Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

 

Zomertijd en wintertijd: zo pak je dit aan

Het verzetten van de klok – al is het maar een uur – kan het ritme van je kind aardig in de war schoppen. Hoe zorg je dat hij niet voor dag en dauw wil opstaan of ’s avonds juist niet in slaap te krijgen is? Kinderslaapcoach Susanne Willekes geeft tips.

Lees ook: Slimme slaaptips en producten die de overgang naar de zomertijd makkelijk maken voor je kind

Advertentie

Een uur vooruit of terug in de tijd

Met de overgang naar de zomertijd gaat de klok een uur vooruit en met ingang van de wintertijd een uur terug. Vaak is het ritme daardoor even zoek en hebben kinderen net als wij een paar dagen nodig om te wennen. Hoe kan dat? Want het gaat natuurlijk maar om een uurtje. Baby’s en kleine kinderen hebben nog een heel sterk bioritme. Ze kunnen misschien nog geen klokkijken, maar ze kunnen wel beter voelen hoe laat het is dan wij. En dan vooral wanneer het tijd is om te slapen. Dit ritme wordt bepaald door het natuurlijke licht buiten. Als kinderen groter worden, kunnen ze hier flexibeler mee omgaan.

Zo maak je de overgang van zomertijd naar wintertijd, en wintertijd naar zomertijd, iets makkelijker:

  1. Zorg ervoor dat je kind overdag voldoende slaap pakt.
  2. Houd er rekening mee dat naar bed gaan bij de overgang naar de zomertijd erg vroeg voelt voor je baby. We gaan dan een uur vooruit in de tijd, dus wat eerst 19.00 uur was, is nu 20.00 uur – maar voelt voor je kind nog steeds als 19.00 uur. Als de wintertijd ingaat, geldt het omgekeerde. Hij is dan waarschijnlijk al eerder moe dan de nieuwe bedtijd.
  3. Neem je baby als het kan ’s ochtends meteen mee naar buiten. Of doe de gordijnen open en laat het natuurlijke licht binnenkomen. Dit helpt de interne klok van je baby zich aan te passen aan de tijdsverandering.
  4. Doe het bedritueel ook ’s zomers het liefst bij weinig licht. Met verduisterende gordijnen en alleen een klein lampje aan help je je kind melatonine aan te maken, waardoor hij makkelijker in slaap valt.

Met deze tips in je achterhoofd kun je beslissen hoe je de overgang naar de zomer- of wintertijd gaat benaderen voor je kind. Dat kan op twee manieren.

Lees ook: Dit zijn de beste slaaptrainers voor kinderen van dit jaar

Methode 1 verandering zomertijd en wintertijd: verschuif het dagschema een uur

Verzet alle klokken in huis en pas het dagschema in één keer aan aan de nieuwe tijd. Tenminste, dat is het streven, al moet je daar met kleine kinderen flexibel in zijn. Het kan even duren voordat ze gewend zijn aan de vroegere bedtijd of het latere opstaan.

Deze eerste methode is waarschijnlijk het makkelijkst voor gezinnen met meer kinderen: iedereen volgt de nieuwe klok voor zomertijd en wintertijd. Jullie gaan dus allemaal een uur eerder of later aan tafel en naar bed. Dit is ook het makkelijkst te matchen met de buitenwereld, die zich ook gewoon aan de nieuwe tijd houdt.

Als je deze methode kiest, zet je bij de overgang naar de zomertijd de klok een uur vooruit op zaterdagavond en volg je vanaf zondag gewoon de nieuwe kloktijd. Reken er bij de overgang naar een nieuwe tijd op dat je kind ’s avonds wat eerder of later moe kan zijn. Hem onnodig wakker houden tot zijn vaste bedtijd kan averechts werken. Zeker van een baby kun je niet verwachten dat hij direct meedraait met de nieuwe tijd. Let op slaapsignalen en laat je baby slapen als hij moe is, om eventuele slaapproblemen te voorkomen.

Uurtje langer slapen? Deze slaaptrainers voor je kind kunnen helpen.

Methode 2 verandering zomertijd en wintertijd: doe het stapsgewijs

Als je denkt dat een uur tijdsverschil te veel is voor je kind, kun je hem helpen met overbruggen. Verschuif zijn klok de dagen na het ingaan van de nieuwe tijd met een kwartier per avond. Dus als zijn bedtijd 19.00 uur is, leg je hem de eerste avond om 19.45 uur in bed (of om 18.15 uur in de winter). Verschuif de bedtijd elke avond met vijftien minuten, tot je kind gewend is aan de nieuwe tijd. Dit zal helpen om je kind makkelijker in zijn nieuwe schema te krijgen en je voorkomt hiermee oververmoeidheid. Als je voor deze optie kiest, probeer dan ook de slaapjes overdag en de maaltijden met een kwartier te verschuiven.

Geen zorgen om zomertijd en wintertijd

Welke methode je ook kiest, het is belangrijk om te onthouden dat de interne klok van je baby gewend is aan de standaardtijd. Het teruggaan in de tijd betekent dat sommige kinderen makkelijker en sneller inslapen op donkere winteravonden. De interne klok wordt immers gereguleerd door licht en donker. Gaat de klok vooruit, dan betekent het dat kinderen juist makkelijker opstaan omdat het ’s ochtends lichter is.

Elke baby is anders en uiteindelijk past ieder kind zich aan. Maak je geen zorgen als het niet binnen een dag op schema loopt, bij sommige peuters kan het enkele weken duren voordat ze zich hebben aangepast aan de nieuwe tijd! Bereid je erop voor dat de overgang een paar dagen kan duren en let op tekenen van vermoeidheid.

Tips voor een soepele overgang naar zomertijd of wintertijd

  1. Bepaal welke overgangsmethode je wilt gebruiken om je kind zich te laten aanpassen aan de nieuwe tijd.
  2. Houd het ritme van je baby aan en let op slaapsignalen en wakkertijden tussen slaapjes.
  3. Het belangrijkste: wees flexibel. De overgang naar winter- of zomertijd kan voor het hele gezin een paar dagen wat vreemd voelen en een baby snapt al helemaal niet wat er aan de hand is.
  4. Zorg dat je kind overdag voldoende slaapt en niet oververmoeid naar bed gaat.

Meer slaaptips voor kinderen

  • Kinderen hebben behoefte aan structuur. Een vaste en voorspelbare bedtijdroutine helpt je kind rustiger en sneller in slaap te vallen.
  • Van beeldschermen tot verstoppertje spelen: probeer voor het slapengaan geen drukke dingen te doen en je kind niet bloot te stellen aan blauw licht. Hier wordt hij alleen maar heel erg actief van en het lichaam krijgt zo minder kans om melatonine aan te maken, het stofje waar we juist slaperig van worden.
  • Suiker verslechtert de slaapkwaliteit. Vermijd zoete drankjes of andere suikers (kindertoetjes!) voor het slapengaan.
  • Laat je kind minimaal een halfuur per dag buitenspelen of in elk geval buiten zijn. Daglicht en buitenlucht doen veel voor de slaap. Daarnaast zie je dat veel kinderen buiten beter hun energie kwijt kunnen, waardoor ze beter slapen. Lees ook:

Wanneer wordt de klok verzet?

In 2021 en 2022 wordt de klok op de volgende data verzet:

  • Wintertijd 2021: de nacht van 30 op 31 oktober 2021
  • Zomertijd 2022: de nacht van 26 op 27 maart 2022
  • Wintertijd 2022: de nacht van 29 op 30 oktober 2022

Bronnen: Nederlands Centrum Jeugdgezondheid, The Sleep Agency

Dit artikel is tot stand gekomen en goedgekeurd door artsen en andere (medische) deskundigen van het Ouders van Nu expertteam.

Susanne Willekes

Kinderslaapcoach

Susanne Willekes is de eerste gecertificeerde kinderslaapcoach van Nederland, auteur van de bestseller Slaap! en startte in 2015 haar praktijk The Sleep Agency met als resultaat honderden gezinnen en kinderen met een verbeterde nachtrust. Daarnaast geeft Susanne regelmatig lezingen en workshops en is ze veelgevraagd slaapexpert voor radio en televisie. Susanne is moeder van drie kinderen (10,7 en 4 jaar).