Wat is groeipijn?
Groeipijn is een onschuldige, zeurende of stekende pijn in de spieren van beide bovenbenen, scheenbenen of kuiten. Deze pijn treedt vrijwel altijd ‘s avonds en ‘s nachts op en verdwijnt meestal vanzelf na tien tot vijftien minuten.
Huisarts Kimberley de Wit ziet dit regelmatig in haar praktijk en stelt gerust dat de klachten na een tijd spontaan verdwijnen. Waarom kinderen vooral ‘s nachts last hebben, is medisch gezien niet volledig te verklaren. Wel is bekend dat de pijn vaak heftiger is na een actieve dag, bijvoorbeeld na veel sporten of langdurig buitenspelen.
Lees ook: Waarom buitenspelen zo belangrijk is voor kinderen
Hoe ontstaat groeipijn precies?
Groeipijn lijkt direct samen te hangen met de sprongsgewijze groei van jonge kinderen. Soms groeien kinderen wekenlang niet, om vervolgens in één nacht twee millimeter te groeien. Omdat deze snelle botgroei voornamelijk ‘s nachts plaatsvindt, worden de pezen en spieren die aan de botten vastzitten opgerekt. Dit zet het vlies om de beenspieren onder spanning, wat de pijnscheuten veroorzaakt.
Tijdens een pijnaanval is er aan de buitenkant niets te zien, en ook op röntgenfoto’s is groeipijn onzichtbaar. Opvallend is wel de erfelijke factor: hadden jij of je partner vroeger groeipijn, dan is de kans groot dat jullie kind het ook krijgt.
Lees ook: Mijn kind heeft langdurig last van lichamelijke klachten, wat kan ik doen?
Vanaf welke leeftijd ontstaat groeipijn?
Ongeveer dertig procent van de kinderen ervaart groeipijn, met een absolute piek tussen de vier en acht jaar oud. Meisjes krijgen er doorgaans iets vroeger mee te maken (tussen twee en elf jaar) dan jongens (tussen twee en dertien jaar).
Omdat baby’s en dreumesen de pijn nog niet kunnen benoemen, is het goed mogelijk dat zij het ook al ervaren. Benieuwd naar het verschil in groei? Bekijk hier de groeicurve voor jongens en de groeicurve voor meisjes.
Wat zijn de symptomen van groeipijn?
Groeipijn herken je dus vooral aan pijn in de benen. Je kind kan door of tijdens de groeipijn ‘aanval’ ook hoofdpijn en buikpijn krijgen. Ook kan hij vermoeid raken en een huilbui krijgen. Het goede nieuws: groeipijn kan in elk geval geen kwaad. Het is een aantal minuten afzien voor je kind en dan is het weer voorbij. Sommige kinderen hebben het in een bepaalde periode dagelijks, bij andere zitten er weken tussen. Vaak is na een paar jaar het leed geleden, want ze groeien er overheen.
Als je vermoedt dat je kind last heeft van groeipijn, hoef je niet naar de huisarts. Heeft hij één of meer van de volgende symptomen, bel dan wel even met de dokter. Er kan dan iets anders aan de hand zijn.
Je kind heeft pijn in één been of steeds op een specifieke plek.
Je kind heeft koorts en je kunt dit niet verklaren.
Je kind heeft niet alleen ’s nachts, maar ook overdag last van pijnklachten.
Je kind heeft zoveel pijn dat hij zijn been niet meer goed kan bewegen.
Je kind heeft meer pijn als hij zijn been beweegt.
Je kind heeft pijn in de gewrichten (heupen, knieën) en gaat daardoor strompelen of hinkelen.
Je kind heeft een abnormale zwelling (bijvoorbeeld van de knie).
Lees ook: Hoe lang wordt mijn kind? Zo kun je het berekenen
Waarom zit groeipijn alleen in de benen?
De pijn concentreert zich in de benen omdat deze spieren en pezen overdag het zwaarst belast worden. Armen groeien natuurlijk net zo goed, maar dragen overdag geen lichaamsgewicht. Zodra je kind 's avonds in bed ligt en het lichaam tot rust komt, uit deze overbelasting zich plotseling in een krampachtige pijn in de bovenbenen, schenen of kuiten.
Wat kun je doen tegen groeipijn?
Onthoud dat groeipijn in principe onschuldig is. Dan nog kan het natuurlijk heel vervelend zijn voor je kind. Heeft je kind veel last van groeipijn, dan kun je een paar dingen doen om de pijn te verlichten:
Massage:
Wrijf en masseer over de pijnlijke plek. Vraag aan je kind hoeveel kracht je moet zetten en wat prettig voelt.Beweging:
Laat je kind zijn benen strekken. Het beste is om hem plat op bed of op de vloer te laten liggen om vervolgens één voor één zijn benen langzaam op te laten tillen. Belangrijk is dat de knie gestrekt blijft en de voet gebogen. Herhaal dit ongeveer tien keer.Warmte:
Doe je kind in een warm bad of maak een kruik. Door de warmte kan de pijn minder worden.Afleiding en troost:
Andere fysieke prikkels, zoals een massage, kunnen het lichaam afleiden, waardoor de pijn minder heftig is. Maar je kunt natuurlijk ook andere dingen verzinnen om je kind af te leiden en op te vrolijken, bijvoorbeeld door samen een spelletje te spelen of boekje te lezen tot de pijn overgaat.Medicatie:
Als de pijn erg hevig is, kun je je kind een (kinder)paracetamol geven. Lees de bijsluiter voor de juiste dosering per leeftijd. En onthoud dat groeipijn vaak binnen een kwartiertje vanzelf verdwijnt, daarom heb je in de meeste gevallen geen medicatie nodig.
Wanneer moet je de huisarts bellen?
Neem direct contact op met de huisarts als de pijn overdag aanhoudt, zich beperkt tot één been of als er sprake is van een flinke zwelling. Bij kortdurende aanvallen die alleen in de avond of nacht in beide benen optreden, is er geen reden tot paniek. Bel wel altijd de huisarts bij een of meerdere van de volgende symptomen:
Je kind heeft koorts die je niet kunt verklaren.
Je kind heeft pijn in één specifiek been of op één vaste plek.
Je kind hinkt, strompelt of weigert zijn been te bewegen.
Bewegen maakt de pijn juist erger.
Je kind heeft pijn in de gewrichten (heupen of knieën).
Er is een abnormale zwelling zichtbaar, bijvoorbeeld bij de knie.
Lees ook: Hoe lang wordt mijn kind? Zo kun je het berekenen
Bronnen: NCJ, Groei Gids
