Zikavirus en je zwangerschap: wat zijn de gevaren?

INCUBATIETIJD*: 3 tot 12 dagen na een beet van een besmette mug
SYMPTOMEN: koorts, niet-etterige ontsteking van het oog, spier- en gewrichtspijn en huiduitslag.
BESMETTELIJK: ja, na een beet van een besmette mug.
RISICO VOOR ZWANGERE VROUWEN: als je besmet raakt, kunnen de gevolgen voor je baby zeer ernstig zijn.

*De tijd die verstrijkt tussen de besmetting en de eerste symptomen.

Wat is het zikavirus?

Het zikavirus is een virus dat zikakoorts veroorzaakt. Ongeveer één op de vijf mensen die besmet worden met het zikavirus krijgt klachten. Die zijn over het algemeen vrij mild. Het lijkt op een lichte griep.

Ben je zwanger, dan kan een besmetting met het zikavirus gevaarlijk zijn. Het zikavirus is namelijk schadelijk voor je baby. Dit kan leiden tot aangeboren neurologische afwijkingen. Hoe vaak dit gebeurt, is nog onduidelijk.

Lees ook: Deze kinderziektes zijn ook gevaarlijk voor zwangere vrouwen

Hoe krijg je het zikavirus?

Het zikavirus wordt overgebracht door bepaalde muggen die in de tropen voorkomen. De gelekoortsmug, ook wel denguemug genoemd, is de belangrijkste verspreider. Deze mug voedt zich vooral met menselijk bloed en steekt overdag, van zonsopkomst tot zonsondergang.

In enkele gevallen wordt het virus overgedragen via seksueel contact. Het RIVM geeft aan dat de kans hierop zeer klein is.

Zikavirus: de symptomen

De volgende symptomen ontstaan meestal drie tot twaalf dagen na een beet van een besmette mug:

• Koorts

• Oogontsteking, rode ogen

• Spier- en gewrichtspijn (vooral aan je handen en voeten en soms gewrichtszwelling)

• Huiduitslag (vaak begint dat in je gezicht en spreidt zich uit over je lichaam)

• Dit komt minder vaak voor: hoofdpijn, weinig eetlust, overgeven, diarree en buikpijn.

Is het zikavirus gevaarlijk als je al zwanger bent?

De klachten van het zikavirus voor jezelf zijn mild. Meestal herstel je binnen een week. Maar als je zwanger bent, kunnen de gevolgen voor je ongeboren kind ernstig zijn. Zo kan het zikavirus leiden tot hersenafwijkingen, zoals de aangeboren aandoening microcefalie. Hierbij is de schedel van de baby heel klein en hebben de hersenen zich niet goed ontwikkeld.

Dit kan grote gevolgen hebben. Een kind kan een verstandelijke beperking hebben, maar dat hoeft niet. Het ene kind met microcefalie heeft geen verstandelijke beperking, terwijl het andere kind ernstig verstandelijk gehandicapt is. Vaak hebben kinderen met deze aandoening een vertraagde motorische ontwikkeling. Soms is er sprake van een te hoge of juist een te lage spierspanning en epilepsie.

Waar loop je als zwangere vrouw risico?

Het zikavirus komt vooral voor in (sub)tropische delen van Afrika, Amerika en Azië. Denk aan landen als Brazilië, Aruba, Curaçao, Mexico en Jamaica. Op de website van het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering vind je een lijst waar per land wordt bijgehouden waar er een verhoogd risico is op de ziekte.

Hoe groot is het risico om besmet te raken met het zikavirus?

Dat hangt af van je reisbestemming. Het RIVM meldt dat de kans op het zikavirus vanaf 2019 sterk is afgenomen in Midden- en Zuid-Amerika en de Cariben. Reizen naar deze gebieden worden daarom niet langer afgeraden als je zwanger bent, of zwanger wilt worden. Er blijft wel altijd een klein risico dat je de ziekte kunt krijgen.

Hoe lang wachten met zwanger worden na zika?

Ben je op reis geweest naar een land waar het zikavirus voorkomt? Probeer dan in de eerste maand na de reis niet zwanger te raken. Is je partner als man in zo’n land geweest en ben jij zwanger? Gebruik dan in de twee maanden na de reis altijd een condoom om besmetting via seksueel contact te voorkomen.

Zwanger en naar een land met zikavirus?

Wat als je zwanger bent of wilt worden en je wilt op reis naar een land waar het zikavirus voorkomt? Kun je de reis maken of kun je beter wachten tot na de zwangerschap? Het is het slimst om voordat je op reis gaat contact op te nemen met een reizigersadvies- en vaccinatiebureau. Je krijgt daar ook advies over andere infecties zoals malaria en knokkelkoorts. Ga je op reis als je zwanger bent? Meld dit dan altijd tijdens een van de controles bij je verloskundige of gynaecoloog. Ook als je geen klachten hebt.

Lees ook: Dit is de beste periode voor een babymoon

Wanneer moet je de huisarts inschakelen?

Als je naar een gebied bent geweest waar het zikavirus voorkomt, kun je besmet zijn met het virus. Meestal merk je niet dat je besmet bent of heb je alleen milde klachten. Die verdwijnen vanzelf na twee tot zeven dagen zonder ernstige problemen. Neem contact op met de huisarts als je zwanger bent of wil worden en klachten hebt. Vertel de arts ook naar welk land je bent geweest.

Hoe laat je je testen op zika?

Als jij en/of je partner in een land zijn geweest waar het zikavirus voorkomt, kun je je laten testen om te zien of je het virus hebt opgelopen. Welke test wordt gedaan, hangt af van je situatie. Er zijn twee testen mogelijk:

1. 1

   Met een bloed- of urinetest kan worden vastgesteld of het virus in jouw lichaam aanwezig is. Deze test werkt alleen in het begin van de infectie.

2. 2

   De andere test laat zien of je ooit met zika besmet bent geweest. Deze test werkt pas ná de eerste week van de infectie.

Behandeling van zikakoorts

Er bestaan geen medicijnen om te genezen van zikakoorts. Wel kunnen deze medicijnen helpen om de klachten te verminderen:

• Tegen de koorts en pijn kun je paracetamol gebruiken.

• Rust goed uit.

• Drink voldoende water.

Hoe voorkom je besmetting met het zikavirus tijdens de zwangerschap?

Ga je op reis naar een land waar het zikavirus voorkomt, dan is het belangrijk om overdag en in de vroege avond deze maatregelen te nemen.

• Draag bedekkende kleding, dus lange mouwen en een lange broek.

• Smeer onbedekte huid in met een muggenwerend middel dat DEET bevat. Kinderen jonger dan twee jaar en zwangere vrouwen mogen alleen producten met maximaal dertig procent DEET gebruiken.

• Slaap altijd onder een klamboe of in een muggenvrije ruimte.

Tips: zo kom je prikproof de zomer door.

Valt het zikavirus binnen het Rijksvaccinatieprogramma?

Er bestaat geen behandeling of vaccin tegen het zikavirus. Er zijn ook nog geen medicijnen die je kunnen genezen. Dus als je het virus oploopt als je zwanger bent, zal de behandeling bestaan uit het verlichten en bestrijden van de symptomen met pijnstillers, rust en veel water drinken.

Hoe vaak komt het zikavirus in Nederland voor?

In Nederland kan het zikavirus niet worden verspreid, omdat de tropische muggen hier niet voorkomen. Op de Nederlandse Antillen loop je wel het risico om besmet te raken met het zikavirus. Sinds 1 november 2016 geldt in Nederland een meldingsplicht voor gevallen van het zikavirus tijdens de zwangerschap.

Kun je vaker besmet raken met het zikavirus?

Als je eenmaal besmet bent geweest met het zikavirus, kun je niet opnieuw besmet raken. Je bouwt immuniteit op.

Bronnen: RIVM, Wereldgezondheidorganisatie

voor in delen van Zuid- en Midden-Amerika en is voor de meeste volwassenen onschuldig. Maar zwangere vrouwen en vrouwen die een kinderwens hebben, moeten oppassen. Het zikavirus is gevaarlijk voor ongeboren baby’s. Wat zijn de risico’s en wat moet je doen als je besmet bent?

INCUBATIETIJD*: 3 tot 12 dagen na een beet van een besmette mug
SYMPTOMEN: koorts, oogontsteking, spier- en gewrichtspijn en huiduitslag.
BESMETTELIJK: ja, na een beet van een besmette mug.
RISICO VOOR ZWANGERE VROUWEN: als je besmet raakt, kunnen de gevolgen voor je baby zeer ernstig zijn.

*De tijd die verstrijkt tussen de besmetting en de eerste symptomen.

Wat is het zikavirus?

Het zikavirus is een virus dat zikakoorts veroorzaakt. Ongeveer één op de vijf mensen die besmet worden met het zikavirus krijgt klachten. Die zijn over het algemeen vrij mild. Het lijkt op een lichte griep.

Ben je zwanger, dan kan een besmetting met het zikavirus gevaarlijk zijn. Het zikavirus is namelijk schadelijk voor je baby. Dit kan leiden tot aangeboren neurologische afwijkingen. Hoe vaak dit gebeurt, is nog onduidelijk.

Lees ook: Deze kinderziektes zijn ook gevaarlijk voor zwangere vrouwen

Hoe krijg je het zikavirus?

Het zikavirus wordt overgebracht door bepaalde muggen die in de tropen voorkomen. De gelekoortsmug, ook wel denguemug genoemd, is de belangrijkste verspreider. Deze mug voedt zich vooral met menselijk bloed en steekt overdag, van zonsopkomst tot zonsondergang.

In enkele gevallen wordt het virus overgedragen via seksueel contact. Het RIVM geeft aan dat de kans hierop zeer klein is.

Zikavirus: de symptomen

De volgende symptomen ontstaan meestal drie tot twaalf dagen na een beet van een besmette mug:

• Koorts

• Oogontsteking, rode ogen

• Spier- en gewrichtspijn (vooral aan je handen en voeten en soms gewrichtszwelling)

• Huiduitslag (vaak begint dat in je gezicht en spreidt zich uit over je lichaam)

• Dit komt minder vaak voor: hoofdpijn, weinig eetlust, overgeven, diarree en buikpijn.

Is het zikavirus gevaarlijk als je al zwanger bent?

De klachten van het zikavirus voor jezelf zijn mild. Meestal herstel je binnen een week. Maar als je zwanger bent, kunnen de gevolgen voor je ongeboren kind ernstig zijn. Zo kan het zikavirus leiden tot hersenafwijkingen, zoals de aangeboren aandoening microcefalie. Hierbij is de schedel van de baby heel klein en hebben de hersenen zich niet goed ontwikkeld.

Dit kan grote gevolgen hebben. Een kind kan een verstandelijk beperking hebben, maar dat hoeft niet. Het ene kind met microcefalie heeft geen verstandelijke beperking, terwijl het andere kind ernstig verstandelijk gehandicapt is. Vaak hebben kinderen met deze aandoening een vertraagde motorische ontwikkeling. Soms is er sprake van een te hoge of juist een te lage spierspanning en epilepsie.

Waar loop je als zwangere vrouw risico?

Het zikavirus komt vooral voor in (sub)tropische delen van Afrika, Amerika en Azië. Denk aan landen als Brazilië, Aruba, Curaçao, Mexico en Jamaica. Op de website van het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering vind je een lijst waar per land wordt bijgehouden waar er een verhoogd risico is op de ziekte.

Hoe groot is het risico om besmet te raken met het zikavirus?

Dat hangt af van je reisbestemming. Het RIVM meldt dat de kans op het zikavirus vanaf 2019 sterk is afgenomen in Midden- en Zuid-Amerika en de Cariben. Reizen naar deze gebieden worden daarom niet langer afgeraden als je zwanger bent, of zwanger wilt worden. Er blijft wel altijd een klein risico dat je de ziekte kunt krijgen.

Hoe lang wachten met zwanger worden na zika?

Ben je op reis geweest naar een land waar het zikavirus voorkomt? Probeer dan in de eerste maand na de reis niet zwanger te raken. Is je partner als man in zo’n land geweest en ben jij zwanger? Gebruik dan in de twee maanden na de reis altijd een condoom om besmetting via seksueel contact te voorkomen.

Zwanger en naar een land met zikavirus?

Wat als je zwanger bent of wilt worden en je wilt op reis naar een land waar het zikavirus voorkomt? Kun je de reis maken of kun je beter wachten tot na de zwangerschap? Het is het slimst om voordat je op reis gaat contact op te nemen met een reizigersadvies- en vaccinatiebureau. Je krijgt daar ook advies over andere infecties zoals malaria en knokkelkoorts. Ga je op reis als je zwanger bent? Meld dit dan altijd tijdens een van de controles bij je verloskundige of gynaecoloog. Ook als je geen klachten hebt.

Lees ook: Dit is de beste periode voor een babymoon

Wanneer moet je de huisarts inschakelen?

Als je naar een gebied bent geweest waar het zikavirus voorkomt, kun je besmet zijn met het virus. Meestal merk je niet dat je besmet bent of heb je alleen milde klachten. Die verdwijnen vanzelf na twee tot zeven dagen zonder ernstige problemen. Neem contact op met de huisarts als je zwanger bent of wil worden en klachten hebt. Vertel de arts ook naar welk land je bent geweest.

Hoe laat je je testen op zika?

Als jij en/of je partner in een land bent geweest waar het zikavirus voorkomt, kun je je laten testen om te zien of je het virus hebt opgelopen. Welke test wordt gedaan, hangt af van je situatie. Er zijn twee testen mogelijk

1. 1

   Met een bloed- of urinetest kan worden vastgesteld of het virus in jouw lichaam aanwezig is. Deze test werkt alleen in het begin van de infectie.

2. 2

   De andere test laat zien of je ooit met zika besmet bent geweest. Deze test werkt pas ná de eerste week van de infectie.

Behandeling van zikakoorts

Er bestaan geen medicijnen om te genezen van zikakoorts. Wel kunnen deze medicijnen helpen om de klachten te verminderen:

• Tegen de koorts en pijn kun je paracetamol gebruiken.

• Rust goed uit.

• Drink voldoende water.

Hoe voorkom je besmetting met het zikavirus tijdens de zwangerschap?

Ga je op reis naar een land waar het zikavirus voorkomt, dan is het belangrijk om overdag en in de vroege avond deze maatregelen te nemen.

• Draag bedekkende kleding, dus lange mouwen en een lange broek.

• Smeer onbedekte huid in met een muggenwerend middel dat DEET bevat. Kinderen jonger dan twee jaar en zwangere vrouwen mogen alleen producten met maximaal dertig procent DEET gebruiken.

• Slaap altijd onder een klamboe of in een muggenvrije ruimte.

Tips: zo kom je prikproof de zomer door.

Valt het zikavirus binnen het Rijksvaccinatieprogramma?

Er bestaat geen behandeling of vaccin tegen het zikavirus. Er zijn ook nog geen medicijnen die je kunnen genezen. Dus als je het virus oploopt als je zwanger bent, zal de behandeling bestaan uit het verlichten en bestrijden van de symptomen met pijnstillers, rust en veel water drinken.

Hoe vaak komt het zikavirus in Nederland voor?

In Nederland kan het zikavirus niet worden verspreid, omdat de tropische muggen hier niet voorkomen. Op de Nederlandse Antillen loop je wel het risico om besmet te raken met het zikavirus. Sinds 1 november 2016 geldt in Nederland een meldingsplicht voor gevallen van het zikavirus tijdens de zwangerschap.

Kun je vaker besmet raken met het zikavirus?

Als je eenmaal besmet bent geweest met het zikavirus, kun je niet opnieuw besmet raken. Je bouwt immuniteit op.

Bronnen: RIVM, Wereldgezondheidorganisatie