Mama zegt melk en papa zegt leche. Lizzie en Thorre zitten aan de ontbijttafel, maar Thorre wil het pak melk aan zijn kant van de tafel krijgen. Op zijn Nederlandse vraag reageer ik niet, want sinds hun geboorte, drie jaar geleden, spreek ik Spaans tegen mijn kinderen. Sommige mensen reageren vreemd als ik dat vertel, omdat mijn ouders gewoon uit Nederland komen. Tweetalig opvoeden. Waarom zouden we dat doen?
Hoe pakt een kind een taal op?
In 2004 leerde ik tijdens mijn lerarenopleiding hoe een kind een moedertaal leert. Daarna bracht ik zelf zo’n acht jaar, met tussenliggende periodes, door in Spaanstalige landen. Ik werk nog steeds dagelijks met de taal en schakel moeiteloos tussen het Spaans en het Nederlands. Hoe mijn eigen taalontwikkeling is ontstaan, weet ik inmiddels, maar wat er precies in het kinderbrein gebeurt, blijft onzeker. Het moet haast wel een vorm van kopiëren zijn. Een kind hoort een taal om zich heen en pikt die op.
Lees ook: Tweetalig opvoeden: zo leer je je kind moeiteloos een tweede taal
Snel verbanden leggen
Anderhalf jaar geleden deden Thorre en Lizzie mee aan een onderzoek van het Baby and Child Research Lab, verbonden aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Het ging over hoe kinderen leren. Daarna sprak ik kort met de onderzoekers en de directrice van het centrum, maar hun antwoorden bevestigden mijn gevoel. ‘We weten niet precies wat er in hun brein gebeurt, maar we zien dat tweetalige kinderen sneller of beter verbanden kunnen leggen dan leeftijdsgenoten’, zeiden ze.
Mooi! Maar belangrijker vond ik wat zij daarna zei: ‘Het brein moet continu schakelen tussen twee talen en dat is goed voor cognitieve flexibiliteit. Concentratie en probleemoplossend vermogen worden zo getraind.’
Lees ook: Cognitieve ontwikkeling van je peuter: hoe verloopt dat?
Makkelijk een taal leren
Aan tafel herhaalt Thorre de woorden van Lizzie. Versterkt het feit dat zij een tweeling zijn ook hun eigen taalontwikkeling? Ik vraag in het Spaans of Thorre melk wil drinken. ‘Sí, sí’, roept hij lachend. Uit het gesprek met de onderzoekers herinner ik me dat kinderen sneller de structuur van taal begrijpen. Hierdoor leren ze op latere leeftijd vaak gemakkelijker een andere taal. Ook wordt het cultureel bewustzijn versterkt, want taal verbindt een kind met normen, waarden en tradities.
Hoewel ik hun geen opa of oma kan bieden met wie ze óók Spaans spreken, komen er vaak Spaanstalige vrienden over de vloer. In de maatschappij zullen ze ook in aanraking komen met anderstaligen. Hoe prettig zou het zijn als onze kinderen daar niet ingewikkeld over doen?
Papa zegt pájaro, mama zegt vogel
‘En tweetalige kinderen leren goed aanvoelen wat een gesprekspartner nodig heeft. Ze letten op non-verbale gebaren en intonatie’, waren de laatste woorden die ik me van het gesprek herinner. Zou dat dan de reden zijn dat mijn kinderen zo goed spreken? Aan dezelfde ontbijttafel denk ik te herkennen wat de directrice bedoelde.
Nadat Thorre een slok melk heeft gedronken, zie ik hoe Lizzie naar buiten staart. In ons vogelhuisje pikt een roodborstje aan een vetbol. Dan horen we twee keer dezelfde zin: ‘Papa zegt pájaro, mama zegt vogel’.
Lees ook: Dirk (40) voelt zich schuldig: ‘Is een voetbalwedstrijd belangrijker dan de schermtijdregel voor mijn tweeling?’
Dirk Lotgerink (1985) schrijft, is docent Spaans en werkt als tolk in de internationale voetbalwereld. Hij woont samen met Kayleigh in Beek (bij Nijmegen). Thorre en Lizzie, hun driejarige tweeling, vormen de inspiratie voor zijn columns. Meer lezen van Dirk? Dat kan in zijn dossier.
