Wat is de definitie van een huilbaby?
Er worden verschillende termen gebruikt voor een huilbaby. Een onrustige baby, een prikkelbare baby of een excessief huilende baby: ze verwijzen allemaal naar een baby die veel huilt en onrustig is. In de medische wereld spreken experts van een huilbaby als een baby:
- 1
jonger is dan 5 maanden wanneer het vele huilen begint;
- 2
de baby terugkerende en langdurige periodes van huilen, jengelen of irritatie laat zien zonder duidelijke oorzaak en dit niet kan worden voorkomen of opgelost door de ouders/verzorgers;
- 3
terwijl er géén sprake is van achterblijvende groei of ontwikkeling, koorts of ziekte.
In Nederland voldoet circa 4 procent van de baby’s aan deze definitie. Om vast te stellen of sprake is van overmatig huilen, is de ervaring van jou als ouder belangrijker dan het precieze aantal huiluren.
Hoeveel huilen is ‘normaal’?
Baby’s huilen de eerste acht weken van hun leven het meest, zo’n anderhalf uur per dag. Vanaf 12 weken tot de leeftijd van 1 jaar huilen baby’s nog gemiddeld een half uur tot een uur per 24 uur. Belangrijk om te weten is dat als een baby meer huilt dan het gemiddelde, dit niet betekent dat er iets ernstigs aan de hand is.
Welke symptomen heeft een huilbaby?
Naast het vele huilen, laat een excessief huilende baby vaak nog andere symptomen zien zoals:
Het huilen is oorverdovend en aanhoudend.
Het huilen is moeilijk te troosten.
Moeite met inslapen, snel wakker schrikken en korte slaapjes.
De baby is schrikachtig. Is hij eenmaal stil, dan schrikt hij van het minste geluid en gaat weer huilen.
De baby drinkt kort, onrustig of spuugt veel.
De baby maakt wilde bewegingen met zijn handjes en voetjes en houdt zichzelf daardoor wakker.
Hij is erg stijf en overstrekt zich.
Wat zijn de oorzaken van een huilbaby?
Bij een excessief huilende baby die goed groeit, zich normaal ontwikkelt, en geen koorts heeft, is de kans op een ernstige medische oorzaak voor het huilen klein. Slechts bij 5% van de baby’s die overmatig huilen wordt een ernstige medische oorzaak gevonden, zoals een urineweginfectie, reflux, of een middenoorontsteking.
Bij 95% van de baby’s wordt dus geen ernstige medische oorzaak gevonden voor het huilen. Waarom huilen zij dan zoveel? Er zijn verschillende factoren die hier een rol bij kunnen spelen, zoals:
Het temperament van de baby; sommige baby’s hebben een wat onrustiger temperament en kunnen zichzelf wat minder goed reguleren.
Onrijpheid van het neurologische systeem van de baby; dit verklaart waarom prematuur geboren baby’s vaak meer huilen dan op tijd geboren kinderen.
Problemen met co-regulatie, waarbij de ouder en de baby nog niet goed op elkaar afgestemd zijn.
Stress in het gezin of psychische klachten bij de ouder; stress binnen het gezin – zoals geldzorgen, leven in armoede, relatieproblemen of werkdruk – kan samen met factoren als vermoeidheid, een (postnatale) depressie of angstklachten bij ouders de draagkracht verminderen. Daardoor kunnen zij het huilen van hun baby anders, bijvoorbeeld als zwaarder of moeilijker, ervaren.
Daarnaast kan stress ervoor zorgen dat ouders minder gevoelig zijn voor de signalen van hun baby. Dit beïnvloedt het gedrag van de baby, waardoor de baby meer gaat huilen. Op zijn beurt kan het huilen van de baby ook zorgen voor psychische klachten bij de ouder.
Tips voor het omgaan met een baby die veel huilt
Natuurlijk wil je alles doen om je baby te helpen. Onderstaande tips kunnen je hierbij helpen, ook om voor jezelf te zorgen. Maak je je veel zorgen of weet je niet meer wat te doen? Zoek dan professionele hulp. Professionele hulp kan ook in combinatie met deze tips:
- 1
Houd een huildagboek bij.
Noteer in een schrift of in je telefoon hoeveel en wanneer je baby huilt. Dit dagboekje kun je meenemen naar het consultatiebureau of andere hulp. - 2
Zorg voor voorspelbaarheid.
Zorg voor een vaste volgorde van activiteiten. Vaste rituelen geven een baby houvast: hij herkent wat er gaat komen. Kijk hierbij altijd goed naar de signalen die je baby afgeeft. - 3
Inbakeren.
Je kunt je baby inbakeren of goed instoppen. Ook vindt je baby het fijn om dichtbij je te zijn, bijvoorbeeld in een draagdoek of -zak. Wil je inbakeren proberen, zorg dan dat je het veilig doet. De jeugdverpleegkundige kan het je leren. - 4
Doseer prikkels, maar vermijd ze niet.
Pas op voor overprikkeling door niet te veel activiteiten achter elkaar te proberen als je baby huilt. Van bed, naar bad, naar de wandelwagen: hoe goed bedoeld ook, die snelle afwisseling is een extra belasting.
Vermijd prikkels echter niet helemáál. Baby’s hebben ze juist hard nodig om zich te kunnen ontwikkelen. Als je jullie leefwereld te klein maakt, ligt een negatieve spiraal voor jullie beiden op de loer. Kies liever voor een rustige balans tussen dagelijkse, gezonde prikkels en voldoende rustmomenten. - 5
Gebruik de 5’Sen van troosten en slapen
Deze methode bestaat uit vijf stappen waarmee je nabootst wat een baby ervaart in de baarmoeder: swaddling (inbakeren), side/stomach position (de baby vasthouden op de buik/zij; sushing (een sussend geluid maken); swinging (de baby wiegen), en sucking (de baby laten zuigen). - 6
Neem hulp aan van anderen.
Een buurvrouw, moeder of vriendin die even wil oppassen, voor je kookt of helpt in het huishouden is met een huilbaby zéker geen overbodige luxe. - 7
Zorg goed voor jezelf.
Eet genoeg en gezond, en zorg dat je af en toe een nacht kunt slapen. Laat bijvoorbeeld iemand die je vertrouwt een nacht bij jullie logeren en voor je baby zorgen. - 8
Blijf je kind goed verzorgen en liefde geven.
Ook al zie je het soms even niet meer zitten. - 9
Schud je baby nooit door elkaar.
Voel je je boos of gefrustreerd, leg je baby veilig neer op zijn rug in bed of in de box en vraag hulp aan je partner of iemand anders die in de buurt is, of bel iemand die er snel kan zijn. - 10
Wees lief voor jezelf en je partner.
Geef jezelf en elkaar niet de schuld, maar realiseer je hoe ontzettend jullie je best doen in een situatie die jullie is overkomen.
Wanneer hulp zoeken bij een huilbaby?
Maak je je zorgen over het huilen van je baby of weet je niet wat je moet doen? Neem dan contact op met de jeugdverpleegkundige of jeugdarts van het consultatiebureau (jeugdgezondheidszorg). Zij kunnen allereerst bekijken of er eventueel een medische oorzaak voor het huilen is. Verder kunnen zij je tips en adviezen geven om het huilen te verminderen of er mee om te gaan.
De jeugdgezondheidszorg kan de baby ook doorverwijzen naar een kinderarts als er een vermoeden is van een ernstige medische oorzaak van het huilen.
Als de huilproblemen blijven aanhouden of als er meer in jullie gezin speelt, kan de jeugdgezondheidszorg jullie ook doorverwijzen naar een orthopedagoog of IMH-specialist. Dit zijn professionals die gespecialiseerd zijn in het jonge kind.
Hulp voor ouders van huilbaby’s
Eerlijk zijn over hoe je het huilen ervaart is belangrijk. Je hart luchten haalt spanning weg en maakt het makkelijker om hulp te vragen. Praat met je partner, zodat jullie samen in contact blijven in deze pittige tijd. Vertel elkaar hoe je je eronder voelt. Heb je het gevoel dat het niet meer gaat, laat dit dan weten aan de huisarts of op het consultatiebureau. Deel je zorgen, zodat je met hulp kunt zoeken naar een oplossing.
Er is ook een gratis Huilbaby Hulplijn, waar je binnen 24 uur advies krijgt van een hulpverlener. Je hart luchten kan bij De Oudertelefoon.
Psychische klachten door huilbaby
Ook als het excessieve huilen van een baby al een tijd over is, kunnen ouders er klachten door hebben, zoals hartkloppingen, lichamelijke spanning en herbeleving. Volgens sommige deskundigen kan dit duiden op PTSS. Dit kan nog lang een negatieve invloed hebben op de opvoeding en de hechting met je kind. Denk je dat dit speelt bij jou, bespreek dit dan met je huisarts. Therapie met EMDR kan bijvoorbeeld goed helpen.
Zijn er gevolgen op latere leeftijd?
Uit een groot meta-onderzoek van de Britse University of Warwick, waarbij de resultaten van 22 onderzoeken naar huilbaby’s werden vergeleken, bleek dat één op de vijf huilbaby’s symptomen heeft die kunnen wijzen op latere gedragsproblemen, zoals ADHD. Als het kind ook eet- en slaapproblemen heeft, vergroot dit de kans. Dat betekent ook dat de meeste huilbaby’s hier later géén gedragsproblemen door krijgen. Het ging hierbij bovendien om baby’s die na drie maanden nog steeds overmatig huilden, zonder aanwijsbare reden. Als je een huilbaby hebt, hoef je je dus niet direct zorgen te maken over langetermijngevolgen.
Is er een verband tussen een huilbaby en autisme?
Kinderen met ASS (autismespectrumstoornis) verwerken prikkels anders. Ze kunnen als baby al gevoeliger reageren op prikkels, moeite hebben met in slaap komen of om in een dag- en nachtritme te komen en veel huilen. Veel huilen kán één van de symptomen van autisme zijn, maar dat betekent niet dat alle baby’s die veel huilen autisme hebben. Bij ASS spelen er meer kenmerken mee. Maak je je hier zorgen over, bespreek dit dan op het consultatiebureau of met je huisarts.
Wanneer stopt het huilen?
Het klinkt een beetje gek: hoe lang duurt het vele huilen? Toch vragen alle ouders in deze situatie zich dat af. Als je er middenin zit, voelt elke dag eindeloos lang. In de meeste gevallen is het huilgedrag na ongeveer drie maanden een stuk minder, maar het overmatige huilen kan ook langer duren.
Toch is het belangrijk om te blijven beseffen – hoe moeilijk dat soms ook is – dat je te maken hebt met een tijdelijk probleem. Het wordt écht beter. Het kan je ruimte geven om af en toe vast te fantaseren over straks, als het beter gaat, en leuke dingen te bedenken die je dan met je baby gaat doen. Ook is het fijn om je te realiseren dat je kind zoveel meer is dan een huilbaby. Het is de geweldigste baby van de wereld en op een dag zal hij vooral lachen en tevreden zijn.
Meer lezen?
Om (al tijdens de zwangerschap) meer inzicht te krijgen in wat baby’s nodig hebben en hoe je kunt omgaan met huilen, kun je de onderstaande boeken lezen. Kom je door je huilbaby niet aan lezen toe, vraag dan iemand in je omgeving om voor jou te lezen en je bij te praten.
Waarom je baby huilt en hoe je je kind kunt troosten van Thomas Harms
Bronnen: JGZ-richtlijn Excessief huilen - Nederlands Centrum Jeugdgezondheid, Nederlands tijdschrift voor Geneeskunde, Cyberpoli.nl
