‘Tijdens de derde fertiliteitsbehandeling zaten mijn man en ik eigenlijk al over onze grens heen. We konden niet meer. Het voelde alsof ik al zo lang onder water zwom en naar boven moest komen voor lucht, anders zou ik verdrinken. Toen in oktober 2024 de laatste terugplaatsing mislukte, voelde dat als een formaliteit: ik moest gaan accepteren dat ik geen moeder zou worden.
In januari 2025 werd ik 40 jaar en viel het verdriet als een golf over me heen. Het was zo groot, ik wist niet meer welke traan waarbij hoorde. Die intense rouw in de ogen kijken was het begin van dit boek. Schrijven was ook een manier om vooruit te kijken, want terugkijken betekende instorten.
Als ik dit doe, dacht ik, dan moet het misschien groter aanpakken en op zoek naar antwoorden op diepere vragen. Waarom werd ik zo verdrietig als mijn beste vriendin zwanger raakte? Wat heb ik uit die zes jaar gehaald? En wat heeft het mij gekost?’
Lees ook: Als zwanger worden niet lukt, wat zijn de mogelijke oorzaken?
Wat kan er volgens jou beter in de fertiliteitszorg?
‘Laat ik vooropstellen dat in Nederland de fertiliteitszorg gelukkig toegankelijk is voor iedereen. In België bijvoorbeeld moet je de portemonnee trekken. Doordat wij dat zo hebben ingericht, is een fertiliteitsbehandeling voor artsen gewoon werk. Ik was de zoveelste afspraak in hun agenda.
Maar ik denk dat het menselijke stuk veel meer mag terugkomen. Het wel óf niet moeder worden is de grootste gebeurtenis die je kan meemaken als vrouw. Artsen vergeten soms dat iedereen die de behandelkamer binnenloopt tussen hoop en vrees leeft.
Tijdens een fertiliteitstraject ben je overgeleverd aan een systeem waar je in aanloop naar een slechtnieuwsgesprek in dezelfde wachtruimte zit als zwangere vrouwen. Dat systeem maakte het hele traject soms extra pijnlijk.’
Wat moet je als omgeving juist wel of niet doen?
‘Het zijn kleine gebaren die veel kunnen betekenen. Ik kreeg op Moederdag een keer een bos bloemen, ik word nog steeds emotioneel als ik daaraan denk. Wat belangrijk is, is dat je gezien wordt in je strijd en dat mensen de juiste vragen stellen. Niet de standaard ‘hoe is het met je’, maar echte vragen zoals: ‘hoe voel je je erover? Of Moederdag komt eraan, wat kan ik voor je doen?
Binnen vriendinnengroepen zal de ene vrouw makkelijk zwanger worden en de ander niet. Het is belangrijk dat je probeert in elkaars leven te blijven stappen, dat je moeite voor elkaar doet en elkaar opzoekt. Tijdens etentjes kon ik me echt eenzaam voelen, maar je kunt mensen niet verbieden het over zwanger zijn of kinderen te hebben.
Een tip van een psycholoog was om niet elke keer in zo’n vergadersetting bij te praten, maar iets te gaan doen: een museum bezoeken, naar de markt gaan of koken. Dan heb je andere gesprekken en ga je minder snel het hoe-is-het-nu-met-jourondje af.’
Hoe ga je er nu mee om als je een zwangere vrouw of moeder met kinderen ziet?
‘Ik voel meer afstand als ik hoor dat iemand moeder wordt en kan – vaak, niet altijd - denken: oké, ik ben dat niet, maar wat ben ik wel: ik heb een bonusdochter en ik heb dus een gezin. Maar op andere momenten lukt dat niet en komt het verdriet wel hard binnen. Dan laat ik het er gewoon zijn in plaats van me ertegen te verzetten.
Het is een levende vorm van rouw die op onverwachte momenten binnenkomt. Op skivakantie zag ik bijvoorbeeld kleine kinderen van vrienden en dan kan ik denken: wat had ik mijn kind aangetrokken? Straks heeft iedereen kleinkinderen, dat kan ook een periode zijn waarin het verdriet weer kan opkomen.’
Lees ook: 19 jaar lang bleven de zwangerschapstesten negatief voor Nadia (43): ‘Verlies de hoop niet’
Kan je zoiets ooit echt accepteren? Of heb je ergens nog hoop dat het wel lukt?
‘Dit zijn de kaarten die mij zijn toebedeeld. Maar mezelf een kinderloos leven verkopen, nee, dan zou ik mezelf voorliegen. Ik probeer het geluk toe te laten met hoe mijn leven er nu uitziet, daar hoort een vorm van verlies en rouw bij. Ik zie een verschil tussen hoop, vertrouwen en de wens. De wens zal altijd blijven en het vertrouwen in zo’n situatie is ook onderhevig aan de medische kant van het verhaal. Ik ben nu 41 jaar.
Maar hoop, die kan opraken. Dat is ook de reden waarom ik niet meer door kan. Hoop is in zo’n jarenlang traject de brandstof waarmee je het aankan. Ik heb die niet meer, mijn emmer met hoop is na die laatste terugplaatsing opgegaan. Dat is verdrietig en tegelijkertijd ook heel bevrijdend. Ik weet bijvoorbeeld niet meer hoe mijn cyclus loopt, daar ben ik niet meer mee bezig.’
Lees ook: Vanessa (44) over haar onvervulde kinderwens: ‘Tijd om te accepteren dat het er niet in zit’
Wat hoop je dat mensen uit het boek halen?
‘Herkenning voor mensen die ook in zo’n traject zitten, en dat ik ze kan wijzen op situaties en context waardoor ze minder streng zijn voor zichzelf. Een lach en een traan, want ik heb ook geprobeerd om het boek met humor en zelfspot te schrijven.
Ik vind het ook belangrijk dat de omgeving het boek leest. De ander snapt oprecht niet waar je in zit en dat maakt het praten erover soms moeilijk. Als je als omgeving leest hoe het kan voelen, dan kun je niet het verdriet wegnemen, maar wel misschien het gevoel van eenzaamheid. Ik hoop dat het boek dat gesprek openbreekt. Dan is het allemaal nog ergens goed voor geweest en is dat mijn taak in dit leven.’
Ze brengen ze niet met de ooievaar is verschenen bij Boekerij (22,99 euro).
/23027376c1574c3aad4a1bcab907d0ae/image.jpg)
/c7311d22d03645a68aa02eef5ae1626a/image.jpg)
/f20ee9b31de8400dbfc264282b4b9230/image.jpg)
/0ca714d308d8490298aac36545b23e1e/image.jpg)
/5a662ac0b7bd4eb39de3f2ff77833282/image.jpg)
/089604d666e24a1fb115b8f5401a7ee8/image.jpg)
