‘Het moment dat ik ontdekte dat ik zwanger was, voelde als een kantelpunt. Wij wilden heel graag een kind, maar toen ik eenmaal zwanger was, bekroop me een ongemakkelijk gevoel.
Geen blijdschap
Ik was toen 36 jaar. Elke maand houd je in de gaten wanneer je menstruatie weer begint en toen ik op retraite was, tijdens een stilteweek, realiseerde ik me plotseling: ‘Hé, ik ben niet ongesteld geworden’.
Die gedachte kwam steeds terug en ik merkte dat ik er ongemakkelijk van werd. Ik dacht: ik wilde toch heel graag zwanger worden? Waarom wil ik er nu niet aan denken? Als ik nu terugkijk, waren dat de eerste signalen dat ik het moeilijk zou krijgen.
Toen ik het vertelde aan mijn familie en vriendinnen, reageerde iedereen dolblij. Iedereen huilde van geluk om mijn zwangerschap, terwijl ik wel kon huilen van verdriet. Ik vroeg me af: wat gebeurt hier? Dit klopt toch niet, ik zou toch blij moeten zijn?
Lees ook: Geen roze wolk? Zo herken je een prenatale depressie
Schaamte
Dat gevoel van niet voelen wat anderen voelen, bracht schaamte met zich mee en werd versterkt door de maatschappij. Je wordt als zwangere vrouw altijd benaderd met heel veel geluk, blijdschap en dankbaarheid.
Voor heel veel vrouwen is dat natuurlijk ook zo, maar voor een heel grote groep vrouwen voelt het anders. Als je altijd op die positieve manier wordt benaderd, ga je je steeds vreemder voelen.
Een masker van schijn
Ik zette een masker op en deed alsof er niets aan de hand was. Wanneer ik anderen zag, glimlachte ik en praatte ik mee, maar zodra ik thuiskwam, huilde ik onder de douche. Ik had nergens meer zin in en lag veel in bed. Ik was destijds in opleiding tot therapeut en daar moest ik verplichte therapie volgen.
Bij mijn therapeut ben ik open geweest. Zij had tijdens haar zwangerschap hetzelfde ervaren en was daar ook niet open over geweest. Dat was de eerste vorm van erkenning, maar het zat niet in mijn karakter om erover te praten. Tijdens mijn opvoeding heb ik nooit geleerd te praten over gevoel en vooral meegekregen dat je problemen zelf oplost zonder hulp te vragen.
Ook een taboe op seks heb ik vanuit mijn opvoeding meegekregen. Als er bij ons thuis vroeger zoenscenes op televisie waren, werd de tv uitgezet. Daar keken we niet naar. Deze ervaringen versterkten de schaamte voor mijn eigen zwangere lichaam en gevoel.
Relatie op de proef gesteld
Ondanks dat mijn partner en ik al enkele jaren samen, waren we niet gewend om met elkaar over diepe gevoelens te praten. Het was voor ons allebei de eerste keer dat we een kind zouden krijgen.
Omdat ik van nature iemand ben die zich bij moeilijkheden terugtrekt, deed ik dat in deze situatie ook. Mijn partner had diezelfde neiging om zich terug te trekken. Hierdoor zaten we als het ware op twee eilanden en de communicatie over onze diepere emoties bleef achter bij wat er eigenlijk nodig was.
Momenten van genieten tijdens de zwangerschap
Hoewel ik het grootste deel van mijn zwangerschap heb ervaren als een zware periode, was er één fase waarin ik voor het eerst kon voelen dat ik aan het genieten was. Ik had zes weken verlof opgenomen voor de uitgerekende datum en in die periode viel er een enorme last van mijn schouders.
Doordat ik me niet langer hoefde te verhouden tot de verwachtingen van anderen, kwam ik tot rust. Die zes weken verlof gaven mij de broodnodige ruimte om tot mezelf te komen en me eindelijk te kunnen overgeven aan het proces. Het was voor het eerst in mijn zwangerschap dat ik oprecht kon voelen: ik ben aan het genieten.
Lees ook: Alle soorten verlof rondom de zwangerschap: waar heb je recht op?
Periode na de geboorte
Toen onze dochter zo’n zes weken oud was, ben ik bijna doorgedraaid. Ik stond 24 uur per dag aan en sliep nauwelijks. Ik wilde het perfect doen en had behoefte aan controle, omdat ik in de boeken had gelezen dat je het zo moest doen. Ik stond heel ver bij mezelf vandaan en ik kon niet meer zelf nadenken of ik er wel op vertrouwde dat ik het goed deed.
Omdat ik behoefte had aan ruimte voor mezelf om op te laden, ben ik op advies van de verloskundige een aantal weken gaan afbouwen met de borstvoeding. Ook dit was heel heftig. Ik voelde me schuldig dat ik die ruimte nodig had voor mezelf, omdat ik dacht dat je als moeder dag en nacht bij je kind wil zijn en alles van jezelf makkelijk opzijzet. Nu weet ik dat dat hartstikke normaal is.
Heling door schrijven en delen
Tijdens mijn zwangerschap heb ik honderden pagina’s in dagboeken geschreven. Dat was mijn redding. Jaren later besloot ik dat het tijd was om mijn verhaal op te schrijven in een boek dat nu uitkomt: Schaduwverdriet. Ik wil dat andere vrouwen zich realiseren dat een zwangerschap zeker niet altijd een roze wolk is. En dat wanneer je je somber voelt, je daarover moet praten en dat er hulp beschikbaar is. Je bent niet alleen en je hoeft het niet alleen te doen.
Toen ik mijn verhaal later met mijn zussen deelde, bleek dat een van hen ook een zware zwangerschap en post-partumdepressie had gehad, wat ze ook in haar eentje had doorstaan. Het was verdrietig om te horen, maar het was een bevestiging dat ik niet de enige was. Het is voor mij een helend proces geweest om dit nu allemaal te kunnen opschrijven en delen. Het taboe op somberheid tijdens zwangerschap moet doorbroken worden.’
