Wat is paracetamol?
Paracetamol is een medicijn dat pijnstillend en koortsverlagend werkt. Je kunt je baby bijvoorbeeld een zetpil met paracetamol geven als hij zich ziek voelt na een inenting of last heeft van doorkomende tandjes. Als je kind wat ouder is, kan hij vaak duidelijker maken waar hij last van heeft. Je kunt hem dan een zetpil paracetamol geven als hij hoofdpijn, buikpijn, griep, oorpijn, keelpijn of spierpijn heeft.
Zo werkt paracetamol in een zetpil
Paracetamol is in verschillende vormen te koop: gewone tabletten, kauw- of bruistabletten, vloeibaar (als siroop of drankje) en zetpillen. Omdat je baby nog geen tablet kan doorslikken, is een zetpil het makkelijkst.
Een paracetamol-zetpil geef je rectaal aan je baby: je brengt de zetpil via de anus in. De werkzame stoffen worden opgenomen door het darmslijmvlies. Het duurt vaak wat langer voordat de paracetamol werkt dan wanneer je een tablet slikt: ongeveer een uur tot anderhalf uur. Dit komt omdat de zetpil eerst moet smelten en dan pas door het lichaam wordt opgenomen.
Wanneer geef je je baby een zetpil?
Vanaf 3 maanden kun je je baby paracetamol geven als hij pijn heeft of zich erg ziek voelt. Bijvoorbeeld na een vaccinatie, bij griep, bij doorkomende tandjes of bij een virus. Is je baby vrolijk, drinkt hij goed en reageert hij normaal? Dan hoef je geen zetpil te geven.
Weet je niet waarom je baby zich ziek voelt, koorts heeft of waar hij last van heeft? Overleg dan eerst met de huisarts voordat je je baby een zetpil geeft. Het kan belangrijk zijn dat de huisarts je baby eerst onderzoekt om de oorzaak van de pijn of koorts te achterhalen. Bovendien is paracetamol een geneesmiddel en dat kun je beter niet aan je kind geven zonder duidelijke reden. Lees voor gebruik ook altijd goed de bijsluiter door.
Tip! Met een rectale thermometer meet je de temperatuur van je baby het meest betrouwbaar.
Zetpil bij koorts: wel of niet doen?
Als je baby koorts heeft, hoef je hem geen zetpil te geven om de temperatuur te verlagen. Artsen raden dit af omdat koorts op zich geen kwaad kan en ook nuttig kan zijn. De verhoogde lichaamstemperatuur is een manier van het afweersysteem om een infectie te bestrijden. Je baby hoeft ook geen last van koorts te hebben: soms is een baby lekker aan het spelen terwijl zijn lichaamstemperatuur 39 graden is. Je hoeft je baby dan geen zetpil te geven.
Heeft je baby koorts (38 graden of hoger) en daarbij ook pijn, of voelt hij zich niet lekker en drinkt hij daardoor slecht? Of kan hij er niet van slapen? Dan kun je je baby wel een zetpil paracetamol geven. Bij twijfel kun je altijd overleggen met het consultatiebureau of de huisarts. Bel ook altijd de huisarts als je baby koorts heeft en jonger is dan drie maanden.
Lees meer: Alles wat je moet weten als je baby koorts heeft
Hoeveel paracetamol zetpil mag een baby?
Voor kinderen kun je zetpillen kopen met 60, 120 of 240 milligram paracetamol. Het hangt van het gewicht en de leeftijd van je baby af hoeveel paracetamol hij mag hebben. Controleer daarom eerst de verpakking voor welk gewicht en leeftijd de zetpillen zijn bedoeld. Lees ook altijd de bijsluiter voor je een zetpil aan je baby geeft.
Geef je baby nooit meer dan goed is voor zijn gewicht. Dat kan gevaarlijk zijn. Een zetpil werkt ongeveer na een uur en blijft ongeveer zes uur werken. Kijk goed op de verpakking hoeveel tijd er tussen twee doses moet zitten, dit is minimaal zes uur. Noteer eventueel het tijdstip waarop je je baby een zetpil geeft.
Let op! Is jouw baby erg klein of juist erg groot voor zijn leeftijd? Gebruik dit schema dan niet, maar pas de dosering aan op het gewicht van je baby. Twijfel je over de dosering? Neem dan contact op met je huisarts, zodat je de juiste dosering gebruikt voor jouw baby. Is je baby jonger dan drie maanden? In principe wordt het geven van een zetpil dan afgeraden. Overleg dit dan ook altijd eerst met je huisarts of arts van het consultatiebureau.
Te veel paracetamol?
Heeft je baby te veel paracetamol gekregen? Bel dan meteen de huisarts of huisartsenpost, ook als je nog niets aan je baby merkt.
Lees meer: In deze 6 simpele stappen meet je de temperatuur van je baby
Inbrengen van een zetpil bij je baby: hoe doe je dat?
Je geeft je baby de zetpil rectaal, oftewel in de anus. Dit kan je baby best even vervelend vinden, maar als je het op de juiste manier doet, is het zo gebeurd. Zo doe je dat:
- 1
Was eerst goed je handen.
- 2
Haal de zetpil pas uit de verpakking als je klaar bent om hem in te brengen. Als je de zetpil te lang in je hand houdt, wordt hij zacht. Zetpillen zijn zo gemaakt dat ze smelten bij lichaamstemperatuur.
- 3
Het maakt niet uit hoe je de zetpil inbrengt: met de punt naar voren of de platte kant.
- 4
Maak één kant van de zetpil vochtig met lauw water, zo glijdt de pil makkelijker naar binnen. Gebruik geen crème of olie om de zetpil in te brengen, want sommige middelen bevatten stoffen waardoor de werking kan afnemen.
- 5
Leg je baby op zijn rug en houd zijn beentjes omhoog, alsof je zijn luier verschoont. Je kunt je baby ook op zijn zij leggen en zijn beentjes naar voren buigen.
- 6
Breng de zetpil (met de vochtige kant als eerste) voorzichtig in de anus van je baby. Hij moet zo ver worden ingebracht dat je hem niet meer kunt voelen met je vinger.
- 7
Houd de billen van je baby na het inbrengen even tegen elkaar om te zorgen dat de zetpil er niet meteen weer uitkomt.
- 8
Was daarna weer je handen en knuffel even lekker met je baby.
Zetpil baby komt er weer uit
Komt de zetpil er meteen weer uit? Je baby kan het gevoel hebben dat hij moet poepen en de zetpil onbewust naar buiten duwen. Duw de pil er nog een keer voorzichtig in. Duw eventueel nog even zachtjes met je vinger tegen de anus en houd de billen van je baby daarna weer even tegen elkaar. Als de zetpil wat zachter is geworden, kan je baby hem minder makkelijk naar buiten duwen. De zetpil smelt binnen een minuut.
Komt de zetpil er niet meteen weer uit, maar wel vrij snel? Geef je baby dan niet meteen een nieuwe. Geef je baby ook geen nieuwe zetpil als hij kort na het inbrengen poept. Een deel van de zetpil is waarschijnlijk al opgenomen en een te hoge dosis kan gevaarlijk zijn.
Lees ook: Wil je peuter of baby geen zetpil? Dit zijn de alternatieven
Bijwerkingen van een zetpil bij je baby
Paracetamol geeft bij kinderen weinig bijwerkingen als je de juiste dosering gebruikt. Geef nooit meer dan op de verpakking of in de bijsluiter staat, want een te hoge dosis kan de lever beschadigen. Dit herken je aan een gele verkleuring van het oogwit of de huid. Zie je dit bij je baby? Stop dan meteen met het gebruik van een zetpil en neem contact op met je huisarts.
Heeft je baby last van een andere bijwerking? Bel de huisarts en meld dit ook bij het bijwerkingencentrum Lareb. Hier worden alle meldingen van bijwerkingen van medicijnen in Nederland verzameld.
Wanneer naar de dokter?
Als je baby ouder is dan drie maanden en je weet waardoor hij pijn heeft, kun je hem in principe zelf twee dagen achter elkaar paracetamol geven. Overleg wel eerst met het consultatiebureau of de huisarts voor je je baby een zetpil geeft in de volgende situaties:
Als je baby jonger is dan drie maanden. Bel ook altijd de huisarts als je baby koorts heeft en jonger is dan drie maanden.
Als je niet weet waarom je baby zich niet lekker voelt of waar de pijn vandaan komt.
Als je baby langer dan drie dagen koorts heeft, bel dan ook de huisarts.
Bij aanhoudende pijn en als de pijn niet overgaat na een zetpil.
Als je baby steeds zieker wordt.
Overdosis: heeft je baby te veel paracetamol binnengekregen? Bel dan meteen je huisarts, ook als je nog niets aan je baby merkt.
Bel ook de huisarts als je baby suf is, benauwd is, kreunend ademt, niet goed drinkt, ontroostbaar huilt, een grauwe kleur heeft of vlekjes krijgt die je niet kunt wegdrukken.
Belangrijk om te weten
Een zetpil voor je baby geneest niet, maar vermindert pijn en verlaagt koorts.
Zorg dat je baby genoeg drinkt als hij ziek is en/of koorts heeft. Leg hem wat vaker aan je borst als je borstvoeding geeft of bied vaker de fles aan. Drinken is het belangrijkste om uitdroging te voorkomen.
Lees meer: Dit zijn de meest voorkomende babykwaaltjes
Bronnen: Thuisarts, Apotheek.nl, Radboud UMC
