Verdrinking is belangrijk onderwerp: het is een van de meest voorkomende doodsoorzaken bij kinderen van 0 tot 4 jaar. In Nederland verdrinken jaarlijks zo’n 70 tot 80 kinderen. Vaak gebeurt verdrinking als er geen toezicht is. 90 procent van alle kinderen die verdrinken is jonger dan 10 jaar, maar er verdrinken ook jaarlijks kinderen die ouder zijn. Het hebben van zwemdiploma’s kan dit niet altijd voorkomen.
Wat betekent secondary drowning?
Secondary drowning, ook wel late verdrinking genoemd, is een toestand waarbij een kind uren na een bijna-verdrinking alsnog ademhalingsproblemen krijgt door achtergebleven water in de longen. Hoewel het medisch gezien geen officiële term is – de Wereldgezondheidsorganisatie spreekt simpelweg van verdrinking of bijna-verdrinking – is de term in de volksmond wijdverspreid. Het is cruciaal om binnen 24 uur na een incident alert te blijven op symptomen, aangezien de gevolgen zonder medische hulp fataal kunnen zijn.
Wat zijn de symptomen van late verdrinking?
De belangrijkste symptomen van secondary drowning zijn aanhoudend hoesten, extreme vermoeidheid, moeite met ademhalen en een verandering in gedrag na een incident in het water. Wanneer er water in de longen terechtkomt, kan de beschermende laag op de longblaasjes worden aangetast. Hierdoor kan het systeem dat zuurstof opneemt niet meer goed functioneren. Je merkt dan dat je kind versuft raakt, zich lamlendig voelt of pijn op de borst krijgt. Deze klachten kunnen zich tot een etmaal na het zwemmen openbaren. Raadpleeg bij twijfel altijd de EHBO-regels voor kinderen.
Hoe groot is het risico op secondary drowning?
Het risico op late verdrinking is klein bij een kortstondige val in het water, maar neemt aanzienlijk toe wanneer een kind langere tijd onder water is geweest of water heeft binnengekregen. De menselijke longen knijpen bij contact met water uit reflex dicht.
Pas bij een langere periode onder water opent de luchtpijp zich en stroomt er vocht naar binnen. Een korte hoestbui direct na het bovenkomen is meestal onschadelijk; vaak zit er dan alleen water in de mond of keel. Het gevaar schuilt in situaties waarbij het kind echt gered moest worden of een periode niet heeft kunnen ademen.
Wanneer moet je direct een dokter inschakelen?
Schakel onmiddellijk medische hulp in als je kind na een bijna-verdrinking blijft hoesten, kortademig is of zich ongewoon suf en verward gedraagt. Omdat de hersenen tijdens een incident mogelijk te weinig zuurstof hebben gekregen, is een professionele controle essentieel. Let specifiek op de volgende signalen:
Aanhoudend hoesten tot uren na het incident.
Extreme vermoeidheid of lusteloosheid.
Pijn op de borst of een hoorbare, zware ademhaling.
Onrust of een opvallende verandering in het karakter van je kind.
Twijfel je over de toestand van je kind? Bel dan direct de huisarts of de huisartsenpost. In het ziekenhuis kan indien nodig extra zuurstof worden toegediend om de longen te ondersteunen.
Lees ook: EHBO bij kinderen en baby’s: dit moet iedere ouder weten
Hoe kun je secondary drowning voorkomen?
De beste manier om verdrinking te voorkomen is constant en actief toezicht houden bij elke vorm van water, ongeacht of je kind een zwemdiploma heeft. Zwemonderwijzer Britt Klaassen-Anholts benadrukt dat een diploma geen garantie is voor volledige veiligheid; in panieksituaties of bij wilde spelletjes kunnen ook ervaren zwemmers in de problemen komen.
Wees ook alert buiten het zwemseizoen. Een regenton of een teil in de tuin kan voor een klein kind al gevaarlijk zijn. Voor extra bescherming kun je overwegen om speciale zwembandjes te gebruiken, al vervangen deze nooit de noodzaak van een oplettende ouder.
Bronnen: Landelijke Werkgroep Intensive Care Kinderen, Amerikaanse Rode Kruis
