Welke soorten basisscholen zijn er?
Rooms-katholiek, openbaar, Jenaplan of toch Montessori? In Nederland heb je de keuze uit verschillende soorten basisscholen. Het kan daarom best lastig zijn om je keuze voor een basisschool te maken. Welke school past bij jou en je kind? Basisscholen kun je op drie manieren indelen:
De school is openbaar of (confessioneel) bijzonder.
De school valt onder regulier onderwijs of onder speciaal (basis) onderwijs.
De school wordt door de overheid gefinancierd of door private middelen.
Lees ook: Wat moet een kind kunnen voor de basisschool?
Openbare basisscholen
De naam zegt het eigenlijk al: een openbare basisschool is voor iedereen toegankelijk. Er wordt dus niet gewerkt vanuit een godsdienst of levensovertuiging, daardoor weerspiegelt de school vaak de buurt waarin die staat. Sommige openbare scholen werken volgens een pedagogisch concept. Als dat zo is, staat het duidelijk op de website vermeld. In Nederland gaan ongeveer 1 op de 3 kinderen naar dit type school.
Bijzondere basisscholen
Op een bijzondere school krijgen leerlingen les vanuit een godsdienstige, levensbeschouwelijke of opvoedkundige overtuiging. Ongeveer tweederde van de kinderen in Nederland gaat naar een bijzondere school. Binnen de bijzondere scholen bestaan twee stromingen: ‘confessioneel’ en ‘algemeen’ bijzondere scholen.
Veel scholen met een geloofsovertuiging hebben een open aannamebeleid: je hoeft niet specifiek het geloof aan te hangen om op de school te worden aangenomen, mits je bereid bent om deel te nemen aan de tradities en feesten rondom dat geloof.
Uit welke soorten confessioneel bijzondere basisscholen kun je kiezen?
rooms-katholieke scholen
protestantse scholen
protestants-christelijke scholen
reformatorische scholen
islamitische scholen
joodse scholen
oecumenische scholen
humanistische scholen
De ene school met een geloofsovertuiging is de andere niet. Waar de ene school elke week begint met een verhaal uit de bijbel en relatief streng in de leer is, wordt op een andere school alleen aandacht geschonken aan de bijzondere feestdagen. Je kunt de school naar hun regels en gewoontes vragen.
Welke algemeen bijzondere scholen zijn er?
Er zijn ook bijzondere scholen die werken vanuit een opvoedkundige overtuiging of didactische (onderwijskundige) uitgangspunten. Deze scholen worden ook ‘algemeen bijzondere scholen’ genoemd. Deze onderwijsvormen doen vaak een beroep op de zelfstandigheid van de leerling en gaan uit van de belevingswereld van het kind. Deze beweging wordt ook wel ‘vernieuwingsonderwijs’ genoemd. Voorbeelden zijn:
Overige, minder bekende type scholen
Om het nog wat ingewikkelder te maken: deze algemeen bijzondere scholen kunnen openbare scholen zijn, maar ook scholen met een geloofsovertuiging. Er bestaan dus bijvoorbeeld rooms-katholieke jenaplanscholen, protestants-christelijke montessorischolen en daltonscholen zonder een geloofsovertuiging.
Lees ook: Hoe kies je de juiste basisschool?
Regulier of speciaal onderwijs?
Een reguliere school is bedoeld voor kinderen van vier tot en met twaalf jaar. Vanaf vijf jaar is je kind leerplichtig, maar meestal gaan kinderen vanaf hun vierde verjaardag al naar de basisschool. Je kind start in groep 1 en krijgt tot en met groep 8 les van een of meerdere leraren volgens een vast weekrooster.
Er zijn kinderen voor wie een reguliere school onvoldoende extra ondersteuning biedt. Zij kunnen naar speciaal onderwijs. Scholen voor speciaal onderwijs (so) zijn er voor leerlingen die lichamelijk, zintuiglijk of verstandelijk gehandicapt zijn en voor leerlingen die psychische problemen of gedragsproblemen hebben. Kortom: voor kinderen die extra hulp en intensieve begeleiding nodig hebben. Het gaat om hulp die de gewone basisschool niet kan bieden. In het speciaal onderwijs zijn scholen verdeeld in vier clusters:
Cluster 1: scholen voor blinde of slechtziende leerlingen (visueel gehandicapte leerlingen);
Cluster 2: scholen voor dove of slechthorende leerlingen, leerlingen met ernstige spraakmoeilijkheden en leerlingen met communicatieve problemen;
Cluster 3: scholen voor leerlingen met lichamelijke en/of verstandelijke beperkingen, zeer moeilijk lerende leerlingen en langdurig zieke leerlingen met een lichamelijke handicap, leerlingen met epilepsie en meervoudig gehandicapte leerlingen die zeer moeilijk leren;
Cluster 4: scholen voor leerlingen met ernstige gedragsproblemen en/of psychiatrische problemen.
Lees hier meer over het speciaal onderwijs
Speciaal basisonderwijs
Als regulier niet lukt en speciaal onderwijs een brug te ver is, dan is er ook speciaal basisonderwijs. Deze scholen vallen onder het reguliere onderwijs. Scholen in het speciaal basisonderwijs (sbo) hebben dan ook dezelfde kerndoelen als gewone basisscholen. Maar de leerlingen krijgen daar meer tijd om die te halen. De groepen in het sbo zijn kleiner en er zijn meer deskundigen aanwezig. Kinderen kunnen tot hun 14e jaar op een school voor speciaal basisonderwijs terecht.
Het doel is om zoveel mogelijk leerlingen na groep 8 door te laten stromen naar het regulier voortgezet onderwijs. Als dit niet lukt, kan een leerling doorstromen naar het voortgezet speciaal onderwijs (vso).
Passend onderwijs
Passend onderwijs stelt de onderwijsbehoefte van de leerling centraal. Bij voorkeur komt het regulier onderwijs aan die onderwijsbehoefte tegemoet. Het onderwijs aan hoogbegaafde leerlingen – vaak in de vorm van plusklassen – hoort bijvoorbeeld binnen de basisondersteuning, het basisaanbod van een school.
Passend onderwijs is de naam voor de manier waarop onderwijs aan leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben wordt georganiseerd. Het is dus geen schooltype; kinderen zitten niet op passend onderwijs. Scholen werken met elkaar samen in samenwerkingsverbanden en maken binnen het systeem van passend onderwijs afspraken met elkaar over hoe ze ervoor zorgen dat alle leerlingen onderwijs krijgen dat bij hen past.
Passend onderwijs voor kind met syndroom van Down
Op het gebied van onderwijs is er tegenwoordig steeds meer mogelijk voor kinderen met het syndroom van Down. Zo gaat ruim 60 procent van deze kinderen naar een reguliere basisschool. Onderzoeken uit Engeland, Australië en Nederland hebben aangetoond dat ze daar over het algemeen meer leren in het regulier onderwijs. Zo boeken ze meer vooruitgang in spreken, lezen en schrijven dan kinderen die speciaal onderwijs volgen.
Daarnaast worden de leerlingen meestal goed geaccepteerd door medeleerlingen. Ook is er dankzij de reguliere schoolgang meer gelegenheid om na schooltijd met andere kinderen te spelen, wat goed is voor hun sociale ontwikkeling.
Het volgen van regulier onderwijs is echter niet voor elk kind met het downsyndroom een optie. Sommige kinderen met het syndroom van Down hebben complexere behoeftes of kunnen bijvoorbeeld de prikkels in het regulier onderwijs niet verwerken. Voor deze kinderen is speciaal onderwijs een betere optie, omdat ze hier meer ondersteuning en begeleiding krijgen. Houd bij de schoolkeuze van je kind dan ook vooral rekening met zijn specifieke situatie en behoeftes.
Brede scholen en integrale kindcentra
Zowel bij een brede school als bij een integraal kindcentrum (IKC’s) kun je voor meer dan alleen onderwijs terecht. Hier combineren ze onderwijs met opvang, zorg, welzijn, sport en cultuur. Op die manier krijgen kinderen meer kansen om hun talenten te ontwikkelen. Het belangrijkste verschil tussen brede scholen en IKC’s is de organisatie. Een brede school werkt met meerdere zelfstandige partijen, terwijl in een IKC alle diensten onder één management vallen.
Meestal kun je voor één of meer van deze buitenschoolse activiteiten in hetzelfde gebouw terecht. De overgang van school naar naschoolse opvang verloopt dan heel soepel. Andere namen voor deze schooltypes zijn ook wel:
vensterschool
spilcentrum
open wijkschool
