Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

 

Hoe herken je dyslexie?

Kinderen met dyslexie hebben moeite met lezen, schrijven en spellen. Hoe herken je dyslexie en wanneer weet je zeker of je kind dyslectisch is? En wat kun je vervolgens doen aan dyslexie?

In samenwerking met expert

Mariëlle Beckers

Orthopedagoog

Wat is dyslexie?

Dyslexie komt uit het Grieks en betekent zoveel als: ‘niet kunnen lezen’. Het wordt ook wel woordblindheid genoemd, maar eigenlijk dekken beide termen de lading niet volledig. Dyslectisch zijn omvat over het algemeen moeite hebben met lezen, spellen en/of schrijven. Al doet een kind nog zo z’n best, wordt hij extra geholpen en gestimuleerd: lezen, spellen en schrijven gaat veel moeizamer dan bij de meeste kinderen van zijn leeftijd en zijn niveau. Een kind met dyslexie is niet minder intelligent dan een kind dat er geen last van heeft. Alleen het leren gaat moeilijker. Een ander kenmerk is dat het probleem hardnekkig is, want extra oefening, inspanning en begeleiding helpen niet veel.

Advertentie

Zie ook: leren lezen op de basisschool

Dyslexie bij kinderen

Van alle kinderen in groep 3 is ongeveer tien procent wat betreft ontwikkeling nog niet ‘klaar’ voor het leren lezen en schrijven. Dit kan verschillende oorzaken hebben en hoeft dus niet per se te betekenen dat je kind dyslectisch is. Het kan voorkomen dat er aan het eind van groep 3 nog weinig tot niets veranderd is: je kind heeft extra hulp gehad maar met de leesontwikkeling wil het niet vlotten. In dat geval is er misschien sprake van dyslexie. 

Hoe weet je of je kind klaar is voor groep 3? Check hier het advies van een onderwijsdeskundige.

Tip: Lees samen met je kind het boekje ‘Nu weet ik eindelijk wat dyslexie is.

Hoe herken je dyslexie?

Hoewel het op jonge leeftijd lastig is vast te stellen, kunnen er wel een aantal signalen zijn, zoals:

  • een algemeen zwak taalniveau;
  • slecht versjes onthouden;
  • slecht rijmen;
  • moeite met de begrippen links en rechts;
  • moeite met de namen van kleuren.

Deze signalen hoeven niet per se te duiden op dyslexie, maar kunnen je wel al in een vroeg stadium alert maken op de mogelijkheid. Vanaf een jaar of zeven worden de verschijnselen wat duidelijker. Een kind met dyslexie kan dan moeite hebben:

  • om het verschil te horen tussen klanken als m en n; p, t en k; s, f en g; eu, u en ui;
  • om de klanken in de goede volgorde te zetten, zoals bij ‘dorp’ en ‘drop’ of 12 en 21;
  • om aandacht te houden bij ‘klankinformatie’ (gesproken woord);
  • met het inprenten van reeksen, zoals tafels of spellingsregels;
  • met het onthouden van vaste woordcombinaties, uitdrukkingen of gezegdes;
  • met het onthouden van losse gegevens, zoals rijtjes, woordjes en jaartallen.

Andere signalen kunnen zijn:

  • spiegelen van de letters d en b
  • een hekel hebben aan hardop lezen;
  • lang spellend lezen;
  • veel radend lezen;
  • vaak struikelen bij het lezen;
  • vaak een woord overslaan;
  • delen van woorden weglaten;
  • woorden die hetzelfde klinken door elkaar halen;
  • een groeiend verschil tussen het leesvermogen en het vermogen een verhaal te begrijpen.

Lees ook: AVI lezen op de basisschool, zo werkt dat

Mooie (voor)leesboeken voor kinderen met dyslexie

Oorzaak

Het is niet helemaal duidelijk hoe dyslexie ontstaat. Het kan te maken hebben met het gebied in de hersenen waar klanken aan letters gekoppeld worden. Dit zou bij een kind met dyslexie te zwak of moeilijk bereikbaar zijn, waardoor klanken niet goed bij woorden of letters passen. Het heeft ook een erfelijke factor. Ben jij of je partner dyslectisch, dan is er zo’n vijftig procent kans dat jullie kind het ook is. Zijn jullie allebei dyslectisch, dan is die kans zelfs tachtig procent.

Onderzoek en diagnose

Het is belangrijk dat het snel wordt ontdekt. Want hoe eerder het aangepakt wordt, hoe beter. Vermoed jij of de leerkracht dat je kind dyslectisch is? Dan zal je kind bij het leren lezen en schrijven in groep drie extra in de gaten gehouden worden. Blijft hij moeite houden met lezen en schrijven, dan kan je kind getest worden op dyslexie. Dit kan op zijn vroegst eind groep drie of begin groep vier. 

Een psycholoog of orthopedagoog kan een officiële diagnose stellen. Dit is een lang proces omdat eerst moet worden aangetoond dat een kind geen baat heeft bij remedial teaching. Dit is extra hulp bij het leren. Wanneer dit niet tot voldoende groei leidt, kan er een onderzoek plaatsvinden.  

In bepaalde gevallen krijgt je kind een dyslexieverklaring, bijvoorbeeld wanneer je kind ernstige dyslexie (ED) heeft. Dan wordt het vervolgtraject vergoed. Kinderen kunnen ook een verklaring krijgen in combinatie met hoogbegaafdheid. In dit laatste geval is een diagnose soms lastig omdat deze kinderen heel veel weten te compenseren door hun hoge IQ. Voor beide groepen is een specialist laten meekijken dan ook van belang.

Met de verklaring kun je extra begeleiding op school krijgen. Bij kinderen die thuis geen Nederlands spreken, is het herkennen van dyslexie op de basisschool extra moeilijk. Problemen met lezen en spellen kunnen dan namelijk ook te maken hebben met een taalachterstand.

Lees hier meer over de oorzaken van onderpresteren op school.

Ondersteuning

Heeft je kind dyslexie, dan kijkt de school samen met jullie naar de mogelijkheden om hem thuis en op school te ondersteunen. Zo kan hij op zijn eigen niveau blijven presteren, en kan bijvoorbeeld faalangst of onzekerheid worden voorkomen. Extra begeleiding op school wordt meestal gegeven door een remedial teacher die aan de school verbonden is. Daarnaast zal de leerkracht extra aandacht en ondersteuning geven. Ook bestaan er speciale computerprogramma’s voor scholen, die je kind helpen met lezen en spellen. Heeft je kind ernstige enkelvoudige dyslexie, dan krijgt hij hulp van een specialist. Dit kan op school of op een praktijk. 

Blijven stimuleren

Zelf kun je je kind helpen door hem waar mogelijk te stimuleren te lezen. Bijvoorbeeld door veel voor te lezen. Maar omdat veel kinderen met dyslexie lezen moeilijk vinden, zullen ze dit vermijden. Zet dan vooral in op leesplezier. Denk aan luisterboeken, informatieve boeken en stripboeken. Dyslexie verdwijnt er niet door, maar als je kind goed begeleid wordt, kan hij prima meekomen in de klas.

Dit artikel is tot stand gekomen en goedgekeurd door artsen en andere (medische) deskundigen van het Ouders van Nu expertteam.

Bron: RID

Boeken over omgaan met dyslexie

Mariëlle Beckers

Orthopedagoog

Mariëlle Beckers (47) is orthopedagoog en systeemtherapeut in opleiding bij het AIGR in Amsterdam. Haar expertise ligt op het gebied van opvoeden en onderwijs en werkt graag systemisch, dat wil zeggen niet alleen met kind of ouders maar met het hele gezin samen. Vanwege haar affiniteit met tweelingen (als moeder én oma van een tweeling) is ze zich ook steeds meer gaan verdiepen in deze bijzondere dynamiek en weten tweelingouders haar steeds vaker te vinden.

Na haar studie pedagogische wetenschappen is Mariëlle gaan werken in een GGZ-instelling en is ze onderwijs blijven geven aan de UvA. In haar werk in de GGZ merkte ze te veel focus op alleen het kind, ze mistte een systemische blik en de samenwerking met het onderwijs. In 2010 is Mariëlle haar eigen praktijk begonnen in Amsterdam. In deze praktijk houdt zij zich bezig met het geven van advies aan ouders en andere opvoeders over alles wat met kinderen en opgroeien te maken heeft.

Ook is zij als gedragswetenschapper betrokken bij een aantal gezinshuizen waardoor ze tevens veel kennis heeft over pleeg-en jeugdzorg en daar bijkomend hechting en vroegkinderlijk trauma. Over deze laatste onderwerpen gaf ze afgelopen jaar als gastdocent les op de Pabo in Amsterdam. Ze is diagnostisch bevoegd, wat wil zeggen dat ze ook kinderen ziet voor psychologisch onderzoeken.

In haar praktijk kijken ze breed naar het kind en het systeem om het kind heen. Omdat Mariëlle zich verder wilde verdiepen in het systemische werken is ze in 2021 de opleiding tot systeem en relatietherapeut gestart. In 2023 hoopt ze deze af te ronden. Naast haar werk is Mariëlle moeder van 7 kinderen en oma van twee kleinkinderen.

Voor meer informatie:

Social media van Mariëlle Beckers:

Podcasts: Media: Publicaties:

Redactioneel – Offer- Rugzak

Rugzak

Mini Unisex Rugzak
Shop nu