Verandert de moeder-dochterrelatie als je zwanger bent?

Waarom verandert de band met je moeder tijdens de zwangerschap?

De relatie met je moeder verandert omdat jullie rollen herdefiniëren: jij wordt de verzorger en zij de ondersteuner. Waar je als kind afhankelijk was en als volwassene afstand nam, ontstaat er nu vaak een nieuwe behoefte aan nabijheid of juist een herwaardering van je eigen opvoeding. Deze verschuiving is een natuurlijk proces dat ruimte maakt voor de volgende generatie.

Hoe beïnvloedt je eigen jeugd jouw moederschap?

Jouw ervaringen als kind vormen het belangrijkste referentiekader voor hoe jij straks je eigen kind opvoedt. Tijdens de zwangerschap evalueer je onbewust de normen en waarden die je van huis uit meekreeg. Je bepaalt welke tradities je wilt behouden en welke patronen je liever doorbreekt. Volgens expert Lotte van Hoorn-ten Hoeve is de manier waarop je ouders met jou omgingen bepalend voor je zelfbeeld en hoe je straks emoties deelt met je baby.

Lees ook: Het ontwikkelen van moedergevoelens, hoe gaat dat?

Wat zijn de grootste uitdagingen in de moeder-dochterrelatie?

De grootste struikelblokken zijn vaak ongevraagd advies, verschillende opvoedinzichten en onuitgesproken verwachtingen. Oma’s hebben soms een sterke mening over onderwerpen als kinderopvang of tussendoortjes. Dit kan schuren met de moderne inzichten die jij volgt.

Bovendien kan het zien van je moeder met je baby oude gevoelens van gemis naar boven brengen, ook wel de ‘moederwond’ genoemd. Het is essentieel om deze emoties te herkennen en te begrijpen waar ze vandaan komen.

• Een hechtere band:
  In de ideale situatie wordt de moeder-dochterrelatie alleen maar hechter tijdens je zwangerschap. Je kletst met haar over de baby die onderweg is, jullie gaan samen de stad in voor babykleertjes en ze bewondert je groeiende buik. Je moeder verheugt zich op haar rol als oma en fantaseert hoe lief en mooi de baby zal zijn (want jij was natuurlijk ook de allerliefste baby ooit).

• Of juist niet:
  Maar het kan ook anders lopen. Misschien had je altijd een hechte band met je moeder, maar verloopt de relatie moeilijker nu je zwanger bent.

• Ongevraagd advies:
  Terwijl je partner en jij hebben besloten hoe je de opvoeding wilt aanpakken, wordt je moeder oma. En oma’s hebben soms een stevige mening. Bijvoorbeeld over de opvang, de opvoeding of de verzorging van je kind. ‘Zou je hem wel naar een kinderdagverblijf brengen?’ ‘Een muts met dit weer is echt nodig, hoor.’ ‘Geef je hem nu al een tussendoortje, straks eet hij niet meer.’

• Moederwond:
  Je moeder in de weer zien met je kind, brengt ook herinneringen naar boven aan jouw eigen jeugd met haar. Misschien zie je dat ze met jouw kind veel vrolijker en relaxter omgaat dan hoe ze vroeger was met jou. Of dat je kind van haar veel meer krijgt dan jij vroeger kreeg. Je kunt je eens afvragen of dat is wat je vooral stoort. Al ben je nu volwassen, het kan best nog pijn doen om te voelen wat je vroeger hebt gemist.

• Verschillende verwachtingen:
  Wil je moeder je al tijdens de zwangerschap het liefst elke dag bellen om te horen hoe het gaat, terwijl jij daar echt niet op zit te wachten? Of heeft ze een ander idee over hoe betrokken zij is bij de opvoeding? Er is een grote kans dat jullie verschillende verwachtingen hebben. Blijven die onuitgesproken, kan het gaan schuren, en dat is natuurlijk jammer.

Loopt het niet lekker, praat er dan over met je moeder. Vertel haar wat je van haar verwacht als oma, wat je wel of niet leuk vindt. Maak haar duidelijk dat jij en je partner jullie kind grootbrengen, en dat jullie besluiten wat jullie het beste voor hem vinden. Daarbij is de situatie waarin we nu kinderen krijgen anders dan toen jouw moeder jou kreeg. Er zijn veel nieuwe inzichten over opvoeden en verzorging bijgekomen. Dat kan ook andere keuzes met zich meebrengen.

Lees ook: Bewezen: opvoeden is nu zwaarder dan vroeger

Welke normen en waarden wil je doorgeven?

Door de relatie met je ouders te evalueren, kun je bepalen hoe jij het als moeder wilt doen. Je hebt opeens meer begrip voor de keuzes die je ouders maakten, of snapt er juist niets van. Had of heb je een slechte band met je moeder? Dan wil je waarschijnlijk van alles anders doen. Maar ook als je moeder en jij vier handen op één buik zijn, kunnen er dingen zijn die je anders wilt aanpakken bij de opvoeding van je eigen kind.

Bedenk eens welke normen en waarden jij uit je eigen opvoeding wilt meenemen en welke juist niet. Uiteraard heeft je partner net zo’n grote inspraak in de opvoeding. Bespreek met elkaar wat voor gezinssituatie je voor je kind wenst. Misschien was het bij jou thuis taboe om emoties te uiten en was dat in het ouderlijk huis van je partner juist heel normaal. Samen kunnen jullie bepalen waar de nadruk op komt te liggen.

Lees ook: Oneens over de opvoeding, wat nu?

Wat verandert er als oma en/of opa gaat oppassen?

Zodra je moeder en/of vader structureel gaat oppassen, verandert je relatie van puur familiair naar een meer zakelijke afspraak. Je bent hen dankbaar voor de hulp, maar je wilt ook dat ze jouw regels volgen. Dit maakt de situatie complex.

Accepteer dat het bij opa/oma soms anders gaat dan thuis; een beetje ‘buiten de lijntjes kleuren’ is vaak juist waardevol voor een kind. Ga even bij jezelf na: is het echt zo erg dat je moeder dingen anders doet? Zie het als een oefening in loslaten, zolang de basisveiligheid gewaarborgd is.

Lees ook: Oppasoma en -opa: zo wordt het een succes

Wat als het niet botert tussen moeder en dochter?

Het krijgen van een kind is een ingrijpende gebeurtenis. Het is fijn als je dit met je moeder kunt delen. Zelfs als jullie nooit een sterke moeder-dochterband hebben gehad, kan het goed voelen als ze nu toch in de buurt is. Maar soms botsen de karakters te veel of zijn er dingen gebeurd waardoor contact er niet inzit.

Verbroken contact met je moeder kan heel pijnlijk zijn en voor een nieuw soort verdriet of gemis zorgen wanneer je zelf moeder wordt. Alleen al dat je geen moeder hebt met wie je het moederschap kunt bespreken. Of met wie je de liefde voor jouw kind kunt delen. Het kan helpen wanneer je steun krijgt van een ander familielid, zoals je schoonmoeder of een tante, of iemand anders met wie je een bijzondere band voelt. Ook als je moeder niet meer leeft, kunnen zij een grote rol spelen.

3 tips voor een fijne band tijdens je zwangerschap

Hoewel elke relatie uniek is, helpen deze actieve stappen om de harmonie te bewaren:

1. 1

   Bespreek verwachtingen vroegtijdig: Wil je elke dag bellen of juist wat meer rust? Vertel het haar voor het gaat schuren.

2. 2

   Toon expliciet dankbaarheid: Een klein bedankje voor de grootouders doet wonderen voor de sfeer. Laat weten dat je hun betrokkenheid waardeert.

3. 3

   Accepteer generatieverschillen: Besef dat zij geen toegang had tot borstvoedingscursussen of hypnobirthing. Deel je enthousiasme over nieuwe methodes zonder haar oude aanpak af te vallen.

Wat als er geen contact mogelijk is met je moeder?

Wanneer het contact verbroken is, kan het eigen moederschap zorgen voor een nieuw gevoel van gemis en rouw. Het ontbreken van een moederfiguur om mee te sparren is pijnlijk. Zoek in dat geval steun bij andere vertrouwenspersonen, zoals een tante of je schoonmoeder. Overschaduwt dit verdriet je zwangerschap? Aarzel dan niet om hulp te zoeken bij je verloskundige of een praktijkondersteuner. Je hoeft deze emotionele weg niet alleen te bewandelen.

Lees ook: Zo verandert jullie relatie na de geboorte van je kind