Weetjes over meerlingen

Weetjes over meerlingen

De geboorte van een tweeling blijft een fascinerend fenomeen. Hoeveel kans heb je op een meerling? En hoe zit het met een- of twee-eiig? Toeval of een kwestie van erfelijkheid? En heeft een identieke tweeling ook dezelfde vingerafdrukken? Wij hebben de interessantste feiten en weetjes verzameld.

Kans op meerling

In 2015 werden in Nederland 2682 meerlingen geboren. Dit waren meestal tweelingen, 43 keer kwamen er drie of meer baby’s ter wereld. In 2015 betrof zestien op de duizend geboorten een meerling. De afgelopen jaren zijn er meer jongenstweelingen geboren, dan meisjestweelingen en jongen- en meisjestweelingen. Zo werden er  921 tweelingjongens, 855 jongens- meisjestweelingen en 863 meisjestweelingen in 2015 geboren.

Eeneiig

Bij een eeneiige, dus identieke, meerling is één eicel bevrucht door de zaadcel. Die cel splitst zich in twee of meer delen en elk deel ontwikkelt zich tot baby. De twee- of drieling is altijd van hetzelfde geslacht met dezelfde genen. De jongens of meisjes lijken ook veel op elkaar. Genetisch zijn ze identiek. Zo’n dertig tot 35 procent van de tweelingen is eeneiig. De kans op een eeneiige drieling is heel klein: één op de twee miljoen. Lees hier meer over erfelijkheid en genen.

Twee-eiig

Als niet één, maar twee eitjes rijpen, tegelijkertijd vrijkomen en allebei worden bevrucht, krijg je een twee-eiige tweeling. De tweelingkinderen kunnen verschillen van geslacht en er totaal anders uitzien. Ze hebben gedeeltelijk dezelfde genen, net als gewone broertjes en zusjes.

Een combinatie komt ook voor. Zo kan een drieling bestaan uit een eeneiige tweeling en een derde kind uit een andere cel. Voor een vierling geldt eveneens dat alle combinaties mogelijk zijn. De kans op een eeneiige vierling (het bevruchte eitje heeft dan zich in vieren gedeeld) is één op dertien miljoen. Dat geeft wel aan hoe bijzonder het is dat er in Nederland twee keer een identieke eeneiige vierling is geboren. Allebei de vierlingen zijn te zien geweest op televisie.

Gedeeld babygeluk

De meeste zwangerschappen van drie of meer kinderen zijn het gevolg van zwangerschapsbevorderende behandelingen. De toegediende hormonen stimuleren dan de groei van meerdere eicellen, en bij reageerbuisbevruchting (IVF en ICSI) plaatst men maximaal twee in het laboratorium bevruchte eicellen in de baarmoeder. Hoewel het niet vaak voorkomt, kan een embryo zich na terugplaatsing nog delen, waardoor een eeneiige tweeling ontstaat. Dus ook na terugplaatsing van twee embryo’s is er altijd nog een kleine kans op een drielingzwangerschap.

Tweeling met een twist

Een tweeling kan van huidskleur en kleur ogen verschillen. De twee-eiige tweelingzussen Lucy en Maria zijn daar een goed bewijs van. Hun moeder is Jamaicaans en hun vader is blank. Daardoor heeft Lucy een lichte huid, rood haar en blauwe ogen en heeft Maria zwarte krullen en een donkere huid. Hun lichaamsbouw komt wel overeen. De kans dat je een tweeling krijgt met een verschillende huidskleur is één op de vijfhonderd.

Spiegeltje spiegeltje

Ongeveer 25 procent van de tweelingen wordt geboren als gespiegelde eeneiige tweelingen. Fysieke kenmerken zoals moedervlekken verschijnen op exact de tegenovergestelde plek en als de één linkshandig is, is de ander rechtshandig. Ook haarkruinen of onregelmatige tanden zijn in spiegelbeeld. In sommige gevallen zijn zelfs interne organen als het hart en de longen gespiegeld.

Groot en sterk

Lange vrouwen hebben meer kans op het krijgen van een tweeling. Zij hebben namelijk meer proteïne (IGF) dat de groei van botten stimuleert en er dus ook voor zorgt dat je vaker ovuleert. Een verloskundige vergeleek de lengtes van moeders die twee- of drielingen kregen met de gemiddelde lengte van een vrouw. Het verschil bleek meer dan drie centimeter.

Buik buddy’s

Tweelingen communiceren al volop met elkaar in de buik. Uit Italiaans onderzoek blijkt dat tweelingen elkaar na veertien weken al aan het zoeken en betasten zijn. Na achttien weken raakten ze elkaar vaker aan dan zichzelf. Ook tijdens je zwangerschap kun jij al contact maken met de baby’s in je buik.

Vingerafdruk

Vingerafdrukken worden niet enkel bepaald door het DNA. Identieke tweelingen hebben op een bepaald moment wel dezelfde vingerafdrukken, tussen zes en dertien weken in de baarmoeder. Daarna raken ze de vruchtzak aan waardoor de unieke ribbels en lijnen op elke vinger ontstaan. Het DNA van eeneiige tweelingen is overigens wel voor 99,99 procent identiek. Bekijk hier een video waarin wordt uitlegt hoe het DNA van je baby werkt.

Tweelingmoeders leven langer

Uit onderzoek in 2011 blijkt dat vrouwen die op een natuurlijke wijze zwanger raken van een tweeling, langer leven en gezonder zijn. Het is niet zo dat een tweeling krijgen goed is voor je gezondheid, maar dat gezondere vrouwen een grotere kans hebben op een tweeling.

Video: Animatie: zo ontwikkelt een meerling zich in de baarmoeder.

30-plus = meer(lingen) kans

Vrouwen tussen 35 en 39 jaar hebben drie keer zo veel kans op een spontane meerlingenzwangerschap. Als je ouder wordt, kun je een onregelmatiger eisprong krijgen. Daardoor neemt de kans toe dat er meerdere eicellen tegelijk vrijkomen (polyovulatie) en is er dus meer kans op een meerling. Bij 25-jarige vrouwen is die kans één op negentig, bij veertigjarigen één op zestig.

In de genen

Dat je een eeneiige meerling krijgt, is vrijwel altijd toeval, maar het krijgen van een twee-eiige tweeling is erfelijk bepaald. Het vrijkomen van meerdere eitjes is iets wat in sommige families nu eenmaal meer voorkomt dan in andere. Deze genetische aanleg kan trouwens ook worden doorgegeven van vader op dochter. Komen er in jouw vaders familie veel (twee-eiige) tweelingen, dan zou je ook best een tweeling kunnen krijgen.

Vanishing twin-fenomeen

Soms is er heel vroeg in de zwangerschap, vaak voor de zevende week, sprake van een meerlingzwangerschap, waarvan uiteindelijk één vruchtje overblijft. Het zogeheten vanishing twin-fenomeen. Zeldzaam, dachten ze vroeger. Maar nu er meer echo’s worden gemaakt, blijkt dat het best vaak voorkomt. Mogelijk is vijf procent of meer van de eenlinggeboortes ooit begonnen als tweelingzwangerschap. Los van wat bloedverlies zorgt het verlies van de vrucht trouwens niet voor extra zwangerschapscomplicaties.

Recordaantal meerlingen

Het hoogste aantal kinderen dat ooit werd geboren tijdens één bevalling is negen. Dat was in 1971. Helaas heeft deze negenling het niet overleefd. Tweemaal in de geschiedenis, in 1998 en 2009, werd er een achtling geboren. Beiden in Amerika. Van de eerste achtling overleed één baby na een week. De moeder van de andere achtling (ook wel bekend als octomom) was single en had al zes jonge kinderen.

Siamese tweeling

Een Siamese tweeling kan ontstaan als een bevrucht eitje zich te laat splitst. Dat gebeurt zelden: bij één op de vijftig- tot honderdduizend zwangerschappen. In Nederland worden gemiddeld drie Siamese tweelingen per jaar geboren, die helaas meestal niet overleven. De naam Siamese tweeling stamt trouwens af van Chang en Eng, die in 1811 werden geboren in Siam (nu Thailand). Hun buikjes waren aan de zijkant vergroeid. Ze traden samen op als circusartiesten, trouwden met twee zusjes, kregen 21 (!) kinderen en overleden drie uur na elkaar.

Navel als herkenningspunt

Een eeneiige tweeling kun je ‘makkelijk’ uit elkaar halen door naar de navel te kijken. Door het verwijderen van de navelstreng, blijft een litteken over en die zijn niet genetisch bepaald, dus nooit exact hetzelfde.

Een tweeling, twee vaders

Een tweeling kan twee biologische vaders hebben. De kans dat er twee, door verschillende vaders bevruchte eitjes uitgroeien tot foetussen, is zeer klein maar het overkwam de Amerikaanse Mia. In één week had zij een dubbele eisprong en seks met twee verschillende partners, en raakte zo zwanger van een tweeling.