Er zijn nogal wat soorten verlof waarmee je te maken kunt krijgen als je een kind krijgt. Zwangerschapsverlof, bevallingsverlof, calamiteitenverlof, adoptieverlof, geboorteverlof, ouderschapsverlof, zorgverlof… Al deze verloven vallen onder één wet: de Wet Arbeid en Zorg (WAZO). Deze wet is bedoeld om werk en privé makkelijker te combineren. De overheid wil het zo aantrekkelijk maken om te (blijven) werken als je eenmaal moeder of vader bent. We zetten alle soorten verlof op een rij.
Lees ook: Tips om werk en privé in balans te houden
Hoe werkt het zwangerschapsverlof?
Zwangerschapsverlof en bevallingsverlof duren samen minimaal zestien weken (of minstens twintig weken bij een tweeling of meerling). Je mag dit verlof vier tot zes weken voor je uitgerekende datum laten ingaan. Je krijgt tijdens deze periode een uitkering ter hoogte van je loon, met een bovengrens tot het maximum dagloon (vanaf 1 juli 2025 is dit € 297,82 bruto per dag).
Ben je zelfstandig ondernemer? Dan maak je aanspraak op de Zelfstandige en Zwanger-regeling (ZEZ), die gelijkstaat aan het minimumloon. Zelfstandigen regelen vaak zelf een extra buffer of sluiten een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) af, al moet je die verzekering wel ver voor je zwangerschap al hebben lopen. Je vraagt je verlof uiterlijk drie weken voor de gewenste ingangsdatum aan bij je werkgever.
Lees ook: Bereken hier op hoeveel zwangerschapsverlof je recht hebt
Wanneer start het bevallingsverlof?
Het bevallingsverlof begint op de dag na je bevalling en duurt standaard minimaal tien weken. De weken die je niet hebt verbruikt tijdens je zes weken zwangerschapsverlof, mag je bij het bevallingsverlof optellen.
Bevalt je baby voor de uitgerekende datum? Dan tel je de dagen tussen de geboorte en de uitgerekende datum op bij die tien weken. Komt je baby later ter wereld, dan gaan de tien weken simpelweg pas de dag na de bevalling in. De exacte datum waarop je weer start met werken, weet je dus pas zeker als je kindje is geboren. Sta je tussen de 34 en 36 weken zwangerschap (deels) ziekgemeld, dan ziet het UWV dit als zwangerschapsverlof en schuiven deze weken niet door naar je bevallingsverlof.
Let op: sta je (deels) ziek gemeld in de periode tussen 34 en 36 weken zwangerschap, dan wordt dit door het UWV aangemerkt als zwangerschapsverlof en krijg je bij start verlof 36 weken dus niet die 2 weken extra op je bevallingsverlof.
Lees hier alles over het bevallingsverlof.
Waarvoor is calamiteitenverlof bedoeld?
Calamiteitenverlof, of verzuimverlof, is betaald verlof voor spoedeisende en onvoorziene privéomstandigheden. Dit zet je in als je kind ziek van de opvang moet worden gehaald of op de dag van de bevalling voor de partner. De duur varieert van een paar uur tot enkele dagen, afhankelijk van de noodsituatie. Voor partners is dit het verlof dat direct ingaat op de bevaldag, waarna pas het officiële partnerverlof start.
Lees hier alles over het calamiteitenverlof
De wet WIEG
Sinds 2019 kennen we in Nederland – heel toepasselijk – de WIEG: de Wet Invoering Extra Geboorteverlof. Deze wet is goed nieuws voor de partners van zwangere vrouwen. Hadden zij vroeger recht op 2 dagen verlof, dankzij de WIEG is dat nu maximaal 6 weken: 1 week geboorteverlof en 5 weken aanvullend geboorteverlof.
Op hoeveel geboorteverlof heeft de partner recht?
Partners hebben recht op één keer hun wekelijkse arbeidsduur aan volledig doorbetaald geboorteverlof (vaderschapsverlof). Werk je 32 uur per week verdeeld over vier dagen, dan krijg je 32 uur verlof. Je moet deze uren binnen vier weken na de geboorte opnemen. Let op: zelfstandigen maken geen aanspraak op dit verlof. Volgens expert Barbara Braak is het dankzij de Wet Invoering Extra Geboorteverlof (WIEG) voor partners sinds 2019 aanzienlijk makkelijker geworden om in de eerste weken thuis te zijn.
Lees hier alles over geboorteverlof
Hoe vraag je aanvullend geboorteverlof aan?
Bovenop de standaardweek heb je als partner recht op vijf weken aanvullend geboorteverlof. Dit komt neer op vijf keer je wekelijkse uren. Tijdens deze periode betaalt het UWV 70 procent van je dagloon uit (sommige werkgevers of cao’s vullen dit aan tot 100 procent).
Dit verlof neem je op in het eerste halfjaar na de geboorte, nadat je het reguliere geboorteverlof hebt verbruikt. Je dient de aanvraag uiterlijk vier weken van tevoren schriftelijk in bij je werkgever. De werkgever mag dit verzoek uitsluitend weigeren bij zwaarwegende bedrijfsbelangen, zoals een dreigend faillissement.
Lees hier alles over aanvullend geboorteverlof
Wie mag er ouderschapsverlof opnemen?
Beide ouders in loondienst met een kind jonger dan 8 jaar hebben recht op 26 keer hun werkweek aan ouderschapsverlof. Voor iemand die fulltime werkt, komt dit neer op 1040 uur. Je mag deze regeling ook inzetten voor adoptie-, pleeg- of stiefkinderen.
De eerste negen weken van dit verlof zijn deels doorbetaald op 70 procent van je dagloon, mits je deze opneemt voordat je kind 1 jaar wordt. De resterende weken neem je onbetaald op. De aanvraag loopt via je werkgever en doe je minimaal twee maanden van tevoren.
Lees hier alles over ouderschapsverlof
Wat is adoptie- en pleegzorgverlof?
Adoptie- en pleegzorgverlof duurt maximaal zes weken en helpt ouders en kind om in alle rust aan elkaar te wennen. Je kunt dit verlof vanaf vier weken voor de daadwerkelijke adoptie of pleegzorg laten starten. Het verlof wordt volledig doorbetaald en mag ook verspreid over een periode van 26 weken worden opgenomen. Vraag dit verlof minstens drie weken voor de ingangsdatum aan.
Lees hier alles over adoptie- en pleegzorgverlof
Wanneer zet je kortdurend zorgverlof in?
Kortdurend zorgverlof is bestemd voor de noodzakelijke verzorging van een ziek kind, partner of ouder. Dit verlof bedraagt maximaal twee keer je wekelijkse arbeidsduur per twaalf maanden. Je krijgt gedurende deze uren 70 procent van je salaris uitbetaald. Voorwaarde is wel dat jij de enige bent die de verzorging op zich kan nemen. Ligt je naaste in het ziekenhuis, dan is de professionele zorg daar gewaarborgd en vervalt in principe je recht op dit verlof.
Lees hier alles over kortdurend zorgverlof
Wat houdt langdurig zorgverlof in?
Heb je te maken met een levensbedreigende situatie of iemand die langdurig ziek is, dan kun je langdurig zorgverlof aanvragen. Dit verlof is volledig onbetaald en duurt maximaal zes keer de omvang van je werkweek, per periode van twaalf maanden. Dien de aanvraag hiervoor minstens twee weken voor aanvang in.
Tip: Wil je weten hoe je de verlofregelingen het beste kunt afstemmen voor jou en je partner? Op websites zoals VerlofHub vind je handige informatie en kun je eventueel een vrijblijvend consult aanvragen om je goed voor te bereiden.
Tip: Wordt jullie baby bijna geboren? Check of jullie er helemaal klaar voor zijn met deze briljante aanvulling op de standaardbabyuitzetlijst
Bronnen: FNV, Rijksoverheid, SDU Opmaat Arbeidsrecht
