Help, mijn kind luistert niet

Help, mijn kind luistert niet

Planten uit de vensterbank trekken, met dingen gooien, steeds op het knopje van de mediabox drukken… Je kind luistert niet en lijkt het woordje ‘nee’ te negeren. Met deze tips van pedagoge José Sagasser word je wel gehoord.

Kind luistert niet

Blijft je dreumes aan de afstandbediening zitten, terwijl je hem al zo vaak hebt gezegd dat dat niet mag? Soms zelfs terwijl hij je erbij aankijkt? Vat het niet op als een belediging: je kind kán gewoon niet anders. Die knopjes lijken hem te roepen – en jouw ‘nee’ hoort hij waarschijnlijk niet eens. Hij wordt totaal in beslag genomen door zijn drang om te ontdekken hoe al die knopjes voelen, wat er gebeurt als hij ze aanraakt.

Als je kind niet luistert, ga dan dicht bij hem staan. Roep niet naar hem vanaf de andere kant van de kamer. Raak hem even aan, maak oogcontact en vertel kort en duidelijk wat je wilt: ‘niet aankomen’ bijvoorbeeld. Steeds als hij het weer doet, zeg je hetzelfde. Je kunt daarbij ook zijn hand van het knopje halen. Je kind heeft die herhaling nodig om te ervaren wat je bedoelt. Het kan wel 3 weken duren voordat hij de mediabox ook echt met rust laat.

Mijn peuter zegt ‘nee’

Als je kind wat ouder wordt, gaat hij zelf ook het woord ‘nee’ ontdekken. Bijvoorbeeld als jij zegt ‘doe je jas maar aan’ of ‘we gaan tandenpoetsen’: alles kan een reden zijn voor verzet. Dat is lastig, maar ook stoer. Je kind ontwikkelt zich. Hij ontdekt dat hij een mens is met een eigen wil. Hij durft zich af te zetten tegen zijn ouders, van wie hij afhankelijk is.

Tip: bedenk eerst of het echt belangrijk is wat je van hem wilt. Kan hij ook zonder jas naar buiten? Tandenpoetsen moet natuurlijk. Dus dan neem je hem rustig en gedecideerd mee naar de badkamer. Elke dag op dezelfde manier, tot hij eraan gewend is dat dit de manier is waarop het gaat. Valkuil: ga niet op dag 7 je eigen aanpak ondermijnen, bijvoorbeeld door het tandenpoetsen over te slaan.

Houd het simpel: geef niet te veel uitleg

Leg ook niet te veel uit aan een jong kind. Een peuter wil ontdekken wat er gebeurt als hij ‘nee’ zegt. Reageer jij heel uitgebreid of juist boos, dan is dat alleen maar interessant. Nog een keer, denkt hij dan. Peuters maken nog geen onderscheid tussen positieve en negatieve aandacht. Als er maar wat gebeurt. Hou het dus kort en rustig. Dan heeft hij minder reden om in herhaling te vallen.

5 tips om te zorgen dat je kind beter luistert

Hoe zorg je dat je kind beter naar je luistert? Dat is de vraag van tien miljoen. Je herkent vast de volgende situaties: je hebt al twintig keer gezegd dat hij aan tafel moet komen zitten, maar hij blijft gewoon doorspelen. Of hij blijft in de supermarkt schreeuwen om snoep. Met andere woorden: wat je zegt haalt niets uit of je wordt compleet genegeerd. Dat kan behoorlijk frustrerend zijn. Gebeurt het vaker dan je zou willen? Kijk dan eens kritisch naar de manier waarop je iets vraagt of een opdracht geeft. Dit zijn de vijf meest voorkomende valkuilen:

1. Je vraagt te veel

Ongemerkt geef je je kind op een dag heel veel opdrachten: ruim je schoenen op, trek je jas uit, stop met gooien, niet zo hard gillen, ga maar even spelen. Als je kind dwars is worden dat er waarschijnlijk alleen maar meer. Het kan zijn dat je zoveel opdrachten geeft dat je kind gewoon niet meer luistert zodra hij je stem hoort. Omdat hij die zo vaak hoort, gaat je stem lijken op achtergrondruis. En hij weet dat als je iets zegt, hij waarschijnlijk weer iets moet of niet mag. Vaak zijn dat ook nog dingen die volgens hem helemaal niet belangrijk zijn. Geef je kind daarom niet te veel opdrachten of commentaar, bedenk eerst of het echt nodig is. Wat maakt het uit als hij hard krast tijdens het kleuren of in zijn neus pulkt? Te veel bemoeienis doet meer kwaad dan goed.

2. Je geeft onduidelijke opdrachten

Wil je dat je kind iets doet? Denk dan na over de manier waarop je dat zegt. Door te vragen: ‘Ruim je je speelgoed alsjeblieft even op?’ impliceer je dat het opruimen optioneel is. Net als wanneer je zegt: ‘We gaan nu opruimen, oké?’ Zeg in plaats daarvan rustig, maar duidelijk: ‘Kom, we gaan nu opruimen.’

3. Je valt te veel in herhaling

Als je een waarschuwing of vraag altijd vijf keer herhaalt, weet je kind na een tijdje: ik hoef nu nog niet te luisteren. In plaats van dingen te zeggen als: ‘Ik heb al zes keer gezegd dat je de iPad moet uitzetten’, kun je beter één keer zeggen dat het nu afgelopen is en er een consequentie aan verbinden als hij niet luistert. Dus: ‘Zet de iPad nu maar uit,’ en als je kind niet reageert: ‘Anders mag je de rest van de dag geen filmpjes meer kijken.’

4. Je maakt ‘dreigementen’ niet waar

Heb je net gezegd welke consequentie het heeft als je kind niet luistert en komt hij nog steeds niet in actie? Voer de consequentie dan ook echt uit. En wel meteen. Zo weet hij een volgende keer dat je meent wat je zegt. Loze ‘dreigementen’ werken niet. Dus vermijd zinnen als: ‘Ik zeg het niet nog een keer, ruim je speelgoed op.’ Hier mist een consequentie, want wat gebeurt er als hij niet luistert?

5. Je toon is te negatief

Zonder positieve aandacht verliest je kind zijn motivatie om naar je te luisteren. Je hoeft heus geen lofzang af te steken bij elke stap die hij zet of er meteen iets tegenover te zetten als beloning, maar af en toe een oprecht compliment doet wonderen. Doe dit wel direct. Dus zet je kind de televisie uit nadat je dat hebt gezegd, zeg dan gelijk: ‘Wat fijn dat je meteen de tv uitzet.’ Of: ‘Ik vind het fijn dat je meteen aan tafel ging zitten toen ik je riep voor het eten.’ Door je kind te complimenteren, stimuleer je hem om naar je te blíjven luisteren.

José Sagasser

Pedagoog

José Sagasser is pedagoog en moeder van drie kinderen. Ze werkt al jaren voor Ouders van Nu en heeft sinds 1995 haar eigen opvoedbureau: OPVON. Ouders kunnen bij haar terecht met vragen over huilen, eten, zindelijk worden, slapen, de peuterpuberteit, naar school gaan, et cetera. Ze schreef onder andere het boek 'De kleine koning' over peuters en de brochure 'Slaapproblemen de baas'.