de-dood

Met je kind over de dood praten

Over sommige onderwerpen praat je niet makkelijk met je kind. Dat opa niet lang meer te leven heeft bijvoorbeeld, is nieuws dat je hem veel liever zou besparen. Hoe kan je met je kind over de dood praten?

Met je kind over de dood praten

De dood is zo’n abstract begrip, dat je zelf niet eens goed begrijpt. Hoe leg je dan aan een jong kind uit dat opa ernstig ziek is en niet beter zal worden? En vindt hij dat idee niet heel erg eng? ‘Vertel het precies zoals het is,’ zo raadt creatief therapeut Larissa van der Molen aan.

‘Opa gaat dood’

In haar eigen praktijk De Troostboom begeleidt ze kinderen die te maken krijgen met verlies en rouw. ‘Leg zo concreet mogelijk uit wat opa’s lichaam niet meer kan. Benoem alle zintuigen, zodat je kind begrijpt wat het betekent als opa er straks niet meer is. “Hij kan dan niet meer voelen, zien, horen, ruiken en proeven.”’ Rouwtherapeut Leoniek van der Maarel vult aan: ‘Heel jonge kinderen kennen het begrip dood nog niet. De zin ‘opa gaat dood’ zegt ze net zo veel als ‘opa gaat naar Spanje’. Als jij het woord dood niet gebruikt, wordt dit begrip ook niet concreet. Je kind begrijpt het pas als hij het ziet en je er samen over praat.’

Héél erg oud

Als opa eenmaal is overleden en je kind vraagt waarom, dan kun je het beste zo eerlijk mogelijk antwoorden. Je eerste neiging zal misschien zijn om de redenen te verzachten, maar overdrijf ze juist. Larissa van der Molen: ‘Wanneer je vertelt dat opa oud was, zegt je kind dat weinig. Hij vindt het buurmeisje van acht al oud. Zeg daarom dat opa héél, héél, héél erg oud was. Trek het in het extreme. Hetzelfde geldt voor een verklaring als: “Opa was ziek.” Je kind ligt ook wel eens met griep in bed. Door te overdrijven, voorkom je dat hij het op zichzelf gaat betrekken. Zeg ook nooit dat opa is gaan slapen. Het is belangrijk dat een kind het verschil leert begrijpen.’

Volwassenen weten dat dood zijn voor altijd is. Een jong kind niet, dat heeft nog geen besef van tijd. Daarom is het belangrijk dat je steeds herhaalt wat opa niet meer kan. Dat geeft je kind een veilig gevoel. Psycholoog Carine Kappeyne van de Coppello: ‘Herhaling blijft belangrijk omdat je kind zich ontwikkelt. Hij begrijpt de dood steeds op een andere manier. Een tweejarige kijkt met een andere blik naar dingen dan een vierjarige.