tienermoeder

Tienermoeder: hoe zit dat juridisch?

Wanneer je op jonge leeftijd in verwachting raakt zijn er een aantal regels en juridische zaken waar je rekening mee moet houden. Alles over tienermoeders en juridische zaken lees je hier.

Tienermoeder en juridische zaken

In Nederland worden jaarlijks zo’n 2.200 meisjes onder de 20 jaar moeder. Als jonge (aanstaande) tienermoeder ben je in principe natuurlijk niet ‘anders’ dan andere moeders. Maar er zijn wel een aantal juridische zaken die voor jou nét iets anders kunnen liggen.

Advertentie

Ouderlijk gezag

Ouderlijk gezag is het recht én de plicht van de ouder om zijn of haar kind op te voeden en te verzorgen. Als je gezag hebt over je kind, dan:

  • Ben je verantwoordelijk voor de verzorging en opvoeding van je kind tot het 21 jaar is.
  • Heb je bijna altijd een onderhoudsplicht (je bent dus verplicht om de kosten van levensonderhoud te betalen).
  • Ben je de wettelijke vertegenwoordiger.
  • Beheer je het geld en de spullen van je kind.

Ben je 18 jaar of ouder? Dan krijg je automatisch het ouderlijk gezag over je kind. Als je nog minderjarig bent, dus jonger dan 18 jaar, krijg je dat in principe niet. Voor tienermoeders van 16 of 17 jaar oud biedt de Nederlandse wet daar wel een oplossing voor: vanaf je 16e kun je een kinderrechter vragen om je meerderjarig te verklaren. Zo’n verzoek kun je al tijdens je zwangerschap indienen. Als de kinderrechter toestemt, krijg je alsnog het ouderlijk gezag over je kind.

Als je jonger dan 16 jaar bent en een kind krijgt, wordt er een voogd voor je benoemd. De voogdij eindigt als jij meerderjarig wordt óf als je op je 16e of 17e door de kinderrechter meerderjarig wordt verklaard. De rechtbank kan ook de vader van je kind het ouderlijk gezag toewijzen. Dit gebeurt echter alleen als het verzoek van de vader wordt beoordeeld als in het belang van het kind.

Achternaam van je kind

Ben je niet getrouwd en is je kind niet erkend? Dan krijgt het kind automatisch jouw achternaam. Als je vriend het kind wel erkent, kunnen jullie kiezen welke achternaam jullie kind krijgt. Deze keuze geldt dan ook automatisch voor de volgende kinderen die bij jullie geboren worden. Kies je voor de achternaam van de vader, dan moet je hier een verklaring over afleggen bij de burgerlijke stand van de gemeente. De keuze van de achternaam maak je bij de erkenning van je kind. Ben je getrouwd of ben je een geregistreerd partnerschap aangegaan? Dan moet je bij de aangifte van de geboorte van je kind aangeven welke achternaam het kind krijgt. Als het kind eenmaal de achternaam van de vader heeft gekregen, is het lastig om dit nog te veranderen, ook als je relatie verbroken wordt. Het is dan ook belangrijk om hier van tevoren goed over na te denken. Meer weten? Lees hier wat de regels rondom naamgeving zijn.

Erkenning van het kind

Ben je niet getrouwd? Dan kan je vriend, ook als hij niet de biologische vader is, toch officieel het vaderschap op zich nemen. Dit noem je het erkennen van het kind. De man die je kind erkent is dan juridisch gezien de vader. Als tienermoeder moet je schriftelijke toestemming geven voor de erkenning. Je kind kan zowel tijdens de zwangerschap als na de geboorte erkend worden. Als de (niet biologische) vader een kind eenmaal erkend heeft, kan dit alleen in een beperkt aantal gevallen weer ongedaan worden gemaakt.

De belangrijkste gevolgen van het erkennen van een kind onder elkaar:

  • Je kind kan de achternaam van de erkenner krijgen. Als er geen relatie meer is tussen jou en de erkenner, heeft hij recht op omgang
  • Je kind erft van de erkenner
  • Je kind kan soms de nationaliteit van de erkenner krijgen
  • De erkenner is onderhoudsplichtig

Je kunt een man niet dwingen tot erkenning van je kind: dit kan alleen vrijwillig gebeuren. De man die je kind verwekt heeft, kan aan de rechter vragen of hij jouw kind mag erkennen. Dit kan hij ook doen als jij dat niet wilt. De rechter kan toestemming geven als hij vindt dat jij geen goede reden hebt om het te weigeren. De man die je kind wil erkennen, moet aan de volgende voorwaarden voldoen:

  • Hij moet 16 jaar of ouder zijn
  • Hij mag niet getrouwd zijn, tenzij de rechtbank aanneemt dat tussen jou en de man een band bestaat (of heeft bestaan) die gelijk staat aan een huwelijk óf dat je kind en de man een persoonlijke band hebben

Gerechtelijke vaststelling van het vaderschap

Ontkent de vader dat hij de verwekker is van je kind en wil je toch dat er een familieband wordt erkend tussen hem en je kind? Dan kun je dit via een procedure afdwingen bij de rechtbank. Dit kan alleen met de hulp van een advocaat, binnen vijf jaar na de geboorte van je kind, of binnen vijf jaar nadat de identiteit van de vader bekend wordt. Een kind kan deze procedure altijd aanvragen.

De gevolgen van een gerechtelijke vaststelling zijn:

  • De man wordt de juridische vader vanaf de geboorte van het kind
  • De man wordt onderhoudsplichtig en het kind erft van hem
  • Het kind kan de naam van de man krijgen
  • De man kan om een omgangsregeling vragen

Vaderschapsactie

De vader (verwekker) van je kind draagt de plicht om bij te dragen in de kosten van de verzorging en opvoeding van zijn kind tot deze 18 jaar is. Voor kosten van levensonderhoud en studie is hij verantwoordelijk tot het kind 21 jaar is. Weigert de vader te betalen of ontkent hij de vader te zijn? Dan kun je als tienermoeder een vaderschapsactie starten. Dit kan alleen als je kind niet door een andere man is erkend, want in zo’n geval is de erkenner al onderhoudsplichtig. Met een vaderschapsactie vraag je alleen om onderhoud of alimentatie voor je kind, dit heeft verder geen gevolgen voor de juridische band tussen vader en kind.

Bron: Fiom