mobiele telefoon

Je kind wil een mobiele telefoon, hoe ga je daarmee om?

Het is zover: alle vriendjes uit de klas hebben er één en nu wil jouw kind ook een mobiele telefoon. Maar wat is hier nu eigenlijk een geschikte leeftijd voor? En hoe hou je het gebruik én de kosten binnen de perken?

Er is geen algemene regel die bepaalt hoe oud kinderen moeten zijn voordat ze een mobiele telefoon krijgen. Sommige kinderen krijgen op hun achtste al een smartphone of zelfs nog eerder. Andere kinderen moeten wachten tot ze naar de middelbare school gaan. Als ouder bepaal je dit natuurlijk helemaal zelf. Realiseer je wel dat de mogelijkheden die een smartphone biedt voornamelijk bedoeld zijn voor volwassenen en dus niet altijd geschikt zijn voor jonge kinderen.

De risico’s

Mediapedagoog Frederike Lems: ‘Het gebruik van een smartphone (mét internetverbinding en sociale media zoals WhatsApp en Facebook) vraagt van je kind om op zeer hoog niveau te communiceren, terwijl hun hersenen daar nog niet (volledig) op zijn toegerust. Kinderen denken nu eenmaal op een andere manier dan volwassenen. Zo zijn kinderen egocentrisch: ze zijn impulsief en denken vooral vanuit zichzelf. Ze zijn nog niet voldoende in staat om rekening te houden met de ontvanger van een bericht. Dat is te abstract voor hen. Maar denk ook aan het aantal ontvangers: het is lastig voor kinderen om te overzien en bepalen hoeveel ontvangers er precies zijn. Is dat één persoon, een paar of krijgen veel meer mensen het te zien? Daarnaast kunnen kinderen gevolgen op de langere termijn nog moeilijk inschatten. Ze weten of begrijpen niet altijd welke gevolgen hun actie kan hebben.’

Wat is een geschikte leeftijd?

Een belangrijke vraag om jezelf te stellen is of het op dit moment écht noodzaak is. Als je kind vaak in het donker op de fiets naar voetbaltraining gaat, kan een mobiele telefoon een gevoel van veiligheid geven, zowel bij jou als je kind. Maar als je een jonger kind hebt, dat ’s avonds nog niet buiten speelt en overdag vooral in de buurt speelt, dan is het wellicht (nog) niet nodig.

Kies je er tóch voor om je kind al op jonge leeftijd een mobiele telefoon te geven, dan kun je dit volgens mediapedagoog Frederike Lems het beste stapsgewijs doen. ‘Neem stap voor stap met je kind alle mogelijkheden van de telefoon door. Help hem om zijn basisvaardigheden van mediawijsheid op te bouwen. Denk hierbij aan een bepaalde etiquette, maar ook aan het nemen van beslissingen die het risico op nare ervaringen zoveel mogelijk verkleinen.’

Met wat voor mobiele telefoon begin je?

Om in het begin nog zoveel mogelijk toezicht te kunnen houden, is het volgens Lems verstandig om te beginnen met een oude mobiel/smartphone die je ‘te leen’ geeft aan je kind. ‘Spreek af dat het toestel van jou en je partner blijft en dat je kind het apparaat op bepaalde momenten mag gebruiken. Het voordeel daarvan is dat jij zeggenschap houdt. Spreek voorlopig af (zeker als je kind nog heel jong is) dat je altijd mag meekijken.’

Volgens Lems kun je het beste beginnen met een mobiel zonder internetverbinding, waarmee je kind alleen mag bellen en af en toe sms’en. ‘Mocht je ernaartoe werken dat je kind zelfstandig (af en toe) een smartphone met internetverbinding mag gebruiken, doe dit dan zo kaal mogelijk. Dus zonder apps. Als je kind graag een app wil downloaden, kunnen jullie deze eerst samen bekijken in de store. Jij bepaalt vervolgens of de app geschikt is voor je kind. Beslis of het mag én licht je keuze toe.’

Tips voor het gebruik

Leg vooraf bij alles uit welke kosten erbij komen kijken. Begin met beltegoed, zodat de financiële consequenties van het gebruik concreet worden (je hebt te veel verbruikt en daarom is je tegoed zo snel op).

  1. Wil je kind graag social media op zijn smartphone? Bespreek dit vooraf uitgebreid en stel vragen aan je kind over de apps die hij wil downloaden. Doe gerust alsof jij er geen verstand van hebt en laat je kind het uitleggen. Zo kom je te weten wat hij er zelf al over weet en waar je nog kunt bijsturen.
  2. Mag je kind een app voor social media installeren? Voer dan alle stappen gezamenlijk uit: van installatie tot het invullen van een profiel. Bespreek alles wat er voorbijkomt: de contactpersonen (wie mogen dat zijn?), communiceren en etiquette (wat kun je wel en niet zeggen en doen?), publiceren (wat kun je beter niet posten en waarom?) en privacy (welke informatie deel je niet?).
  3. Om extra kosten te voorkomen kun je afspreken dat je kind nooit zonder toestemming van jou of je partner apps mag downloaden of ‘credits’ mag aanschaffen in een spel.
  4. Stel altijd grenzen over het gebruik van de telefoon. Spreek bijvoorbeeld af dat je kind alleen in de middag een uurtje op de telefoon mag en dat hij hem voor het slapengaan moet teruggeven. Zo voorkom je dat je kind in bed nog gaat gamen.
  5. Realiseer je dat jij een voorbeeldfunctie hebt. Zit jij de hele dag op je smartphone te kijken en reageer je direct op elk bericht, dan neemt je kind dit over.

Frederike Lems

Mediapedagoog

Mediapedagoog Frederike Lems geeft ouders en basisscholen advies en tips over het onderwerp mediaopvoeding. Ze ontwikkelt lesmateriaal en schrijft artikelen in het kader van mediawijsheid.