schaafwonden

Snijwonden en schaafwonden bij je kind verzorgen

Wonden komen bij kinderen veel voor. Ze klimmen, klauteren en vallen wat af. Hoe maak je snij- en schaafwonden zo veilig mogelijk schoon bij je kind?

Zelf behandelen

Het blijft een akelig gezicht als je kind een wond heeft, hoe klein ook, zeker als er bloed uitkomt. Die pijn voel je in je eigen buik. Je kunt snijwonden, schaafwonden en splinterverwondingen gemakkelijk zelf behandelen. Zeker als ze oppervlakkig zijn, waarbij dus alleen het bovenste laagje van de huid beschadigd raakt.

Advertentie

Zo’n kleine wond kun je het beste schoonmaken door deze te spoelen met water uit de kraan. Bij gebrek aan schoon water kun je hier ook huidontsmettingsmiddel voor gebruiken. Het lichaam van je kind is vervolgens goed in staat om de ziektekiemen binnen 24 uur te vernietigen.

Laten behandelen

Grotere wonden, diepe wonden, vuile wonden (bijvoorbeeld bijt-/scheur-/krabwonden) en wonden die blijven bloeden moeten, nadat je eerste hulp hebt verleend, door een huisarts of in het ziekenhuis behandeld worden. Bij dit soort wonden is het belangrijk dat ze binnen zes uur gehecht, geplakt of geniet worden. Door bacteriegroei en het afsterven van cellen van de wondranden kan dat daarna niet netjes meer gebeuren en kan je kind onnodig lelijke littekens overhouden.

Schaafwonden

Kinderen kunnen tijdens het (buiten) spelen gemakkelijk schaafwonden oplopen. In deze wonden zit vaak zand, aarde, grind of textiel. Bij een schaafwond is meestal alleen de bovenste laag van de huid beschadigd. Je ziet bloedvlekjes die eruit zien als rode puntjes, dat zijn kapotte haarvaatjes. Het is belangrijk dat je schaafwonden goed schoonmaakt.

  • Spoel de wond schoon met lauw leidingwater. Ontsmetten is meestal niet nodig, alleen als de wond vuil is. Onderzoek heeft aangetoond dat ontsmetting vertraagt de genezing van de wonde zelf.
  • Dep of wrijf de schaafwond zo nodig met een zacht washandje schoon.
  • Schaafwonden hoef je niet te verbinden, behalve als er steeds kleding tegenaan schuurt. Gebruik in zo’n geval een niet-verklevend verband, anders ‘groeit’ het verband vast aan het korstje en trek je de wond als het ware steeds kapot bij het verwisselen van het verband.
  • Ga bij grote (of diepe) schaafwonden naar de huisarts of huisartsenpost.

Voorwerp in de huid

Haal alleen oppervlakkig zittende voorwerpen, zoals autoglas, grind of splinters uit de huid.

  • Haal een splinter alleen uit de huid als er een grijpbare punt uitsteekt.
  • Pak de splinter altijd zo dicht mogelijk bij de huid met een pincet vast en verwijder hem in de lengterichting.
  • Ontsmet de huid na de verwijdering van de splinter.
  • Als de splinter niet gemakkelijk verwijderd kan worden, ga dan naar de huisarts of huisartsenpost. Dit geldt ook als een kind een vishaak in de huid of een velletje tussen de rits heeft gekregen.
  • Met een pincet kun je ook oppervlakkig vuil, zoals grindsteentjes verwijderen. Laat bij twijfel altijd even de huisarts naar de wond kijken.

Snijwonden

Natuurlijk probeer je scherpe voorwerpen uit de buurt van je kind te houden, toch kan het gebeuren dat je kind zich in een onbewaakt moment snijdt aan een mes, schaar, naald, spijker of papier. Een snijwond is meestal scherp, diep en duidelijk begrensd. Soms is er veel bloedverlies. Afhankelijk van de grootte en diepte van de wond kunnen de randen openstaan, dat wordt ook wel een ‘gapende’ wond genoemd.

  • Hou de wond onder zacht stromend leidingwater om deze schoon te spoelen.
  • Maak bij het ontbreken van schoon water een kleine wond schoon met een huidontsmettingsmiddel, zoals Betadine jodium. Gebruik nooit ether of ontsmettingsalcohol: dat is schadelijk voor de cellen, geeft een brandend gevoel en vertraagt de wondgenezing. Je kan het wel gebruiken om de gave huid rond de wond te reinigen of te ontvetten.
  • Dek de wond vervolgens af met een wondpleister of steriel kompres met kleefpleister.
  • Bij een snijwond groter dan 1 centimeter kan de wond gaan openstaan en is het bloeden minder gemakkelijk te stoppen; gebruik dan hechtstrips om de wondranden bij elkaar te brengen.
  • Laat een diep-zittend voorwerp in de wond zitten. Als je dat verwijderd kan het omliggende weefsel beschadigd raken waardoor de wond harder gaat bloeden.

Stopt het bloeden niet of staat de wond lelijk open? Ga dan naar de huisarts/huisartsenpost. De huisarts kan bepalen of er meer beschadigd is dan alleen de huid, en of de wond gehecht, geplakt dan wel geniet moet worden. Dit kan tot zes uur na de verwonding, kom dus snel in actie.

Bijt-, scheur- of krabwonden

De meeste kinderen zijn gek op dieren, maar kunnen ze uit enthousiasme onverwacht of net iets te hardhandig aaien. Uit reflex kunnen dieren dan bijten of krabben. Dat levert vaak rafelige/slordige wonden op. Het kan zelfs zijn dat er een stuk huid is afgescheurd. De huid om de wond ziet er meestal rood en gezwollen uit.

  • Haal eerst het dier weg omdat het in paniek kan zijn en onvoorspelbaar kan reageren.
  • Maak de wond schoon met leidingwater.
  • Bel direct de huisarts of huisartsenpost in verband met infectiegevaar en eventuele vaccinatie tegen tetanus en/of hondsdolheid.
  • Een grote wond of een wond met afgescheurd weefsel moet in het ziekenhuis door een chirurg worden behandeld.

Als je kind door een kat is gekrabd of gebeten, ben de dagen daarna dan extra alert. Het kan zijn dat er een zwelling ontstaat van de lymfeklieren bij de wond of in de hals, lies of oksel van je kind. Ook kan hij koorts krijgen en hangerig zijn. Dit kan wijzen op de ‘kattenkrabziekte’. Neem in zo’n geval contact op met de huisarts.

Wanneer naar de huisarts?

Grotere wonden, diepe wonden, vuile wonden (bijvoorbeeld bijt-/scheur-/krabwonden) en wonden die blijven bloeden moeten, nadat je eerste hulp hebt verleend, door een huisarts of in het ziekenhuis behandeld worden. Bij dit soort wonden is het belangrijk dat ze binnen zes uur gehecht, geplakt of geniet worden. Door bacteriegroei en het afsterven van cellen van de wondranden kan dat daarna niet netjes meer gebeuren en kan je kind onnodig lelijke littekens overhouden.

Tetanus

De meeste kinderen zijn op jonge leeftijd al ingeënt (DKTP) tegen tetanus via het rijksvaccinatieprogramma. Bij een volledige inenting (laatste prik op 9-jarige leeftijd) is een kind beschermd tot zijn negentiende levensjaar. Heeft je kind langer dan tien jaar geleden deze vaccinatie gehad? Neem dan bij een bijt-, scheur- of krabwond contact op met de huisarts.

Infectie

Een wond kan soms rood en dik worden en (meer) pijn gaan doen. Dit kan betekenen dat ziektekiemen zich vermenigvuldigd hebben. Het afweersysteem van je kind zijn lichaam reageert op deze infectie door extra witte bloedlichaampjes aan te maken die de ziektekiemen proberen te vernietigen. Je kind kan daardoor verhoging/koorts krijgen.

Doe bij een open, geïnfecteerde wond twee dagen een nat verband op de bewuste plek. Ook een optie: week de wond twee tot drie keer per dag 15 minuten in water. Spoel ook bij het verwisselen van het verband de wond met schoon water. Verdwijnen de verschijnselen niet snel? Of ontstaat er een rode streep op de huid? Ga dan naar de huisarts of huisartsenpost.