wat leert mijn kind in groep 1

Wat leert mijn kind in groep 1?

Als je kind 4 jaar wordt, gaat hij voor het eerst naar de basisschool. Wat een mijlpaal! Voor sommige kinderen en ouders is dat flink wennen, andere kinderen zijn er ‘helemaal aan toe’. Maar wat leren kinderen in groep 1 eigenlijk, wat gebeurt er precies in zo’n kleuterklas?

Hoewel kinderen van 4 nog niet leerplichtig zijn (dat zijn ze op de eerste schooldag van de maand nadat ze 5 jaar zijn geworden), gaan ze meestal al wel naar school. Wanneer een kind precies naar school gaat, verschilt per basisschool. Meestal is dat direct na hun vierde verjaardag.

Elke school in Nederland mag zelf bepalen op welke manier en met welke lesmethodes ze invulling geven aan de kerndoelen van het Ministerie van Onderwijs. Dat is een opsomming van alles wat een kind moet kennen en kunnen als hij overgaat naar het voortgezet onderwijs. Met die kerndoelen bepalen scholen een zogenaamde leerlijn. Hoe die loopt is per type onderwijs en per kind weer verschillend. Je kunt wel globaal zeggen wat je kind per jaar leert. Dit is wat hij leert in groep 1 – en dat is vooral spelenderwijs leren.

Algemene leerdoelen groep 1

Wat is hij groot, en tegelijk, als je het vergelijkt met de kinderen op school: wat is hij eigenlijk klein! Van een peutergroep op de crèche of lekker thuis, is zo’n grote schoolklas een flinke stap. Sommige kinderen zijn er echt ‘aan toe’, anderen hebben even tijd nodig om te wennen. Als het goed is, weet de juf of meester van groep 1/2 daarmee om te gaan.

Wentraject
De meeste scholen hebben een wentraject, waarbij je kind een ochtendje of een middagje kan komen kijken en meedoen in de klas. Merk je dat je kind het heel moeilijk vindt om te wennen, dan kun je hem ook af en toe thuis laten blijven. Wat ook kan is dat je kind de eerste paar weken ontzettend moe is van alle indrukken van school. Dan is een dagje of middagje thuis (bijvoorbeeld woensdagochtend of vrijdagmiddag) een prima rustmoment. De leerplicht geldt immers pas vanaf vijf jaar.

Aan- en uitkleden
Voor hij naar school gaat, moet je kind zichzelf kunnen aan- en uitkleden. Knopen en ritsen dichtmaken hoeft nog niet, maar dat leert hij als hij alles zelf moet doen. Trek je kind voor je hem aflevert bij school makkelijke kleding aan, die praktisch is bij het naar de WC gaan. Schoenen met klittenband of een rits zijn ook handig.

Regelmaat en rituelen
Groep 1 staat in het teken van wennen aan regelmaat en rituelen op school. Zo begint de dag vaak samen in een kring. Als ouder mag je vaak mee de klas in om nog even samen een spelletje te doen of om voor te lezen. De klas is meestal zo ingericht dat de kinderen in verschillende hoeken en aan tafels kunnen werken in kleine groepjes. De nadruk ligt vooral op spelen in de ‘huishoek’ of ‘bouwhoek’.

Leren
Is het wennen gedaan, dan kan het echte leren beginnen. Kleuterklassen zijn eigenlijk bijna altijd klassen waarin de eerste twee leerjaren door elkaar lopen. De leerkracht houdt wel in de gaten welke kinderen al groep 2 en welke groep 1 werkjes doen. Kinderen in groep 2 krijgen bijvoorbeeld al ‘voorbereidend lezen’, terwijl kinderen in groep 1 daar nog niet aan toe zijn.

Samenvatting: algemene leerdoelen in groep 1

  • De nadruk ligt op het wennen aan naar school gaan. Er is aandacht voor regelmaat en rituelen.
  • Het leren gebeurt spelenderwijs.
  • Je kind leert en speelt in kleine groepjes, in steeds een andere hoek van de klas.

Taalgevoel in groep 1

Kinderen die beginnen in groep 1, kennen 4000 woorden passief en 2500 woorden actief. Het streven is dat je kind er gedurende de kleuterklas 3000 woorden bijleert. Dat gaat spelenderwijs. De kinderen leren de nieuwe woordjes bijvoorbeeld bij voorlezen, maar ook aan de hand van thema’s die ze in de klas bespreken. Denk aan ‘ziekenhuis’ of ‘keuken’.

Verhalen herkennen
Een kind in groep 1 kent de structuur in verhalen en ontdekt de samenhang tussen teksten en illustraties. Ook kan een kind in groep 1 aan de hand van de kaft van een boek al voorspellen wat voor soort verhaal erin staat. Kinderen oefenen verder met het navertellen van een verhaal dat ze hebben gehoord.

Oriëntatie op letters
Kinderen in groep 1 oriënteren zich al een beetje op schrijven en lezen. Ze ontdekken bijvoorbeeld dat lezen iets heel anders is dan schrijven, gaan aan de slag met letters en ontdekken bijvoorbeeld welke letters in hun eigen naam zitten. Kinderen in groep 1 kunnen vaak hun eigen naam al schrijven, door de letters na te tekenen.

Vragen stellen
In groep 1 leren de kinderen ook luisteren naar de juf en instructies op te volgen. Bijvoorbeeld: ‘Als de bel gaat, pak je je tas en ga je in de rij staan bij de deur’. Ook leert je kind vragen te stellen om ergens meer over te weten te komen. Zoals je waarschijnlijk nu al weet, zijn kleuters berucht om het heel vaak stellen van de ‘waarom-vraag’.

Samenvatting: taalgevoel in groep 1

  • Hij leert in twee jaar tijd 3000 nieuwe woorden (van 4000 naar 7000).
  • Hij kent de structuur in verhalen.
  • Hij oriënteert zich op letters.
  • Hij leert vragen stellen om meer te weten te komen.

Rekenen in groep 1

Verder tellen
Waarschijnlijk kan je kind al een beetje tellen. Op school leert hij doortellen tot tien en later ook tot twintig. Zonder ze eerst te tellen kan je kind ook kleine groepjes herkennen van voorwerpen zoals snoepjes of balletjes. Hij maakt ook kennis met begrippen als ‘veel’ en ‘weinig’ en ‘meest’ en ‘het minste’.

Voorwerpen tellen
Verder leert je kind ook voorwerpen tellen, bijvoorbeeld kralen aan een ketting, of koekjes op een bordje. Zo krijgt hij langzamerhand een idee van hoeveelheden. Ook gaat hij groepjes voorwerpen splitsen en leert zo al de basis van het rekenen. Je kind maakt ook kennis met cijfers: hoe ze eruit zien en welk aantal ze vertegenwoordigen.

De dagen van de week
Heel belangrijk, en dat valt onder rekenen, is het leren van de dagen van de week en de maanden van het jaar met de seizoenen die erbij horen. Vaak beginnen kleuters de dag met een liedje over de dagen van de week.

Van voor naar achter
Kinderen leren met rekenen ook begrippen aan als ‘voor’, ‘achter’ en ‘links’ en ‘rechts’. In groep 1 knutselen ze veel; dat heeft niet alleen te maken met lekker creatief bezig zijn maar ook met rekenen. Ze leren patronen herkennen en die voortzetten, door bijvoorbeeld kralen te rijgen of een tekening af te maken.

Vol, voller volst
Kinderen leren met rekenen ook structuren kennen, zoals ‘groot, groter grootst’ of ‘zwaar, zwaarder, zwaarst’ en ‘vol, voller, volst’ en oefenen daar ook mee.

Samenvatting: rekenen in groep 1

  • Verder tellen, tot twintig.
  • Spelenderwijs patronen en structuren herkennen.
  • Oriënteren in de ruimte.

Wereldoriëntatie in groep 1

Bouwen
Het lijkt of hij alleen maar aan het spelen is, maar in feite leert je kind van alles. In iedere kleuterklas zijn materialen aanwezig om mee te bouwen, zoals Lego, Kneks en Kapla. Met knutselen pakt hij tegelijkertijd ook de kleuren mee en hoe verschillende materialen aanvoelen.

Nat en droog
Spelenderwijs gaat ook het aanleren van wat voor weer het is, en de verschillende elementen. Dat leren ze bijvoorbeeld terwijl ze aan het knoeien zijn met klei en zand en water. Bij de begrippen nat en droog leren kleuters ook de verschillende weertypen.

Vandaag en gisteren
Een klein beetje geschiedenis komt er ook al bij kijken, namelijk wanneer de kleuters begrippen leren als vandaag, gisteren en eergisteren. Ze leren ook begrippen als dag en nacht en ochtend en het verband tussen de zon, de maan en de sterren.

Socialer
Sociaal-emotioneel maakt je kind in groep 1 ook een ontwikkeling door. Van een soms nog best egocentrische peuter wordt je kind een sociale(re) kleuter. In de sociale omgeving van de klas leert je kind hulp te bieden als er hulp wordt gevraagd en ziet dat er verschillen zijn tussen kinderen (denk aan afkomst of traditie of karaktereigenschappen). Je kind leert die verschillen ook aanvaarden.

Samenvatting: wereldoriëntatie in groep 1

  • Bouwen en stapelen met allerlei materialen.
  • Begrippen als ‘vandaag’ en ‘gisteren’.
  • Je kind wordt socialer.