‘Toen de buurvrouw met haar dochter voor de deur stond, kreeg ik direct een knoop in mijn maag. Of ze even konden praten met mij en mijn dochter.’ Aan het woord is Margot*, moeder van onder meer een 11-jarige dochter.
‘Ik had al gemerkt dat mijn dochter niet meer zo graag met haar buurmeisje speelde als voorheen. Ze waren jarenlang goede vriendinnen; ze zitten bij elkaar in de klas en wonen in dezelfde straat. Ik zag dat mijn dochter steeds minder zin had om met haar te spelen.’
Weinig te verdedigen
En toen moest er ineens gepraat worden. De buurvrouw van Margot legde uit dat haar dochter regelmatig verdrietig uit school komt omdat Margots dochter niet wil dat ze meespeelt, haar buitensluit en onaardige dingen zegt. ‘Dat ze kinderachtig is, lelijke kleding draagt, haar soms uitlacht en meer van dat soort dingen. Kortom: ze pest haar.’
‘Op dat moment wilde ik door de grond zakken. Ik keek naar mijn dochter en zag dat ze zich schaamde. Ik had de neiging om voor haar op te komen, maar er viel weinig te verdedigen. Ontkennen was geen optie. Ik vroeg aan mijn dochter of het klopte wat de buurvrouw zei. Ze sputterde wat tegen dat ‘sommige opmerkingen gewoon grapjes waren’, maar gaf al snel toe dat ze weleens gemeen deed. Ik schaamde me kapot.’
Lees ook: Alles over pesten: wat als je kind wordt gepest?
Beschermend
Margot probeert, overrompeld, zo goed mogelijk met de situatie om te gaan. ‘Het is heel naar, want mijn dochter doet dit bij de dochter van mijn buurvrouw, die ook mijn vriendin is. Voor je het weet staat de relatie met je eigen vriendin ook onder druk.
Ik was blij dat mijn buurvrouw er niet hard inging en rustig bleef. Ik weet niet of ik dat had gekund in haar situatie. Als iemand mijn kinderen pijn doet, reageer ik meteen beschermend. Maar in dit geval kon ik mijn buurvrouw en haar dochter niets verwijten.’
Verschillende types
Margot liet haar dochter ter plekke excuses aanbieden en bood zelf meerdere keren haar verontschuldigingen aan. ‘Toen ze weg waren, ben ik uitgebreid met mijn dochter gaan praten. Waarom deed ze dit? Het enige wat ze zei, was dat ze het buurmeisje gewoon niet meer leuk vindt.
Het zijn ook twee verschillende types. Als kinderen klein zijn speelt dat minder, maar naarmate ze ouder worden zoeken ze meer aansluiting bij gelijkgestemden. In plaats van op een vriendelijke manier aan te geven dat ze niet meer zo close met haar wilde zijn, ging ze haar pesten en buitensluiten. Ik heb duidelijk gemaakt dat dat niet oké is en dat ze dit anders moet aanpakken.’
Lees ook: Chantals zoon durfde niet meer naar school omdat hij jarenlang is gepest
Onder druk
Inmiddels is het contact, voor zover Margot weet, bekoeld, maar haar dochter pest het buurmeisje niet meer. ‘Echte vriendinnen worden ze waarschijnlijk niet meer, en dat is prima. Ze gaan nu allebei met andere meiden om.
De vriendschap tussen mij en mijn buurvrouw stond even onder druk, vooral omdat ik niet goed wist hoe ik hiermee om moest gaan. Inmiddels spreken we elkaar weer vaker en ik vind het knap hoe zij onze vriendschap los kan zien van wat er tussen onze dochters is gebeurd.’
Stennis op het schoolplein
Ook Miriyam* weet hoe lastig het is als je kind een ander kind pest. ‘Ik werd onder schooltijd op het schoolplein aangesproken door een andere moeder. Ze zei dat haar zoon door mijn zoon (8) werd gepest. Hij zou hem hebben geschopt en dingen hebben gezegd als ‘vet varken’.
Ik was verbaasd, want ik herken mijn zoon daar niet in. Ik voed hem met zorg op en zeg altijd dat als iemand lelijk doet tegen hém, hij zich mag verdedigen. Eerlijk gezegd reageerde ik defensief. Ik zei dat ik me niet kon voorstellen dat hij zoiets deed en dat haar zoon waarschijnlijk ook nare dingen tegen hem had gezegd. Uiteindelijk liep ik weg, voordat we daar op het schoolplein ruzie kregen.’
Lees meer: Praten over school: met deze tips vertelt je kind meer
Onzekerheid afreageren
Als haar zoon die middag uit school komt, vraagt Miriyam wat er klopt van de beschuldigingen. ‘Hij gaf toe dat hij weleens lelijke dingen tegen hem zei. Een paar dagen later vertelde zijn juf me ook dat hij pestgedrag liet zien. Ik kon niet anders dan mijn excuses aanbieden aan die moeder. Dat vond ik lastig, omdat ik moest toegeven dat ik ongelijk had.’
Ze spreekt haar zoon streng toe en geeft hem straf. ‘Hij mocht een aantal weken niet gamen en geen vriendjes thuis uitnodigen. Dat leverde veel strijd op. Ik hoopte dat hij zou stoppen met pesten, maar na een paar maanden kreeg ik opnieuw een telefoontje van die moeder.’
Tijdens het tienminutengesprek geeft de juf aan dat ze het gevoel heeft dat haar zoon niet goed in zijn vel zit. ‘Hij is regelmatig boos of verdrietig in de klas. Dat is hij thuis ook weleens, maar ik had niet door dat hij een ander kind pestte. Toen begon ik te begrijpen dat hij zijn frustraties en onzekerheden afreageert op een klasgenoot.’
Lees meer: Goed om te weten: zo draag jij als ouder bij aan het (negatieve) zelfbeeld van je kind
Niet straffen
De juf van Miriyams zoon raadde aan om haar zoon niet wederom straf te geven, maar juist een veilige haven te zijn en uit te zoeken waar zijn frustratie en onzekerheid vandaan komt.
‘Ik ben inmiddels naar de huisarts geweest en heb een doorverwijzing voor een kinderpsycholoog. De kans is groot dat het (deels) komt doordat hij al het een en ander heeft meegemaakt in zijn leven, zoals de scheiding van mij en zijn vader. Binnenkort hebben we een eerste afspraak.
Ik hoop dat de psycholoog mijn zoon kan helpen, want zelf weet ik niet zo goed wat ik hiermee aan moet. Ik probeer geduldig met hem te zijn als hij weer boos of gefrustreerd is, maar het kost me veel moeite. Aan de ouder van het kind heb ik uitgelegd dat mijn zoon niet lekker in zijn vel zit. Ze had er wel begrip voor, maar ze wil natuurlijk niet dat haar zoon daar de dupe van is. En dat snap ik ook.’
Lees ook: Wanneer ga je naar een kinderpsycholoog?
*De namen in dit artikel zijn vanwege privacy gefingeerd.