Ook bestaan er draagzakken (zoals de Marsupi en de Manduca) die maatgebonden zijn, niet handig als jij en je partner hem allebei willen gaan gebruiken.
  2. Vanaf en tot welke leeftijd wil je je kind gaan dragen?
    Het zou kunnen dat je je baby vooral wilt dragen in de maanden na de geboorte. Maar misschien weet je al dat je je kind voor een langere periode wilt dragen, bijvoorbeeld tot in de peutertijd. De ene draakdoek en -zak is beter geschikt voor grotere kinderen dan de ander.
  3. In welke situaties wil je de draagdoek of -zak gaan gebruiken?
    Ben je van plan de drager vooral te gebruiken tijdens dagjes weg (naar het bos of strand), op vakantie, alleen binnenshuis of juist voor kleine afstanden (de dagelijkse boodschappen, van de auto naar de crèche)? Vraag je af waar, wanneer en hoe vaak je ’m wilt gebruiken.

Voordelen draagdoek en draagzak

Het grote voordeel van een draagzak ten opzichte van een draagdoek is dat deze makkelijk in gebruik en te verstellen is. Er zijn zelfs modellen met klittenband, zodat je de drager niet eens hoeft aan te passen aan je lichaam. Ook kun je je kind op de rug dragen in een speciale draagzak voor op de rug. Dit mag vanaf het moment dat je baby zelfstandig kan zitten. Het is overigens aan te raden om zoveel mogelijk draagzakken te testen, want elke draagzak voelt anders aan qua comfort.

Voor een pasgeborene baby wordt meestal eerst voor een draagdoek gekozen. Deze zijn namelijk automatisch ergonomisch: de doek sluit vanzelf om het lichaam van de baby

Rugdrager

Als je kind zelfstandig rechtop kan zitten – tussen de zes maanden en een jaar – kun je je baby ook in een rugdrager dragen. Dit is een soort rugzak met frame en ingebouwd stoeltje die je kunt kopen bij onder andere een buitensportzaak. Het voordeel van een rugdrager is dat je op je rug meer gewicht kan dragen dan op je buik. In de meeste rugdragers mag je kinderen tot zo’n twintig kilo (ongeveer vier jaar) dragen. Er bestaan ook rugdragers waar kinderen nog langer in kunnen. Ook voor de rugdragers geldt: koop een veilig product van een goed merk. Check een rugdrager daarom voor de aanschaf op de volgende punten:

  • Voldoet de rugdrager aan de Europese norm voor rugdragers? Dit kun je zien aan de code: NEN-EN 13209-1.
  • Biedt hij voldoende steun aan de rug en hangt hij niet te ver opzij?
  • Is er voldoende ruimte vrij voor de armen en benen?
  • Zijn de schouderriempjes sterk genoeg en eenvoudig te gebruiken en verstellen?
  • Heeft de rugdrager een heupband? Zo wordt het gewicht beter verdeeld en zit je kind stabieler.
  • Kun je de rugdrager alleen op- en afdoen, ook met je kind erin?

Veilig dragen

Misschien heb je weleens gelezen dat een draagdoek of -zak slecht is voor de heupen van je baby. Zolang je je kind op de juiste manier draagt, is dit echter niet het geval. Zo blijkt uit onderzoek dat in Afrikaanse landen – waar baby’s veel in een doek worden gedragen – er minder vaak heupafwijkingen voorkomen dan in westerse landen.

Zo draag je je kind veilig in een draagdoek:

  • Verticale houding: zorg dat je kind altijd in een verticale houding zit en zo strak mogelijk tegen je aanligt.
  • Ondersteuning rug en heupen: zorg dat zowel de rug als heupen beide goed worden ondersteund als je je baby draagt.
  • Ondersteuning nek: kan je kind nog niet zelfstandig zitten, zorg dan dat zijn nek goed wordt ondersteund.
  • Vrije ademhaling: er moet genoeg ruimte zijn tussen de kin en borst, zodat je kind vrij kan ademen tijdens het dragen.
  • Buik tegen buik of buik tegen rug: je mag je kind zowel op je buik als op je rug dragen. Je baby moet wel altijd met zijn buik tegen jouw buik of rug aanliggen.
  • Houding: de knieën van je kind moeten hoger komen dan zijn heupen (kikkerhouding).
  • Hoe jonger de baby is, hoe dichter de beentjes bij elkaar moeten blijven. Hoe ouder het kind is, hoe meer hij zijn beentjes kan spreiden en om je heen kan ‘vouwen’.
  • Hoogte: als je je kind op je buik draagt, moet zijn hoofd net onder je kin komen. Je moet je kind makkelijk een zoen op zijn hoofd kunnen geven.

Zo mag je niet dragen

Er zijn ook een aantal manieren waarop je je kind niet mag dragen, omdat ze onveilig zijn. Dit zijn ze:

  • Draag je je baby op je buik? Dan is het niet veilig om je kind met zijn rug tegen jouw buik te dragen, zodat je kind naar voren kan kijken. Deze manier van dragen zou niet goed zijn voor zijn heupen en rug.
  • Het is onveilig je kind horizontaal te dragen. Je kind ligt dan met zijn gezicht in de doek waarbij de kans bestaat dat hij in ademnood komt, als de kin richting de borst gaat. In Amerika en Canada zijn sinds enkele jaren bepaalde types draagdoeken verboden waarbij je kind horizontaal wordt gedragen. De reden was dat er baby’s waren overleden door verstikking.
  • Volgens het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid is het eveneens onveilig om je kind in een draagdoek of -zak te dragen als hij slaapt. Door warmtestuwing en zuurstoftekort is er een verhoogd risico op wiegendood. Valt je kind toch in slaap, dan kun je hem het best in bed leggen. Loop je net buiten dan kan dit natuurlijk niet, maar zorg dan dat je altijd het gezicht van je baby kunt zien. En wees extra alert bij baby’s tot vier maanden.

Checklist dragen

Of je nu voor een draagdoek of -zak kiest, het is altijd belangrijk goed op de veiligheid te letten tijdens het dragen:

  • Het is belangrijk dat je kind altijd vrij kan ademen. Zeker als je een te vroeg geboren baby wilt gaan dragen, zij hebben meer moeite om genoeg zuurstof op te nemen. Overleg in dat geval altijd met een deskundige (kinderarts, fysiotherapeut, draagdoekconsulent) voordat je hem gaat dragen.
  • Het hoofd en de wervelkolom van een pasgeboren baby moet de eerste weken goed ondersteund worden
  • Houd rekening met de temperatuur: in de zomer is de zon al gauw te warm op het hoofd van de baby en in de winter kan hij het snel koud krijgen door het stilzitten. Check onder het dragen regelmatig of je kind het te warm/koud heeft, een buikdrager is vergelijkbaar met één laag kleding.
  • Oefen voor je je kind in een draagdoek of -zak gaat dragen goed met het om en af doen, of knopen zonder je kind.
  • Check bij een draagzak of de sluiting goed werkt.
  • Gebruik nooit een versleten draagdoek of -zak.
  • Pas altijd op met voorover buigen.
  • Als je je kind op je buik draagt, verandert je evenwichtspunt en zie je niet goed waar je je voeten neerzet, wees daar alert op.
  • Bouw het dragen op de buik rustig op, start niet meteen met een lange wandeling
  • Draag je baby niet op je buik tijdens het koken, op de fiets, in de auto, of tijdens het sporten (bijvoorbeeld hardlopen).
  • Zorg dat je een draagdoek altijd op de goede manier knoopt en let altijd op het zicht van je baby, dat moet vrij blijven. Controleer ook de knoop regelmatig.