taal in groep 5

Wat leert mijn kind in groep 5?

Wat je kind leert, wordt bepaald door de school en door de overheid. In de wet is vastgelegd in welke vakken je kind op de basisschool in ieder geval les moet krijgen. Wat leert je kind in groep 5?

Elke school in Nederland mag zelf bepalen op welke manier en met welke lesmethodes ze invulling geven aan de kerndoelen van het Ministerie van Onderwijs. Dat is een opsomming van alles wat een kind moet kennen en kunnen als hij overgaat naar het voortgezet onderwijs. Met die kerndoelen bepalen scholen een zogenaamde leerlijn. Hoe die loopt is per type onderwijs en per kind weer verschillend. Je kunt wel globaal zeggen wat je kind per jaar leert. Dit is wat hij leert in groep 5:

Algemene leerdoelen in groep 5

Van technisch naar begrijpend lezen
In groep 5 gaat je kind langere zinnen lezen, met regels tot 10 woorden. Begrijpend lezen wordt steeds belangrijker dan technisch lezen. Je zal merken dat de niveaus van de kinderen op het gebied van lezen steeds meer uiteen gaan lopen.

Getallen begrijpen en tafels leren
Groep 5 is een belangrijk jaar voor rekenen. Vaak wordt het in dit jaar duidelijk als een kind moeite heeft met rekenen, omdat het nu niet meer met hulpmiddelen als een rekenrek mag werken. De getallen zijn groter en de sommen ingewikkelder. Aan het einde van groep 5 moet je kind ook alle tafels uit het hoofd kennen. Grappige oefening: dreun ze samen eens op.

Lastige woorden
Het spellen van woorden wordt steeds moeilijker. Woorden worden aangeboden in categorieën, bijvoorbeeld alle woorden die beginnen met ‘sch’ of alle woorden waar ‘eu’ in zit. Zo kunnen de kinderen al die regeltjes veel beter onthouden.

Start geschiedenis van Nederland
Onder de noemer wereldoriëntatie vallen de vakken geschiedenis en aardrijkskunde. In groep 5 houdt de leerkracht het nog dicht bij huis. Wel wordt een begin gemaakt met het vak geschiedenis. Aan het einde van groep 8 moeten de kinderen de geschiedenis van Nederland kennen. Er wordt een beginnetje gemaakt met topografie; ze leren bijvoorbeeld wat een plattegrond is en hoe je er zelf eentje tekent.

Samenvatting: algemene leerdoelen in groep 5

  • Begrijpend lezen wordt steeds belangrijker.
  • Rekenkundige vraagstukken worden moeilijker en je kind moet alle tafels kennen.
  • Het beheersen van de spellingregels wordt belangrijker.
  • Wereldoriëntatie wordt een belangrijk vak. Je kind gaat beginnen met de geschiedenis van Nederland.

Taal in groep 5

Letterlijk en figuurlijk
Wat is letterlijk en wat is figuurlijk? Wat betekent bijvoorbeeld ‘ik heb plankenkoorts’ of ‘ik verveel met dood’? In groep 4 beginnen kinderen al met het uitbreiden van hun woordenschat, in groep 5 gaan ze hiermee door. Ze leren de diepere betekenis achter woorden en uitdrukkingen. Dat wordt gedaan met oefeningen, maar het betekent ook heel veel lezen.

In de klas heeft je kind niet alleen boeken. Er zijn natuurlijk heel veel mooie jeugdromans die ze in groep 5 al kunnen lezen, maar eigenlijk zijn de krant, Voetbal International en natuurlijk de Donald Duck ook uitstekende manieren om ‘taliger’ te worden. Het gaat er vooral om dat in de klas een grote variatie aan allerlei leesbaar materiaal aanwezig is.

Lezen en voorlezen
In groep 5 gaan kinderen niet meer woord voor woord lezen, maar lezen ze groepen van woorden. Aan het einde van groep 5 kunnen kinderen ook voorlezen zonder spellingsuitspraak. Je kind weet bijvoorbeeld hoe je woorden als feestelijk en tram uitspreekt. En als hij voorleest, weet je kind het juiste tempo en de juiste accenten te leggen.

Teksten leren kennen
Je kind begint in groep 4 met het onderscheiden van verschillende soorten tekst. Wat is een verhalende tekst en wat een zakelijke? En hoe herken je een reclametekst of een gebruiksaanwijzing? Ook leren ze door de context van een tekst moeilijke zinnen of woorden te begrijpen. Verder is ook belangrijk hoe een verhaal in elkaar zit.

Samenvatting: taal in groep 5

  • Het verschil tussen letterlijk en figuurlijk en uitdrukkingen.
  • Zelf voorlezen zonder ‘spellingsuitspraak’.
  • Onderscheiden van verschillende soorten teksten, gebruiksaanwijzingen, verhalen, reclame.

Rekenen in groep 5

In groep 5 wordt rekenen een stuk ingewikkelder en abstracter. Omdat 1000 allang niet meer past op een rekenrek of op je vingers en je kind niet meer wegkomt met heel snel hoofdrekenen bij bijvoorbeeld de tafels, wordt er meer abstractievermogen verwacht.

Meer dan 1000
De kinderen gaan aan de slag met getallen tot de 1000, en later ook tot 10.000. Ze leren ook tellen met sprongen, bijvoorbeeld met twee- en tientallen. Iets anders wat ze leren is de positie van getallen. Wat is bijvoorbeeld de waarde van de 4 in het getal 347? Ook leren ze met de grote getallen tot de 1000 optellen en aftrekken. Ze leren daarnaast aanvullen tot of afhalen van een honderdtal.

Alle tafels paraat
In groep 4 heeft je kind de ‘makkelijke’ tafels geleerd, in groep 5 komt de rest aan de beurt: de tafels van 6, 7, 8 en 9. Aan het einde van groep 5 moet je kind alle tafels geautomatiseerd kennen. Geautomatiseerd betekent dat hij meteen het antwoord moet geven op een som en niet eerst nog moet nadenken over de uitkomst.

Ook leren de kinderen de tafels ‘andersom’, dus delen. Dit worden ook wel de deeltafels genoemd. Aan het einde van het schooljaar delen ze ook met grote getallen en delen met ‘rest’. Bijvoorbeeld: rest is 2, als je 12 deelt door 5 (12:5= 10 rest 2)

Achter de komma
Vermenigvuldigen en begrippen als door de helft en cijfers achter de komma moet je kind in groep 5 gaan herkennen. Hij moet ook ‘schattend’ kunnen vermenigvuldigen met kommagetallen, dus bijvoorbeeld weten wat 38,75 x 10 ongeveer is. Ook komt in groep 5 het afronden van getallen aan de orde en het schatten van ingewikkelde sommen.

Samenvatting: rekenen in groep 5

  • Optellen en aftrekken met getallen tot 1000.
  • Begrijpen wat de betekenis is van getallen en cijfers achter de komma.
  • Alle tafels kennen.
  • Deelsommen maken en delen met ‘rest’.

Wereldoriëntatie in groep 5

Behalve taal en rekenen worden in groep 5 ook andere vakken steeds belangrijker. Want omdat kinderen steeds beter kunnen lezen, kunnen ze ook steeds meer informatie tot zich nemen. En om die informatie te verwerken, moet je kind zichzelf vragen stellen.

Kritisch vragen
Informatieverwerving is het snel en efficiënt opzoeken en verwerken van informatie om er vervolgens iets mee te doen. Zo leert je kind bijvoorbeeld iets opzoeken in een woordenboek of een andere bron die alfabetisch is geordend. Kinderen zoeken informatiebronnen, halen eruit wat ze nodig hebben en verwerken die vervolgens in een presentatie of geschreven verhaal. Vaak moet je kind in groep 5 zijn eerste boekpresentatie of spreekbeurt houden.

Kinderen leren in groep 5 ook zichzelf vragen te stellen nadat ze iets gelezen of opgezocht hebben. Zo onthouden ze de informatie beter en blijven ze ook kritisch.

Het begint bij de prehistorie
In groep 5 worden wereldoriëntatievakken als geschiedenis, biologie, maatschappijleer en aardrijkskunde steeds belangrijker. Bij geschiedenis leren de kinderen over tijdsaanduidingen als eeuwen en komt er een introductie op de tijdbalk. Ook leren ze wat historische bronnen zijn, zoals oude atlassen en kaarten. De kinderen gaan ook jeugdliteratuur lezen over geschiedenis.

In groep 5 maken de leerlingen een begin met de geschiedenis van Nederland. De lessen lopen door tot groep 8. Ze beginnen bij de prehistorie. De kinderen leren in groep 5 van alles over de eerste bewoners van Nederland en natuurlijk de Romeinen.

‘Wat is de hoofdstad van…’
Er wordt een begin gemaakt met ‘echte’ topografie, waarbij je kind de Nederlandse provincies en hoofdsteden leert. Bij biologie wordt dieper ingegaan op de verschillende planten en diersoorten. De kinderen leren bijvoorbeeld over voortplanting van verschillende organismen en over fenomenen als metamorfose en de voedselketen.

Smelten en stollen
Bij natuur en techniek leren de kinderen temperatuur meten en begrippen als stollen, smelten en condenseren. Daarnaast leren ze over hoe het weer ontstaat en bijvoorbeeld ook hoe energie ontstaat.

Samenvatting: wereldoriëntatie in groep 5

  • Informatie opzoeken en verwerken.
  • De topgrafie van Nederland.
  • Het begin van de geschiedenis van Nederland.
  • Alles over temperaturen.