hoeveel slaap heeft een kind nodig

Hoeveel slaap heeft een schoolgaand kind nodig?

’s Middags is je kind nog hangerig en geïrriteerd, maar rond bedtijd ineens niet meer moe. Herkenbaar? Toch is het belangrijk dat hij op tijd gaat slapen. Hoe krijgt je dat voor elkaar? En hoeveel slaapuren heeft een kind écht nodig? Onze slaapexpert Susanne Willekes geeft antwoord.

Waarom genoeg slapen?

Goed en voldoende slapen is belangrijk voor je kind, omdat:

  • het een grote impact heeft op zijn immuunsysteem
  • het belangrijk is voor zijn groei: ’s nachts worden groeihormonen aangemaakt
  • het invloed heeft op zijn kortetermijngeheugen
  • het beïnvloedt zijn leerfunctie: als je kind niet goed is uitgerust, heeft hij meer moeite met leren

Aantal uren slaap

Natuurlijk is het ene kind het andere niet. Sommige kinderen hebben meer slaap of juist minder slaap nodig dan gemiddeld. Een uur meer of minder dan gemiddeld is dan ook ‘normaal’. Je komt er als ouder vanzelf achter hoeveel slaap jouw kind nodig heeft. Dit overzicht is een handig uitgangspunt voor wie op zoek is naar houvast.

Hoeveel slaap heeft een schoolgaand kind gemiddeld nodig?

  • 4 jaar: 11,5 uur per nacht
  • 5 jaar: 11 uur per nacht
  • 6 jaar: 10 uur en 45 minuten
  • 7 jaar: 10,5 uur
  • 8 jaar: 10 uur en 15 minuten
  • 9 jaar: 10 uur
  • 10 jaar: 9 uur en 45 minuten
  • 11 jaar: 9,5 uur
  • 12 jaar: 9 uur en 15 minuten

Gemiddelde bedtijden per leeftijd

Leeftijd Naar bed
4 tot 6 jaar tussen 19.00 en 19.30 uur
7 tot 8 jaar tussen 19.45 en 20.00 uur
9 tot 10 jaar tussen 20.00 en 20.30 uur
11 tot 12 jaar tussen 20.30 en 21.00 uur

Ideale bedtijd voor jouw kind

Ieder kind heeft een natuurlijke bedtijd, dat is het ideale tijdstip waarop hij het best en langst slaapt en uitgerust wakker wordt. Het gaat om de tijd waarop hij écht slaapt, niet wanneer hij in bed kruipt en het licht uitdoet. Om de bedtijd te bepalen, moet je op signalen letten dat je kind moe is. Wrijft hij in z’n ogen? Gaapt hij? Zit hij te staren? Aan de hand van deze tekenen in combinatie met de slaapbehoefte per leeftijd, bepaal je de ideale bedtijd voor je kind.

Uitgeslapen kind

Je kunt ervan uitgaan dat je kind genoeg slaap krijgt als hij:

  • op schooldagen ’s morgens spontaan wakker wordt
  • binnen een half uur na het opstaan zin heeft om te ontbijten
  • in het weekend ongeveer op dezelfde tijd wakker wordt als op schooldagen
  • energiek genoeg is om buiten te spelen en te sporten
  • overdag niet gaapt en of klaagt dat hij moe is

Slaapverstorende factoren

Soms lijkt je kind ’s avonds niet moe. Dat kan komen omdat hij al over zijn natuurlijke bedtijd heen is. Kinderen die vermoeid zijn, worden vaak druk en (hyper)actief in plaats van in te storten. Het is daarom handig de natuurlijke bedtijd van je kind vast te stellen en je daar aan te houden.

Een andere belangrijke slaapverstorende factor is beeldschermlicht. Het blauwe licht van een scherm voorkomt dat het lichaam melatonine aanmaakt, een stofje dat ervoor zorgt dat je slaperig wordt. Regelmatig op een scherm kijken, kan er dus voor zorgen dat je kind slecht inslaapt. Laat je kind daarom zeker twee uur voor het naar bed gaan niet meer op het scherm kijken van bijvoorbeeld de computer, iPad of televisie. Andere oorzaken van slecht inslapen kunnen zijn: ziekte of stress (druk maken om school, scheiding ouders of gepest worden bijvoorbeeld).

Lees hier hoe je het beste kunt omgaan met nachtmerries.

Kind slaapt langer of korter dan gemiddeld

Slaapt je kind meer dan gemiddeld? Dan kan het zijn, dat hij gewoon meer slaap nodig heeft. Als je kind veel minder slaapt en daarbij moe en prikkelbaar is en weinig energie heeft, dan is het misschien een idee om zijn bedtijd te vervroegen. De kans is groot dat hij daardoor eerder in slaapt valt. Zo krijgt hij meer uren slaap voordat de wekker gaat en de hele dag meer energie.

Je kind wordt te vroeg wakker

Het natuurlijke tijdstip voor kinderen om wakker te worden ligt tussen zes en half zeven ’s ochtends. Wordt jouw kind standaard voor zes uur wakker, dan is dat eigenlijk te vroeg: officieel is het nog nacht. De kans is dan ook groot dat hij ’s avonds te laat gaat slapen. Voor kinderen tot een jaar of zes à acht geldt namelijk: hoe later naar bed, hoe vroeger wakker. Verduisterende gordijnen kunnen (vooral in het voorjaar en de zomer) een simpele oplossing zijn tegen het voor dag en dauw wakker worden.

10 tips: zo leer je je kind uitslapen.

Je kind wil niet slapen

Veel kinderen verzetten zich tegen naar bed gaan en proberen dat moment met allerlei smoesjes uit te stellen. Om ervoor te zorgen dat je kind toch op zijn natuurlijke bedtijd gaat slapen, moet je ervoor zorgen dat hij tien tot twintig minuten voor die tijd met de lichten uit in bed ligt. Een slaapritueel van twintig tot dertig minuten, inclusief bad, douche, tanden poetsen en even (voor)lezen, helpt je kind zich voor te bereiden op het slapen gaan. Dim lichten, vermijd schermen, zodat het brein vertraagt en de hersens het signaal krijgen dat het tijd is om te gaan slapen en melatonine gaan aanmaken. Neem elke dag de tijd voor deze routine. Stel voor de duidelijkheid regels vast over bedtijd en houd je daar ook aan.

Bedtijd tijdens vakanties en in het weekend

Bedtijd in het weekend en in vakanties verloopt vaak anders dan normaal. De avonden verlopen tenslotte ook vaak anders. Het wordt al snel wat later dan doordeweeks. Bij kinderen vanaf een jaar of acht zal dat niet zo snel een probleem zijn, omdat zij de dag erna vaak wat makkelijker kunnen uitslapen. Jonge kinderen kunnen hier meer last van hebben. Probeer daarom op andere dagen weer zo veel mogelijk de vaste bedtijd van je kind aan te houden om ervoor te zorgen dat niet z’n hele ritme in de war gegooid wordt. Want hoe vermoeider je kind, hoe moeilijker het voor hem is een goede, lange nacht te maken. Slapen op de interne klok en zo vaak mogelijk in slaap vallen en wakker worden op dezelfde tijd, zorgt voor een groter herstellend vermogen van slaap. Kortom: een uitgerust kind slaapt beter!

Lees meer: Jetlag bij kinderen, zo ga je daar het beste mee om

Susanne Willekes

Kinderslaapcoach

Susanne Willekes is de eerste gecertificeerde kinderslaapcoach van Nederland, auteur van de bestseller Slaap! en startte in 2015 haar praktijk The Sleep Agency met als resultaat honderden gezinnen en kinderen met een verbeterde nachtrust. Daarnaast geeft Susanne regelmatig lezingen en workshops en is ze veelgevraagd slaapexpert voor radio en televisie. Susanne is moeder van drie kinderen (10,7 en 4 jaar).