maagzuur

Brandend maagzuur tijdens zwangerschap

Een branderig gevoel in je slokdarm, last van je maag, zure oprispingen, ofwel: brandend maagzuur. Het is een van de meest voorkomende zwangerschapskwaaltjes. Wat is de oorzaak en wat kun je er tegen doen?

Wat is brandend maagzuur?

Maagzuur is het spijsverteringssap dat in je maag zit, waardoor het voedsel wordt verteerd. Normaal gesproken merk je niets van dat zuur. De maagwand is tegen het zuur beschermd door een dikke slijmlaag en een klepje zorgt ervoor dat er geen maagzuur in de slokdarm terechtkomt. Toch kan het soms gebeuren maagzuur in de slokdarm terecht komt, die niet beschermd is tegen het zuur. Dit geeft een pijnlijk, brandend gevoel en noemen we brandend maagzuur.

Symptomen

Als je voor het eerst last hebt van brandend maagzuur, kan het best moeilijk zijn om te benoemen wat je precies voelt. Sommige vrouwen ervaren het als pijn op de borst; een brandend gevoel in de buurt van je hart. De Engelse term voor brandend maagzuur is daarom ook ‘heartburn’. Maar met je hart heeft het niets te maken: deze pijn in je borst komt doordat de pijnzenuwen van de slokdarm vlakbij het hart liggen.

De mogelijk symptomen van brandend maagzuur op een rijtje:

  • branderig gevoel in je slokdarm
  • het gevoel een ‘brok in de keel’ te hebben
  • zure oprispingen, gevoel dat je eten omhoog komt
  • misselijk of opgeblazen gevoel
  • een drukkende pijn in je borst of boven je maag
  • veel moeten boeren
  • soms ook overgeven

Oorzaak

Tussen je slokdarm en de maag zit een soort klepje (een sluitspier), die opengaat als je een hap eten neemt en daarna weer sluit. Die sluitspier zou ervoor moeten zorgen dat er geen maagzuur in de slokdarm terecht komt, maar soms werkt dit klepje niet goed. Daar kunnen verschillende oorzaken voor zijn, zoals een slecht werkende slokdarmsluitspier, overgewicht, stress en bepaalde leef- en eetgewoonten. Maar ook een zwangerschap kan ervoor zorgen dat er brandend maagzuur in je slokdarm terecht komt.

Zwanger en brandend maagzuur

Brandend maagzuur is een veel voorkomend zwangerschapskwaaltje: maar liefst zeven op de tien zwangere vrouwen heeft er weleens last van. Je kunt er al in het eerst trimester last van krijgen door je veranderende hormonen. Zo zorgt het hormoon progesteron ervoor dat al je spieren wat verslappen, waaronder de sluitspier van je slokdarm. Hierdoor werkt dit klepje minder goed en kan er wat maagzuur uit je maag ontsnappen.

Later in de zwangerschap wordt brandend maagzuur meestal veroorzaakt doordat je buik groter wordt en de druk op je maag steeds meer toeneemt. Daardoor kan het zure maagsap vanuit de maag in de slokdarm terechtkomen.

Is het gevaarlijk?

Brandend maagzuur kan vervelend zijn, maar is in principe een onschuldig kwaaltje. Pas als je langere tijd regelmatig last hebt van brandend maagzuur, kunnen er problemen ontstaan. Als je slokdarm te lang en te vaak geïrriteerd wordt door het maagzuur, kun je bijvoorbeeld last krijgen van ontstekingen en zweertjes in de slokdarm. Heb je bijna continu pijn door brandend maagzuur of heb je last van slikklachten? Ga dan langs de huisarts.

Ga ook naar de huisarts als je door het brandende maagzuur regelmatig moet overgeven, of soms zelfs bloed overgeeft. Ook als je vaak een ‘brok in de keel’ hebt en je eten echt niet naar beneden lijkt te willen zakken, of als je in korte tijd veel afvalt, is het verstandig om dit te bespreken met je huisarts.

Hoe voorkom je het?

Brandend maagzuur tijdens de zwangerschap is moeilijk te voorkomen, maar er zijn wel bepaalde voedingsmiddelen die je beter kunt laten staan om brandend maagzuur te voorkomen:

  • Koolzuurhoudende dranken
  • Kauwgom
  • Koffie
  • Scherpe kruiden
  • Uien
  • Zure dranken zoals sinaasappelsap
  • Vet eten
  • Ook krijgen sommige vrouwen last van brandend maagzuur na het eten van chocolade of pepermunt.

Het is overigens niet bewezen dat bovenstaande voedingsmiddelen echt brandend maagzuur veroorzaken, maar veel zwangere vrouwen ervaren klachten na het eten of drinken van deze dingen.

Verzachtende voedingsmiddelen

Er zijn ook bepaalde voedingsmiddelen die maagzuurklachten juist kunnen verzachten of verminderen.

  • Havermout: een lepel droge havermoutvlokken zou snel helpen tegen brandend maagzuur.
  • Kamillethee: kamillethee werkt verzachtend en kan helpen tegen brandend maagzuur. Andere soorten thee kunnen juist averecht werken.
  • Gember: ook gemberthee of een beetje gember in je maaltijd kan je maagzuur verminderen.
  • Melk: het kan helpen om een klein bekertje warme melk te drinken. Hoewel sommige vrouwen ook juist last van maagzuur als ze zuivelproducten nemen. Kwestie van proberen dus.

Op internet vind je nog meer soorten eten en drinken die worden aangeraden tegen maagzuur, zoals vis, bonen, bananen, rauwe amandelen, honing, appelazijn in water, of wat sap van rauwe aardappelen. Het verschilt heel erg per persoon wat helpt en wat niet. Het Voedingscentrum raadt vooral aan om gezond en vezelrijk te blijven eten en voor jezelf uit te zoeken wat je klachten verergert en wat ze verzacht.

Tips bij brandend maagzuur

Er zijn een aantal dingen die je kunt doen om brandend maagzuur te voorkomen, of om de klachten te verminderen:

  • Eet geen grote, zware of vette maaltijden. Als je een grote of zware maaltijd op hebt, verhoogt de druk in je maag en is de kans groter dat er maagzuur omhoog kan komen. Vet eten zou ook de kans op brandend maagzuur vergroten.
  • Eet vaker per dag een kleine maaltijd, in plaats van drie grote maaltijden per dag, zodat je maag minder vol zit.
  • Eet rustig en kauw goed op een hap voordat je hem doorslikt.
  • Buik even rustig uit na de maaltijd. Ga dus niet direct afruimen, de vaatwasser inruimen en de keuken schoonmaken. Eerst even ontspannen!
  • Maar ga na het eten niet meteen liggen. Als je gaat liggen stroomt het maagzuur makkelijker terug de slokdarm in. Onderuit hangen op de bank kan natuurlijk wel.
  • Moet je iets oppakken of optillen? Buig dan niet abrupt naar voren, maar ga eerst door je knieën.
  • Beweeg overdag voldoende, of maak ’s avonds nog een wandeling. Beweging is goed voor je spijsvertering.
  • Heb je ’s nachts veel last van maagzuur? Verhoog het hoofdeinde van je bed of gebruik een tweede kussen, zodat je hoofd wat hoger ligt dan normaal.
  • Sommige vrouwen hebben minder last van maagzuur als ze op hun linkerzij slapen.
  • Stress kan ook voor brandend maagzuur zorgen. Probeer dus zo veel mogelijk te ontspannen, ga rustig op de bank zitten met een boek, of doe wat ademhalingsoefeningen.
  • Ook roken en alcohol kunnen brandend maagzuur veroorzaken. Maar als het goed is, is dat tijdens je zwangerschap niet van toepassing.

Medicijnen tegen maagzuur

Blijf je last houden, dan kun je in overleg met je verloskundige en/of huisarts medicijnen tegen brandend maagzuur innemen. De meeste middelen zijn geschikt voor zwangere vrouwen, maar vraag dit eerst altijd na bij je verloskundige, huisarts en/of apotheek.

Grappig weetje

Heb je veel last van brandend maagzuur, dan zou het zomaar kunnen dat je baby wordt geboren met een flinke bos haar. En dat is geen bakerpraatje! Onderzoek heeft aangetoond dat vrouwen die in hun zwangerschap meer last hadden van brandend maagzuur, vaker bevielen van baby’s met een volle bos haar. Dit komt omdat in beide gevallen het hormoon progesteron een rol speelt.