Hoe vaak komt gameverslaving voor bij kinderen?
Ondanks dat veel kinderen dagelijks gamen, komt een echte gameverslaving relatief weinig voor. Onder basisschoolleerlingen kampt drie procent met problematisch gamegedrag, bij middelbare scholieren ligt dit rond de vier procent.
De cijfers uit 2021 op een rijtje:
Basisschoolleerlingen.
35 procent van de basisschoolleerlingen speelt dagelijks games.
14 procent van deze gamende kinderen doet dat in totaal zo’n vierentwintig uur per week.
19 procent van de jongens en tien procent van de meisjes speelt meer dan vierentwintig uur per week games.
Bij drie procent van de basisschoolleerlingen is er sprake van problematisch gamen.
Middelbare scholieren:
27 procent van de 12- tot en met 16-jarige middelbare scholieren gamet dagelijks
11 procent van deze gamende tieners doet dat minstens vier uur per dag
13 procent zegt dat ze door te gamen minder tijd besteden aan huiswerk
Bij 4 procent van de 12- tot en met 16-jarige leerlingen is er sprake van problematisch gamen
Dit zijn allemaal cijfers uit 2021. In een periode van vier jaar zagen onderzoekers een stijging van ruim 7 procent bij intensief gamen (24 uur of meer per week). We kunnen ervan uitgaan dat de cijfers sinds 2021 verder zijn gestegen.
Bron: Nederlands Jeugdinstituut
Wat is een gameverslaving?
Een gameverslaving is sinds 2019 officieel erkend als een stoornis door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Een verslaving stel je niet vast op basis van het aantal uur dat je kind speelt, het draait om een verstoorde balans tussen gamen en andere levensgebieden.
Zodra je kind geen controle meer heeft over zijn gamegedrag, en dit ten koste gaat van huiswerk, vrienden en hobby’s, kan er sprake zijn van problematisch gamen. Het kind kan niet meer stoppen met spelen. Volgens mediapedagoog Frederike Lems is vooral het ‘waarom’ belangrijk. Vaak vormt gamen een toevluchtsoord om lastige sociale situaties of prestatiedruk te ontvluchten. Achter een gameverslaving schuilt regelmatig een dieper psychisch of sociaal probleem.
Tip: Gamen: goed of slecht voor je kind?
Welke kinderen lopen een groter risico op een gameverslaving?
Gameverslaving komt vaker voor bij sociaal onzekere kinderen, kinderen die eenzaam zijn en bij jongens. Jongens gamen vaker en intensiever dan meisjes.
Bijna vijftig procent van de jongens op de basisschool gamet dagelijks, tegenover twintig procent van de meisjes. Onder middelbare scholieren gamet 43 procent van de jongens dagelijks, vergeleken met elf procent van de meisjes. Het is een logisch gevolg dat een gameverslaving vaker ontstaat bij jongens. Op de basisschool heeft vijf procent van de jongens problematisch gamegedrag (tegenover één procent van de meisjes). Op de middelbare school stijgt dit naar zeven procent voor jongens en blijft het één procent voor meisjes.
Aan welke signalen herken je een gameverslaving?
Een gameverslaving herken je primair aan het zich terugtrekken uit het dagelijks leven. Het kind besteedt steeds meer tijd achter het scherm en verliest interesse in eerdere hobby’s.
Let op de volgende signalen:
Je kind trekt zich terug uit het echte leven (ziet vrienden minder, stopt met sporten).
Je kind lijkt niet goed in zijn vel te zitten.
Het gamen verstoort de nachtrust, met frequente vermoeidheid als gevolg.
Schoolresultaten dalen of je kind spijbelt om te gamen.
Stoppen met gamen lukt niet en leidt steevast tot ruzie.
Praten over het gamegedrag maakt je kind direct overstuur.
Je kind liegt over de tijd die hij besteedt aan gamen.
Hoe test je of je kind gameverslaafd is?
Urenlang gamen en boos worden bij het uitschakelen van de console wijst niet direct op een verslaving. Maak je zorgen als je merkt dat je kind gelukkiger lijkt in de virtuele wereld dan in het echte leven.
Volg je intuïtie. Twijfel je over het gedrag? Op Gameninfo.nl vind je een zelftest die je samen met je kind kunt invullen om het gamegedrag in kaart te brengen.
Hoe bespreek je een gameverslaving met je kind?
Een goed gesprek start je op een rustig moment, zonder oordeel en vanuit je eigen zorgen. Toon interesse in de belevingswereld van je kind en vermijd een welles-nietes discussie.
Kies een goed moment om het gesprek aan te gaan. Niet als jullie net ruzie hebben gehad over het gamen, maar op een rustig moment, wanneer de sfeer in huis goed is.
Spreek je zorgen uit, wijs op de signalen die je bij hem ziet en vertel waaróm je je zorgen maakt. Wijs er bijvoorbeeld op dat hij zijn vriendjes zo weinig ziet, of nooit meer buiten speelt, wat hij vroeger zo leuk vond. Vertel ook dat jij dat vervelend of moeilijk vindt.
Neem zijn reactie serieus. Misschien blijkt dat je je onterecht zorgen maakt.
Je kunt het gesprek ook beginnen door te vragen naar de voordelen van gamen. Wat levert het je kind op? Daarna kun je vragen naar de nadelen van het gamen. Misschien ziet hij zelf ook wel nadelen. Als je kind zelf geen nadelen noemt, kun jij ze noemen en je zorgen daarover uitspreken.
Voorkom dat er een welles-nietes-gesprek ontstaat. Noem je kind niet verslaafd en maak geen verwijten. Gebruik ook geen dreigementen.
Een belangrijk onderdeel van het gesprek is dat jij aangeeft dat er grenzen zijn, wat is nog acceptabel en wat echt niet?
Probeer verder weer wat andere hobby’s of interesses aan te wakkeren bij je kind. Het gamen kan daarnaast ook gewoon een hobby blijven; zo lang dat op een goede manier gebeurt. Maak hier dan wel goede afspraken over.
Geeft je kind aan zich inderdaad ongelukkig te voelen? Zoek dan naar de achterliggende oorzaak. Kom je er niet uit? Zoek professionele hulp, bijvoorbeeld via het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG).
Hoe stel je grenzen bij overmatig gamen?
Duidelijke regels en tijdslimieten helpen om het gamen binnen de perken te houden. Maak deze afspraken samen met je kind voor meer draagvlak.
Bepaal maximale speeltijden, vaste speeldagen en het budget voor nieuwe games.
Stel de regels samen op. Een kind houdt zich beter aan afspraken waar hij inspraak in had.
Houd rekening met de dynamiek van het spel. Een game in een cruciaal moment afbreken leidt tot onnodige frustratie. Spreek een minimale en maximale speeltijd af.
Gebruik een wekker als waarschuwing. Gaat de wekker, overleg dan of het spel kan worden afgesloten of dat de reservetijd nodig is.
Wees consequent. Test je kind de grenzen? Geef niet toe en houd je aan de afspraak.
Waar vind je hulp bij een gameverslaving?
Als het instellen van regels onmogelijk blijkt of er sprake is van een serieuze verslaving, is professionele hulp nodig.
Via het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) of de huisarts kun je een doorverwijzing krijgen naar een specialist. Voor direct en persoonlijk advies kun je bellen met de Gamen Infolijn.
Lees ook: Zoveel beeldschermtijd is oké
Hoe kun je een gameverslaving voorkomen?
Je voorkomt gameverslaving door actieve interesse te tonen in de belevingswereld van je kind en zelf het goede voorbeeld te geven met je eigen schermgebruik. Verdiep je in de favoriete spellen van je kind. Kijk mee op YouTube of speel af en toe een potje mee. Dit maakt het onderwerp bespreekbaar op een positieve manier.
Maak heldere afspraken over de totale beeldschermtijd. Complimenteer je kind wanneer het zich aan de regels houdt. Geef zelf het goede voorbeeld; als jij constant op je telefoon kijkt, is het lastig uit te leggen waarom je kind dat niet mag. In de gids Zoveel beeldschermtijd is oké vind je meer handvatten voor een gezonde balans.
Mocht het niet lukken om het gamegedrag met eigen regels bij te sturen, zoek dan professionele hulp bij het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) of de huisarts. Voor direct advies kun je ook contact opnemen met de Gamen Infolijn.
Bron: NJi
