Een (rode) mierenbeet bij je kind

Mieren mogen dan klein zijn, onderschat deze beestjes niet. Vooral rode mieren zijn agressief aangelegd. Een mierenbeet kan flink jeuken. Hoe herken je een mierenbeet en wat kun je ertegen doen? Alles over (rode) mierenbeten.

Verschillende soorten mieren

In Nederland leven ongeveer zeventig verschillende soorten mieren. Sommige soorten zal je niet snel tegenkomen, omdat ze vrijwel alleen onder de grond leven of op plekken waar jij waarschijnlijk niet vaak komt (in verwarmde kassen bijvoorbeeld). Maar er zijn een aantal veelvoorkomende mierensoorten die je regelmatig in je tuin of huis kunt aantreffen of die rondlopen in het bos of daar waar je kind buitenspeelt.

Veel voorkomende mierensoorten in Nederland zijn:

  • Wegmier: de bekende zwarte mier die je veel ziet tussen de tuintegels. Tijdens de paarperiode kun je soms ineens zwermen (grote) vliegende wegmieren zien.
  • Kale bosmier: rode mieren die vooral in bossen leven en daar mierennesten in de vorm van heuvels maken.
  • Gewone steekmier: roodbruin van kleur
  • Faraomier: kleine zwarte miertjes
  • Vuurmier: opvallend rood van kleur

Rode mieren

Je hoort weleens dat rode mieren gemeen kunnen steken. Maar er is eigenlijk niet één soort ‘rode mier’, er bestaan heel veel verschillende soorten die roodbruin van kleur zijn. Tussen die ‘rode mieren’ zitten een aantal soorten die agressief kunnen reageren en kunnen bijten. Vaak gaat het dan om de rode vuurmier of de steekmier. Maar je kunt ook gebeten worden door verschillende soorten zwarte mieren.

Voor het gemak maken we in dit artikel toch even het onderscheid tussen ‘rode mieren’ en gewone ‘zwarte mieren’. Over het algemeen is een rode mierenbeet namelijk pijnlijker en heviger dan een gewone mierenbeet van een zwarte mier. Rode mieren kom je niet snel in huis tegen, maar ze leven wel graag in tuinen, het gras en rond vijvers en sloten.

Wat gebeurt er bij een mierenbeet?

Wat er precies gebeurt bij een mierenbeet, hangt af van het soort mier. Sommige mieren bijten alleen met hun kaken in je huid, andere mierensoorten hebben ook nog een angel op hun achterlijf waarmee ze mierenzuur of -gif in je huid kunnen spuiten.

Hoe ziet beet er uit?

Gewone mierenbeten zien eruit als kleine rode plekjes op de huid. Hoe heftig deze plekjes jeuken of pijn doen, hangt af van de mierensoort die heeft gebeten. Als je kind gebeten is door een rode mier, kunnen er naast rode plekken ook vervelende vochtblaasjes ontstaan, soms gevuld met pus. Ook kan er een zwelling ontstaan.

mierenbeet

Hoe het voelt als je door een mier gebeten wordt? Verschilt ook per mierensoort:

  • Gewone mierenbeet: De beet zelf van een zwarte mier, voel je meestal amper, of hooguit als wat kleine prikjes op je huid. Later ontstaat er wel rode huiduitslag die flink kan jeuken.
  • Rode mierenbeet: Bij een steek van een rode mier voel je vaak gelijk een gemene stekende of brandende pijn. In het geval van een rode vuurmier kun je het vergelijken met het gevoel alsof je je aan een hete pan of lucifer brandt.
Video: Kinder EHBO: zo behandel je insectenbeten.

Symptomen

Mierenbeten zijn in principe onschuldig, maar ze kunnen wel vervelende symptomen veroorzaken zoals:

  • Kleine rode vlekjes of bultjes
  • Jeuk
  • Stijf gevoel rond de plek waar je gebeten bent
  • De plek kan opzwellen en pijnlijk aanvoelen (vooral bij rode mierenbeet)
  • En er kunnen vochtblaasjes ontstaan (bij rode mierenbeet)
Koelen helpt tegen jeuk

IJs (iets ijskouds) maakt de huid tijdelijk 'gevoelloos', waardoor je kind minder merkt van de jeuk, en het laat de zwelling afnemen. Gebruik bijvoorbeeld een washandje met ijsklontjes erin of een koelkompres (zak diepvrieserwtjes) in een theedoek gewikkeld. Laat dit ongeveer twintig minuten op de huid liggen, overigens nooit direct op de huid.

tip

Allergische reactie

Soms kan er na een mierenbeet een allergische reactie optreden. Dan kan zo’n onschuldige mierenbeet opeens erg pijnlijk aanvoelen of heel hevig jeuken. Andere symptomen van zo’n allergische reactie zijn:

  • Felrode plekken tot wel vijftien centimeter groot, soms met witte randen eromheen
  • Flinke zwellingen
  • Huiduitslag
  • De plek kan warm aanvoelen
  • Hoofdpijn of misselijkheid

Krijgt je kind een allergische reactie of hevige klachten na een (rode) mierenbeet, neem dan contact op met je huisarts. De arts kan eventueel een antihistamine voorschrijven, waardoor de jeuk en de zwelling minder worden. Meer weten? Zo herken je een allergische reactie.

Behandelen

Zo lang je kind geen allergische reactie krijgt na een (rode) mierenbeet, kun je ’m prima zelf behandelen en hoef je niet naar de huisarts. Zo doe je dat:

  1. Ontsmet de wondjes met een desinfecterend middel.
  2. Koel de plek eventueel met een koud washandje, dat verzacht de pijn en vermindert de jeuk en eventuele zwelling.
  3. Gebruik bij jeuk eventueel een zalfje of een ander middel tegen insectenbeten. Deze zijn te koop bij de drogist of apotheek. Controleer van tevoren in de bijsluiter of het middel geschikt is voor kinderen.
  4. Zorg ervoor dat je kind niet aan de bultjes krabt. Door te krabbelen zal het gif zich alleen maar meer onder de huid verspreiden, waardoor de klachten verergeren.

Heeft je kind hevige klachten na een (rode) mierenbeet of krabt hij de bultjes open en gaat de boel ontsteken? Neem dan wel even contact op met je huisarts.

Risico’s

Mierenbeten zijn ongevaarlijk, maar als je kind de plekjes openkrabt, kunnen de klachten erger worden en de wondjes kunnen gaan infecteren. Zo’n infectie kan erg vervelend zijn en soms zelfs weken aanhouden. Je kind kan er ook littekens aan overhouden. Ga in het geval van ontstoken wondjes dus altijd met je kind naar de huisarts.

Mierenbeet voorkomen

Het beste advies om mierenbeten te voorkomen is simpel: probeer contact met mieren te vermijden. Dat is natuurlijk makkelijker gezegd dan gedaan. Zorg er vooral voor dat je kind niet bovenop een mierennest gaat zitten spelen.

  • Tussen de tegels zie je vaak de ingangen van mierennesten. Leg aan je kind uit dat daarin prikken met een stokje geen goed idee. Hetzelfde geldt voor tegels optillen in de tuin of op straat, ook daar kunnen mierennesten onder zitten.
  • Ben je in het bos, let dan op dat je kind niet op een rode mierennest gaat zitten of staan. Die nesten zien eruit als heuvels van dennennaaldjes en takjes.

mierennest

  • Ga je picknicken in het park of in het bos? Controleer dan voordat je ’t kleed neerlegt of er niet heel veel mieren op die plek rondlopen. Je wil niet net op een mierenhoop gaan zitten natuurlijk.
  • Mieren houden van zoetigheid: ruim drankglazen, blikjes drinken of ijsverpakkingen daarom op zodra ze leeg zijn. Laat ook geen (zoete) etensresten in de tuin
  • Mieren in huis voorkomen? Zorg dat je gemorste vloeistoffen, kruimels en etensresten meteen opruimt. Dat geldt ook voor vieze afwas: laat die niet in je keuken staan. En hou je keuken, aanrecht en eettafel schoon.

Wat te doen bij een mierenplaag?

Een spoor van mieren door je huis of een enorm nest in de tuin, daar wil je snel vanaf. Er zijn allerlei bestrijdingsmiddelen tegen mieren te koop zoals lokdozen met gif, maar als je die gebruikt, moet je goed opletten dat je kind er niet aankomt. Je kunt mieren ook op een kindvriendelijke manier bestrijden. Een aantal tips op een rijtje:

  • Mieren hebben een hekel aan azijn. Meng één deel azijn met twee delen water en besproei hier je tuin mee, vooral op de plekken waar je veel mieren ziet.
  • Rigoreuze oplossing: giet kokend water in alle uitgangen van het mierennest en herhaal dit een aantal dagen achterelkaar.
  • Ook niet diervriendelijk, maar wel effectief: meng gist met water en stroop of jam. Gooi dit zoete mengsel bij de uitgangen van het mierennest. De mieren nemen het mee naar binnen en eten het op. Maar doordat de gist vervolgens uitzet in de maag van de mieren, zullen ze hieraan doodgaan.
  • Vul een bloempot met tuinaarde en zet deze omgekeerd bovenop het mierennest. Na ongeveer twee weken zullen de mieren hun nest in de bloempot hebben gemaakt en daar ook alle eitjes gelegd hebben. Verhuis daarna de complete inhoud van de pot ergens ver weg in de bosjes of langs een sloot.
  • De meest diervriendelijke manier: schep het complete mierennest met een grote schep uit je tuin en verhuis het ergens in een bos of langs een sloot.