alleenstaande-moeder

Alleenstaande moeder: hier heb je (financieel) recht op

Of je er nu bewust voor hebt gekozen of niet, als je alleenstaande moeder wordt krijg je een heel ander leven. Met veel ballen hoog te houden. Belangrijk om te weten hoe je dan (financiële) hulp kunt krijgen.

Meer alleenstaande moeders

Het aantal jongeren dat in een eenoudergezin opgroeit stijgt de laatste jaren gestaag, blijkt uit cijfers van het CBS. In 2018 leefden 738.548 jeugdigen bij één van hun ouders (vijftien procent van alle kinderen en jongeren van nul tot 25 jaar). In 2010 waren dat er ruim 96.000 minder: 641.928.

Kinderen wonen meestal bij hun moeder. In de leeftijd tot zestien jaar gold dit in 2015 voor achttien procent van de kinderen. Kinderen die bij hun vader wonen, wonen in de meeste gevallen ook bij hun moeder. Slechts twee procent woont alleen bij de vader of de vader met een nieuwe partner.

Lees ook: Steeds meer single vrouwen worden bewust alleenstaande moeder (BAM)

Onmisbaar: een vangnet

Zeker als je kind nog jong is, is het tussen de genietmomenten door behoorlijk aanpoten met voedingen, verschonen en troosten. Hoeveel je ook houdt van je kind, het kan heel zwaar zijn om ’s nachts niemand te hebben die de vierde keer naar de kinderkamer gaat als jij al drie keer naast je bed hebt gestaan. Bedenk hoe je dit tóch kunt regelen, desnoods voor één nacht. Een keer goed slapen is vaak je ‘redding’.

Kun je met je baby bij familie of vrienden blijven slapen en de zorg een beetje uit handen laten nemen? Kun je je kind een keer laten logeren? Kun je met andere (alleenstaande) moeders een oppaspoule maken? Of misschien bestaat er al zo’n netwerk in je woonplaats. Vaak worden er op openbare plekken zoals de bibliotheek ‘ouder-kind-cafés’ georganiseerd, waar je andere (single) ouders kunt ontmoeten en dit soort dingen kunt navragen.

Maak vooral ook gebruik van de crèche of voorschool, zodat je af en toe wat oplaadmomenten voor jezelf hebt. It takes a village to raise a child, vraag om je heen wie jouw vangnet kunnen zijn. Vind je dat lastig? Bedenk dat veel mensen het juist een goed gevoel geeft om een ander te kunnen helpen. Wie weet hoe graag ze het doen!

Lees hier waar je recht op het als het gaat om kinderopvangtoeslag.

Financiële tegemoetkomingen

Ook de combi werk en kind is voor een alleenstaande ouder pittiger. Toch moet er geld in het laatje komen, want met alleen kinderbijslag en kindgebonden budget kom je niet ver. Hoewel de kinderbijslag voor alle ouders gelijk is, is het kindgebonden budget afhankelijk van je inkomen. Gelukkig stimuleert de overheid ouders met kinderopvangtoeslag om (weer) aan het werk te gaan of een studie of (re-)integratietraject te volgen.

Lees ook: 7 slimme budgettips voor single ouders

1. Bij scheiding

Is er sprake van een scheiding, dan heb je te maken met de verplichting om voor elkaar en de kinderen te zorgen: de onderhoudsplicht. Dit houdt in dat je partner moet meebetalen aan de kosten van levensonderhoud, ook wel alimentatie genoemd. Bij kinderalimentatie zijn beide ouders financieel verantwoordelijk voor hun kind. Daarom maak je samen afspraken over de hoogte van de kinderalimentatie. De rechter beoordeelt dit of stelt het bedrag vast als je er samen niet uitkomt.

Als je na de scheiding niet genoeg geld hebt om van rond te komen, dan is je ex-partner verplicht om financieel bij te springen. Andersom geldt dit ook. Dat heet partneralimentatie.

Tips: zo voorkom je een vechtscheiding.

2. Bij co-ouderschap

Als je samen met je partner kiest voor co-ouderschap dan heeft dat invloed op allerlei toeslagen en heffingskortingen van de belastingdienst.

  • Kinderbijslag en kindgebonden budget

Bij een co-ouderschap hebben beide ouders recht op de helft van de kinderbijslag. Je kunt bij de Sociale Verzekeringsbank aangeven dat je elk de helft uitbetaald wilt krijgen of je laat het storten op een gezamenlijke rekening. Het kindgebonden budget kan per kind maar aan één van beide ouders worden uitbetaald.

  • Heffingskortingen

Alleen de ouder bij wie een kind staat ingeschreven heeft recht op eventuele heffingskortingen. Een uitzondering is de inkomensafhankelijke combinatiekorting, deze korting is bedoeld om werk en zorg te combineren. De regeling is er voor werkende ouders met kinderen jonger dan 12 jaar, alleenstaande ouders of de minst verdienende fiscale partner. Als je kind minimaal drie dagen per week bij iedere ouder doorbrengt, kunnen beide ouders daarvoor in aanmerking komen. Dit moet je kunnen aantonen, bijvoorbeeld met een echtscheidingsconvenant.

  • Huurtoeslag

Je kunt als co-ouders allebei huurtoeslag krijgen. De kinderen tellen dan bij beide ouders mee als medebewoners. Daarvoor moet je allebei een verklaring co-ouderschap ondertekenen en inleveren bij de belastingdienst.

Meer lezen: De juridische en financiële kant van co-ouderschap, dit moet je allemaal regelen

Het Nibud heeft een ‘Geldwijzer Alimentatie & Co-ouderschap’ uitgebracht met veel informatie over hoe je alles financieel kunt regelen als co-ouders. Op de website van de belastingdienst kun je informatie vinden over co-ouderschap en toeslagen: Ik word co-ouder. Wat betekent dat voor mijn toeslagen?’

3. Bij overlijden van partner

Als een van de ouders overlijdt, heeft dit vaak financiële gevolgen voor de rest van het gezin. De overheid wil dat nabestaanden verzekerd zijn van een basisinkomen. Daarom kunnen zij aanspraak maken op een uitkering via de Algemene nabestaandenwet (Anw). De Sociale Verzekeringsbank (SVB) betaalt deze uitkering uit. Je hebt hier recht op als je je partner bent verloren en kinderen tot achttien jaar verzorgt of zelf voor meer dan 45% arbeidsongeschikt bent. Het maakt hierbij niet uit of je getrouwd was of alleen samenwonend.

Werkte je partner in loondienst?  Dan heb je mogelijk recht op een aanvullend nabestaandenpensioen van zijn werkgever. Veel pensioenfondsen hebben een nabestaandenregeling. Je ontvangt dan maandelijks een bedrag uit het pensioen van je partner, ook als deze de AOW-leeftijd nog niet had bereikt. Het nabestaandenpensioen bestaat uit een deel voor je kinderen (het wezenpensioen) en een deel voor jou (het partnerpensioen).

Ook kunnen toeslagen als zorgtoeslag, huurtoeslag, het kindgebonden budget en de kinderopvangtoeslag hoger worden.

Tot slot is er bij overlijden nog de uitkering uit een overlijdensrisicoverzekering. Deze verzekering kan verbonden zijn aan de hypotheek of jullie kunnen deze los afgesloten hebben. Zit de verzekering vast aan je hypotheek, dan wordt een deel (meestal de helft) van je hypotheek maandelijks afgelost vanuit die verzekering.

Lees ook: Zo regel je de zorg voor je kind na jouw overlijden