zwangerschapsverlof

Zwangerschapsverlof: wat zijn je rechten?

Als je werkt en zwanger bent, heb je recht op minimaal zestien weken zwangerschapsverlof en bevallingsverlof.

Het kan een heerlijk vooruitzicht zijn om een tijdje te stoppen met werken, maar misschien brengt het ook stress met zich mee omdat je nog veel werk hebt liggen. Of je krijgt het benauwd bij het idee dat je een poos thuis zult zitten. Hoe dan ook, je mag pas op zijn vroegst 42 dagen na de bevalling weer aan het werk.

Recht op zwangerschapsverlof

Je werkgever is wettelijk verplicht het verlof te geven, maar hoeft je loon niet door te betalen. Je hebt recht op een uitkering op grond van de Wet arbeid en zorg (Wazo). Afhankelijk van wat er in je cao of arbeidsovereenkomst staat, krijg je deze via je werkgever of van het UWV. Heb je een eigen bedrijf? Ook dan heb je recht op een zwangerschaps- en bevallingsuitkering. Meer informatie daarover vind je op de site van het UWV.

Soorten verlof

Rondom de bevalling zijn er vier soorten verlof voor jou en je partner:

  • Zwangerschapsverlof. Als zwangere vrouw heb je recht op 6 weken vóór de datum dat je uitgerekend bent. Maar als je wilt, mag je doorwerken tot 4 weken voor de bevalling.
  • Bevallingsverlof. Vanaf de geboorte van je baby heb je recht op 10 weken verlof.
  • Calamiteitenverlof. Hierop heeft je partner recht als hij of zij bij de bevalling wil zijn.
  • Kraamverlof. Je partner heeft recht op 2 dagen doorbetaald verlof, ook als hij of zij in deeltijd werkt.

Te vroeg of te laat

Komt de baby vroeger dan uitgerekend, dan kun je in bepaalde gevallen gemist zwangerschapsverlof bij je bevallingsverlof optellen. Wat is jouw situatie van toepassing is, lees je op prematurendag.nl.

Komt de baby later dan de vermoedelijke datum van bevalling, dan duurt je zwangerschapsverlof ook langer. Deze extra tijd gaat niet van je bevallingsverlof af. In totaal kun je dus nooit minder dan 16 weken verlof krijgen, maar wel méér.

Meldplicht

Je hoeft je zwangerschaps- en bevallingsverlof niet aan te vragen. Wel heb je een meldplicht. Uiterlijk 3 weken vóór je met zwangerschapsverlof wilt moet je dit aan je werkgever vertellen. Het is natuurlijk handiger als je dat eerder doet, zodat je werkgever je vervanging op tijd kan regelen. Bovendien kun je er dan eerlijk over zijn als je je vanwege je zwangerschap even niet lekker voelt of vermoeid bent. Is je baby er, dan moet jij (of je partner) dit uiterlijk op de 2e dag na de geboorte aan jouw werkgever melden.

Inkomen

Op grond van de Wazo heb je recht op een uitkering die in principe even hoog is als je salaris. In je arbeidsovereenkomst of cao kan zijn afgesproken dat je werkgever de uitkering voor je regelt en aan je betaalt. In de praktijk wordt je salaris dan gewoon doorbetaald.

Is dit niet het geval, dan zul je je Wazo-uitkering zelf moeten aanvragen bij het UWV. Je ontvangt dan 100% van je laatste salaris. Je kunt echter niet meer krijgen dan het maximum dagloon voor de Ziektewet. Zwangerschaps- en bevallingsverlof hebben geen gevolgen voor je vakantiegeld en eventuele overige vaste salariscomponenten. Ook de opbouw van je vakantiedagen gaat gewoon door.

Later stoppen met werken

Voel je je goed en wil je je zwangerschapsverlof later laten ingaan dan 6 weken vóór de datum dat je uitgerekend bent? Dan mag je het uitstellen tot uiterlijk 4 weken voor de vermoedelijke bevaldatum. Wat je minder opneemt dan 6 weken mag je optellen bij je bevallingsverlof.

Wazo-uitkering aanvragen

Check eerst bij je werkgever of deze je Wazo-uitkering voor je regelt. Zo niet, vraag dan via hem een uitkering aan bij het UWV. Dit moet uiterlijk 2 weken voor de geplande ingangsdatum van je zwangerschapsverlof.

Meesturen bij je aanvraag:

Is je baby geboren? Geef dit dan binnen 2 dagen door aan het UWV.

Calamiteiten- en kraamverlof

Dit recht heeft de partner met wie je getrouwd bent, een geregistreerd partnerschap hebt of samenwoont. Voor het kraamverlof geldt dat je partner tot 4 weken na de bevalling zelf mag bepalen wanneer hij of zij de 2 vrije dagen opneemt.

Die 4 weken gaan in zodra je baby thuis is. Ziekenhuisdagen tellen dus niet mee. Je partner moet wel vooraf aan zijn werkgever melden wanneer hij het verlof opneemt. Kraamverlof mag niet worden verrekend met vakantiedagen.

Werk afronden

Vaak is de periode voor je verlof hectisch. Je moet nog allerlei klussen afronden, zaken overdragen en misschien moet je een vervanger inwerken. Bereid je daarom op tijd voor. Maak een schema met wat je allemaal zelf moet afronden, wie jouw werk overneemt en hoe je de overdracht gaat regelen.

Hoe moeilijk het soms ook is, neem jezelf in acht. Ben je ´s avonds moe, plan dan in ieder geval geen afspraken in de avonduren. Wees eerlijk tegenover je collega´s over wat je wel en niet aankunt en voel je niet schuldig als je ook af en toe nee moet zeggen. Stress is niet goed voor jou en je baby.

Rustig aan

En dan kom je echt ‘thuis te zitten’. Sommige vrouwen plannen hun hele dagen vol: afspraken met vriendinnen en familie, winkelen en allerlei uitjes. Allemaal prima, maar luister naar je lichaam. Neem rust als dat nodig is, want als je uitgerust aan de bevalling begint, ben je daarna sneller weer op de been. Prop je dagen niet te vol en doe als je daar zin in hebt een middagdutje.

Meer weten over zwangerschapsverlof?

Meer informatie over zwangerschapsverlof en bevallingsverlof staat op de website van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Daar vind je ook een rekentool waarmee je kunt berekenen wanneer je verlof kan ingaan.

Meer over de WAZO-uitkering vind je in de brochure over inkomen bij zwangerschap op de website van het UWV.

Bij Postbus 51 vind je veelgestelde vragen over zwangerschapsverlof en bevallingsverlof.

Het Juridisch Loket

Bij het Juridisch Loket kun je altijd terecht voor gratis advies over verlof en over nog veel meer zaken.