Wat is de doorstroomtoets in groep 8?
Waarschijnlijk ken je de Cito-eindtoets nog die je zelf in groep 8 kreeg. Deze toets is er sinds 2014 niet meer. In plaats daarvan is er nu de doorstroomtoets, omdat je kind doorstroomt naar de middelbare school. Dit is een hulpmiddel bij het advies voor je kind voor het voortgezet onderwijs. Er is dus geen eindtoets meer op de basisschool.
Welke doorstroomtoetsen zijn er?
Elke school kan zelf kiezen welke doorstroomtoets ze gebruiken. In 2025-2026 waren er in totaal zes toetsen waaruit een school kon kiezen. Alle zes doorstroomtoetsen zijn goedgekeurd door het ministerie van Onderwijs. Bij de keuze voor de doorstroomtoets kijkt een school onder meer naar welke toets het beste aansluit bij de leermethodes die ze gebruiken.
1. Leerling in beeld-doorstroomtoets
Deze toets is door Cito gemaakt en wordt soms ook nog de Cito-toets genoemd. De toets is bij scholen nog altijd populair en kan zowel digitaal als op papier worden gemaakt. De Leerling in beeld-doorstroomtoets bestaat uit drie onderdelen: lezen (meerkeuzevragen), taalverzorging (open en meerkeuzevragen, tekstbegrip, woordenschat en spelling) en rekenen (open en meerkeuzevragen). Deze toets bestaat uit twee delen van ongeveer twee uur en wordt daarom vaak in twee ochtenden afgenomen.
2. De IEP-doorstroomtoets
De IEP-toets is een populair alternatief voor de Leerling in beeld-doorstroomtoets. Deze toets wordt vaak gezien als kindvriendelijker dan de Cito-toets. De opmaak is fris en de vragen zijn helder en overzichtelijk. Maakt je kind de toets digitaal? Dan past de toets zich automatisch aan het niveau van elke leerling aan. Bij de IEP-doorstroomtoets zijn er speciale versies beschikbaar, bijvoorbeeld bij slechtziendheid, dyslexie of dyscalculie. De toets bestaat uit twee keer twee uur.
3. Route 8-doorstroomtoets
Deze toets maken leerlingen op een computer en hij toetst rekenen, taal en functioneren (optioneel). Bij Route 8 werkt elk kind op zijn eigen niveau, elk kind maakt dus een unieke toets. Je kind krijgt vragen die hem uitdagen, maar die hem – als het goed is – niet frustreren. De Route 8-doorstroomtoets duurt ongeveer twee tot drie uur. Hij is dus flink korter dan de Leerling in beeld- en IEP-toetsen.
4. Dia-doorstroomtoets
De Dia-doorstroomtoets wordt digitaal en in één dagdeel afgenomen. Ook is er een aangepaste versie voor kinderen met bijvoorbeeld dyslexie. Ook deze toets is adaptief; leerlingen worden getoetst op hun eigen niveau. Meer weten over de Dia-eindtoets? Klik dan hier.
5. AMN-doorstroomtoets
De ANM-doorstroom-toets is digitaal en adaptief. Ook is er een terugbladerfunctie. Leerlingen kunnen vragen overslaan zonder dat dit de resultaten beïnvloedt. Voor leerlingen met dyslexie biedt de ANM-toets ondersteuning met geluid. Scholen bepalen zelf de tijdstippen waarop de toets wordt afgenomen. Leerlingen zijn anderhalf tot tweeënhalf uur bezig met de toets.
6. DOE-toets
Deze doorstroomtoets is door de overheid ontwikkeld. Welke lesmethode een school ook gebruikt, de DOE-toets sluit altijd aan.
Lees ook: Zo bereid je je kind het beste voor op de middelbare school
Wanneer is de doorstroomtoets in groep 8?
De doorstroomtoetsen in groep 8 worden tussen 26 januari en 15 februari door heel Nederland afgenomen. Wanneer dit precies is, hangt af van welke toets de school van je kind kiest. Bij digitale versies mogen scholen zelf bepalen wanneer zij de toets afnemen. Als een school voor een papieren doorstroomtoets kiest, staan de dagen vast.
Digitale doorstroomtoets vs. papieren doorstroomtoets
Steeds vaker bieden scholen een digitale doorstroomtoets aan. Hier zitten flink wat voordelen aan, maar er zijn ook enkele nadelen. We zetten ze op een rij:
Voordelen digitale doorstroomtoets
De vragen worden aangepast op basis van de antwoorden van je kind. Is je kind minder sterk, dan raakt hij niet gefrustreerd of onzeker door te moeilijke vragen. Kinderen die wat slimmer zijn, worden op hun niveau uitgedaagd.
Er komt één vraag tegelijk op het scherm. Als je kind snel is afgeleid, geeft dit rust. Hij hoeft zich maar te focussen op één vraag.
De toets is afwisselender dan de papieren variant. Soms zijn er beeld- en geluidsfragmenten. Er zijn vragen bij waar je kind een antwoord naar het juiste vakje moet slepen of waarbij je kind op een plaatje moet klikken. Hierdoor vinden kinderen de toets vaak leuker om te doen.
Nadelen digitale doorstroomtoets
Doordat er maar één vraag tegelijk op het scherm te zien is, is het voor je kind lastiger om in te schatten hoeveel tijd hij nog nodig heeft voor de toets.
Moeilijke vragen overslaan en eerst een makkelijke vraag beantwoorden kan niet.
Hoewel sommige kinderen het fijn vinden om een afwisselende toets te maken met plaatjes, beelden en geluid, zijn er ook kinderen die dat juist niet prettig vinden. Zij raken juist verward door de diversiteit aan vragen.
Sommige kinderen vinden vragen met schema’s of getallenlijnen minder overzichtelijk op een scherm.
Schoolkeuzeadvies: hoe werkt dat?
De doorstroomtoets is bedoeld als second opinion voor de leerkracht om een kind een passende plek in het voortgezet onderwijs te geven. Het advies van de leraar is leidend, maar de uitkomst van de doorstroomtoets telt mee.
Scoort je kind lager op de toets, dan geldt het schooladvies. Scoort je kind hoger, dan moet de school het advies bijstellen. Alleen als de leerkracht daar een goede reden voor heeft en dit in het belang van de leerling is, mag een school besluiten het advies niet aan te passen.
Middelbare scholen mogen leerlingen met een te lage score niet weigeren; dit mag alleen op basis van het advies van de leerkracht.
Meer weten over Cito-toetsen? Dit betekenen de scores.
Oefenen doorstroomtoets groep 8
Op veel scholen oefenen leerlingen van tevoren met het soort opgaven uit de toets, bijvoorbeeld met tussentijdse toetsen die gedurende het schooljaar worden afgenomen. Thuis oefenen met je kind is niet nodig. Je kind heeft alle kennis in huis om de doorstroomtoets op zijn niveau te maken. Bovendien is de toets elk jaar anders, dus er valt weinig voor te leren.
Is je kind onzeker en wil hij zelf graag oefenen? Online vind je diverse doorstroomtoets-oefenbladen. Doe dit niet met als doel dat je kind een zo hoog mogelijke score haalt. Dat is niet verstandig. Als je kind zo inderdaad een hogere uitslag krijgt, wordt zijn middelbareschooladvies daarmee beïnvloed. Je kind stroomt te hoog in en de kans is groot dat hij op zijn tenen moet lopen en later alsnog een niveau lager moet doen.
Minder stress door doorstroomtoets
Tot 2014 was er één eindtoets en daar lag veel druk op. Met de doorstroomtoets is dat veranderd. Deels doordat de toets halverwege het schooljaar wordt afgenomen, maar het scheelt ook dat veel kinderen al aan toetsen gewend zijn op school. Hierdoor is de doorstroomtoets niet meer zo’n groot ding.
Merk je dat je kind toch gespannen is voor de toets? Help hem dan door thuis niet te veel nadruk te leggen op de toets en de prestaties. Straal vertrouwen uit naar je kind en benadruk dat het advies nooit lager kan uitvallen dan de juf of meester aangeeft. Hoe je kind de doorstroomtoets ook maakt. Heeft je kind last van faalangst, bespreek dit dan met de leerkracht.
Lees meer: Kind met faalangst: dit kun je het beste doen?
Dyslexie of visuele handicap?
Als je kind dyslectisch, blind of slechtziend is, zijn er vaak hulpmiddelen beschikbaar of mag hij langer doen over de toets. Dit hangt af van de doorstroomtoets die de school gebruikt. Vraag de leraar van je kind naar de mogelijkheden.
Tips voor het maken van een ontspannen doorstroomtoets
We tipten het al eerder, maar probeer niet te veel druk op de doorstroomtoets te leggen. Behandel het als een normale toets. Hier vind je nog wat tips om te zorgen dat je kind niet in de stress schiet.
- 1
Praat vooral niet te veel over de toets. Zolang je kind het er niet over heeft, hoeft het geen dagelijks onderwerp van gesprek te zijn.
- 2
Naar het bos, pannenkoeken bakken, een kamer verven. Iets waarbij je met je handen bezig bent of lekker beweegt, leidt af. Zorg dus dat je kind genoeg leuks te doen heeft.
- 3
Ga niet als een dolle lopen oefenen met je kind. De doorstroomtoets meet wat je kind tijdens zijn hele basisschoolperiode heeft geleerd. Het belangrijkste advies, het middelbare schooladvies van de leraar, is al binnen.
- 4
Houd vast aan de normale regelmaat. Laat je kind gewoon naar de bso gaan, laat hem lekker sporten en buitenspelen.
- 5
Merk je dat je kind toch gespannen is? Zorg voor rust. Ga samen wat vaker op de bank zitten met een boek, maak een fijne wandeling buiten of ga even voetballen of buitenspelen. Door te bewegen maakt je kind stofjes aan, zoals dopamine en adrenaline, waardoor hij beter in zijn vel zit en de spanning in zijn lichaam afneemt.
Lees meer: Middelbare school kiezen: 7 tips om de juiste keuze te maken
