Wat is groeipijn?
Groeipijn is een zeurende pijn in de spieren van beide bovenbenen. De pijn kan ook in de scheenbenen en kuiten zitten. Groeipijn treedt meestal ’s avonds en ’s nachts op en verdwijnt over het algemeen na tien tot vijftien minuten. Waarom kinderen ’s nachts last hebben van groeipijn, is niet helemaal duidelijk, al kan het na een actieve dag, bijvoorbeeld na wandelen, sporten of lang buitenspelen, een stuk heftiger zijn. De pijn kan zo hevig zijn dat kinderen er wakker van worden.
Lees ook: Waarom buitenspelen zo belangrijk is voor kinderen
Wat is de oorzaak van groeipijn?
De oorzaak van groeipijn is niet helemaal bekend, al kan het ermee te maken hebben dat jonge kinderen sprongsgewijs groeien: ze groeien een paar weken niet en dan kunnen ze in 1 nacht 2 millimeter groeien. Die groei vindt met name ‘s nachts plaats. Mogelijk worden de pezen die aan de botten vastzitten opgerekt vanwege de botgroei. Sommige artsen vermoeden ook dat de pijn veroorzaakt wordt door zwelling van de beenspieren. Het vlies dat om de beenspieren ligt komt onder spanning te staan en dat doet pijn.
Bij onderzoeken tijdens pijnaanvallen is niets te zien en op röntgenfoto’s evenmin. Kortom: de oorzaak van groeipijn is niet duidelijk. Interessant is wel dat als een van de ouders (of allebei) het heeft gehad, het kind het vaker ook heeft. Maar deze ouders herkennen het waarschijnlijk ook eerder.
Lees ook: Mijn kind heeft langdurig last van lichamelijke klachten, wat kan ik doen?
Wanneer ontstaat groeipijn bij kinderen?
Zo’n dertig procent van de kinderen heeft er in meer of mindere mate last van. Groeipijn komt bij meisjes doorgaans voor tussen de twee en elf jaar. Meisjes hebben ook iets vaker last van groeipijn dan jongens. De oorzaak hiervan is niet bekend.
Jongens groeien iets later en kunnen er van hun tweede tot hun dertiende last hebben. De grootste groep kinderen die last heeft van groeipijn, is tussen de vier en acht jaar oud. De kans bestaat dat baby’s en dreumesen het ook al hebben, maar die kunnen het nog niet vertellen.
Benieuwd naar het verschil tussen jongens en meisjes? Hier vind je de groeicurve voor jongens en de groeicurve voor meisjes.
Wat zijn de symptomen van groeipijn?
Groeipijn herken je dus vooral aan pijn in de benen. Je kind kan door of tijdens de groeipijn ‘aanval’ ook hoofdpijn en buikpijn krijgen. Ook kan hij vermoeid raken en een huilbui krijgen. Het goede nieuws: groeipijn kan in elk geval geen kwaad. Het is een aantal minuten afzien voor je kind en dan is het weer voorbij. Sommige kinderen hebben het in een bepaalde periode dagelijks, bij andere zitten er weken tussen. Vaak is na een paar jaar het leed geleden, want ze groeien er overheen.
Als je vermoedt dat je kind last heeft van groeipijn, hoef je niet naar de huisarts. Heeft hij één of meer van de volgende symptomen, bel dan wel even met de dokter. Er kan dan iets anders aan de hand zijn.
Je kind heeft pijn in één been of steeds op een specifieke plek.
Je kind heeft koorts en je kunt dit niet verklaren.
Je kind heeft niet alleen ’s nachts, maar ook overdag last van pijnklachten.
Je kind heeft zoveel pijn dat hij zijn been niet meer goed kan bewegen.
Je kind heeft meer pijn als hij zijn been beweegt.
Je kind heeft pijn in de gewrichten (heupen, knieën) en gaat daardoor strompelen of hinkelen.
Je kind heeft een abnormale zwelling (bijvoorbeeld van de knie).
Lees ook: Hoe lang wordt mijn kind? Zo kun je het berekenen
Waarom zit groeipijn alleen in de benen? Armen groeien toch ook?
Artsen denken dat de pijn zich concentreert in de benen (bovenbenen, schenen en kuiten) omdat die spieren en pezen overdag het meest belast worden. ’s Avonds, als kinderen al een tijdje in bed liggen of net slapen, is de pijn er ineens. Dat is heel kenmerkend. De stekende pijn is zo erg dat ze ervan wakker liggen of er wakker van worden. Het lijkt op kramp. De armen worden veel minder belast gedurende de dag.
Wat kun je doen tegen groeipijn?
Onthoud dat groeipijn in principe onschuldig is. Dan nog kan het natuurlijk heel vervelend zijn voor je kind. Heeft je kind veel last van groeipijn, dan kun je een paar dingen doen om de pijn te verlichten:
Massage:
Wrijf en masseer over de pijnlijke plek. Vraag aan je kind hoeveel kracht je moet zetten en wat prettig voelt.Beweging:
Laat je kind zijn benen strekken. Het beste is om hem plat op bed of op de vloer te laten liggen om vervolgens één voor één zijn benen langzaam op te laten tillen. Belangrijk is dat de knie gestrekt blijft en de voet gebogen. Herhaal dit ongeveer tien keer.Warmte:
Doe je kind in een warm bad of maak een kruik. Door de warmte kan de pijn minder worden.Afleiding en troost:
Andere fysieke prikkels, zoals een massage, kunnen het lichaam afleiden, waardoor de pijn minder heftig is. Maar je kunt natuurlijk ook andere dingen verzinnen om je kind af te leiden en op te vrolijken, bijvoorbeeld door samen een spelletje te spelen of boekje te lezen tot de pijn overgaat.Medicatie:
Als de pijn erg hevig is, kun je je kind een (kinder)paracetamol geven. Lees de bijsluiter voor de juiste dosering per leeftijd. En onthoud dat groeipijn vaak binnen een kwartiertje vanzelf verdwijnt, daarom heb je in de meeste gevallen geen medicatie nodig.
Wanneer naar de huisarts bij groeipijn?
Houd de pijn aan, heeft je kind een flinke zwelling in zijn been, zit de pijn maar in een been of heeft hij niet alleen ’s nachts, maar ook overdag pijnklachten? Dan is het verstandig om contact op te nemen met je huisarts. De grootste angst van iedere ouder bij dit soort pijn is dat er iets ernstigs aan de hand is, bijvoorbeeld leukemie of een bottumor. Maar bij kortdurende aanvallen die alleen bij rust en in de avond of nacht voorkomen hoef je daar gelukkig niet bang voor te zijn.
Bronnen: NCJ, Groei Gids
