tekenbeet

Tekenbeet bij kinderen, wat te doen?

Teken komen overal in ons land voor. Als je met je kind de natuur in gaat, is het belangrijk dat je regelmatig controleert op tekenbeet. Meestal zijn teken onschuldig, maar sommigen zijn besmet met de Lyme-bacterie en die kunnen de ziekte van Lyme overdragen.

Wat is een teek?

Een teek lijkt op een plat spinnetje en is vaak bruinzwart van kleur. Een teek is tussen de een en drie millimeter groot. Teken kruipen en kunnen niet springen of vliegen. Ze zijn het hele jaar door aanwezig in Nederland. Ze zijn wel actiever van maart tot en met november, omdat dan de temperatuur meestal boven de zeven graden is. Ze leven van bloed van dieren of mensen en kunnen ongemerkt uren- of dagenlang op de huid zitten en zich volzuigen met bloed.

Advertentie

teek

Waar zitten teken?

Ze komen in ons hele land voor: in bossen, parken, heide, duinen en tuinen. Teken leven vooral in struiken, tussen bladeren en hoog gras. Ze houden van een vochtige omgeving. Sommige mensen denken dat teken uit bomen kunnen vallen, maar dat is niet zo. Op tekenradar.nl kun je zien waar in Nederland veel teken voorkomen.

Hoe bijten teken mensen?

Teken kruipen van bladeren, grassen en struiken over naar mensen en dieren. Als ze eenmaal op een dier of mens zitten dan zoeken ze een plek om zich vast te bijten in de huid. Bij mensen zijn dat vooral de liezen, knieholtes, oksels, bilspleet, aan de randen van je ondergoed, achter de oren en rond de haargrens in de nek.

Een tekenbeet doet meestal geen pijn. Door het opzuigen van het bloed zwellen teken na een paar dagen op tot een bruin of grijs bolletje zo groot als een erwt.

Ziekte van Lyme

De teek heeft vier levensstadia: ei, larve, nimf en volwassen teek. In de laatste drie stadia hebben teken bloed nodig om te leven. De ziekte van Lyme wordt veroorzaakt door de bacterie Borrelia burgdorferi. Je kunt die ziekte via de beet van een besmette teek oplopen. De teek zelf wordt besmet als hij bloed opzuigt van kleine (knaag)dieren of vogels die de bacterie bij zich dragen. Als een teek later bloed van mensen opzuigt, kan de bacterie op de mens worden overgedragen.

Ongeveer één op de vijf teken draagt de bacterie bij zich. Vooral nimfen en volwassen vrouwtjesteken kunnen de ziekte van Lyme overbrengen. Vrouwtjes leggen eieren nadat ze zich hebben volgezogen met bloed. Daarna gaan ze dood.

Klachten ziekte van Lyme

Niet iedereen krijgt dezelfde symptomen na een tekenbeet. Je kunt last hebben van de volgende klachten als je besmet bent met de ziekte van Lyme:

  • Op de plek van de tekenbeet verkleurt de huid en de plek wordt ook steeds groter. De plek kan tot drie maanden na een tekenbeet verschijnen.
  • Koorts
  • Spier- en gewrichtspijn. Dit gebeurt in de eerste weken na een tekenbeet.
  • Huid- en/of zenuwklachten of hartklachten. Dat kan gebeuren als de vroege klachten van de ziekte van Lyme niet behandeld zijn met antibiotica.

Behandeling Lyme-ziekte

Het is belangrijk dat je meteen contact opneemt met de huisarts als je kind last heeft van de eerdergenoemde klachten. De ziekte van Lyme is te behandelen met antibiotica en hoe eerder je kind aan de behandeling begint, hoe beter. Als de ziekte pas later wordt ontdekt, kan er al schade zijn aangericht. Als je kind na de antibioticakuur nog steeds klachten heeft, kan de huisarts je kind doorverwijzen naar een gespecialiseerd ziekenhuis.

Een tekenbeet wordt vaak over het hoofd gezien. Sommige kinderen en volwassenen krijgen helemaal geen verkleurde plekken na een tekenbeet. Slechts een derde van de mensen met de ziekte van Lyme herinnert zich een tekenbeet.

Meer lezen: Antibiotica bij kinderen, moet je op letten?

Cijfers ziekte van Lyme

Elk jaar worden ruim een miljoen mensen gebeten door een teek. Ongeveer twee op de honderd mensen krijgen de ziekte van Lyme na een tekenbeet. Dat komt neer op zo’n 27 duizend mensen per jaar. Jaarlijks zijn er 1.000 tot 2.500 mensen die langdurig klachten houden na een tekenbeet.

Mensen die voor hun werk veel in het groen zijn lopen meer risico om gebeten te worden. Net kinderen die buitenspelen.

Meer lezen: ‘Buitenspelen maakt kinderen sterker en socialer’

Hoe bescherm je je kind tegen een tekenbeet?

Als je met je kind in de natuur bent geweest, is het altijd verstandig om hem daarna op tekenbeten te controleren. Je kunt ook de volgende maatregelen nemen voordat je de natuur in gaat met je kind:

  • Vermijd dichte begroeiing en struikgewas en loop of fiets op de paden.
  • Draag dichte schoenen, lange mouwen en een lange broek. Stop de broekspijpen van je kind in zijn sokken. Ook zijn teken beter te zien op lichte kleding.
  • Spuit de kleding van je kind in met een insectenwerend middel dat DEET bevat.
  • Smeer de onbedekte huid in met een middel dat DEET bevat. Let op: voor volwassenen mag er maximaal 50% DEET in het middel zitten, voor kinderen maximaal 20%.

Ook als je deze tips opvolgt, kan het altijd nog gebeuren dat je kind wordt gebeten. Controleer je kind daarom als je in de tuin, het bos of het park bent geweest.

Hoe verwijder ik een teek?

Is je kind toch gebeten? Dan is het belangrijk dat je de teek zo snel mogelijk verwijdert. Het liefst binnen 24 uur, hoewel dat geen garantie geeft dat de teek niet kan besmetten. Dat doe je volgens dit stappenplan:

  1. Gebruik een hulpmiddel als een tekentangetje, -lepel, -lasso of -kaart) om de teek zo dicht mogelijk op de huid vast te kunnen pakken.
  2. Trek de teek loodrecht (voorzichtig!) uit de huid. Let op: beschadig de teek niet. Dus niet draaien of knijpen, want dan kan hij zijn maaginhoud lozen, inclusief bacteriën, en dat verhoogt het risico op een tekenbetenziekte. Daarom wordt het gebruiken van een pincet ook afgeraden, de kans is groot dat je daarmee in het tekenlijfje knijpt.
  3. Als de kop van de teek afbreekt en in de huid achterblijft, is dat niet erg. Het is wel beter om ‘m, net als bijeen splinter, er direct uit te halen. Het kan anders gaan ontsteken.
  4. Maak na het verwijderen van de teek het wondje schoon met 70% alcohol of jodium.
  5. Controleer je kind goed of hij niet nog meer tekenbeten heeft.
  6. Noteer altijd de datum, plaats en plek van een tekenbeet, dat kan van pas komen als je later blijkt besmet te zijn. Maak ook een foto van de plek op de huid.
  7. Let in de eerste drie maanden goed op of je kind rond de tekenbeet een rode plek krijgt. Als dat zo is, bel dan je huisarts.

Lukt het niet om zelf de teek weg te halen? Neem dan ook contact op met je huisarts.

Let op: Je mag nooit een vastzittende teek met alcohol, olie, nagellak, zeep of andere middeltjes bewerken of verdoven. Op die manier loop je een grote kans dat het beestje zijn maaginhoud loost.

Kleding wassen

Controleer ook de kleding van je kind. Je kunt kleding met teken minimaal een half uur op 60 graden Celsius wassen of de kleding na het wassen in de droger stoppen. Dan gaan teken dood.

Een rood plekje na een tekenbeet

Als je kind in de eerste paar dagen na een tekenbeet een klein rood plekje op de plek van de beet heeft, ben dan alert. Het kan een normale huidirritatie zijn. Als het rode plekje niet groter wordt en na een paar dagen verdwijnt dan is de kans klein dat het een symptoom is van de ziekte van Lyme. Als de plek wel steeds groter wordt, neem dan onmiddellijk contact op met de huisarts.

Heeft je kind geen rode plek, maar wel griepachtige verschijnselen (terwijl het totaal geen griepseizoen is en niemand in zijn buurt ziek is). Trek dan ook aan de bel bij je huisarts. Die kan beoordelen of een antibioticakuur nodig is voor de zekerheid

Immuun en vaccin

Elke nieuwe tekenbeet kan voor een nieuwe besmetting van de ziekte van Lyme zorgen. Dus als jouw kind al een keer is gebeten door een teek en dit gebeurt later nog eens dan is het belangrijk dat je weer de teek zo snel mogelijk verwijdert en goed in de gaten houdt of hij geen klachten krijgt. Je kunt je niet vaccineren tegen de ziekte van Lyme

Lees ook: Waarom iedere ouder een Kinder EHBO cursus zou moeten volgen

Tip: Berenklauw is levensgevaarlijk voor kinderen

Kinder EHBO video: zo verwijder je een teek

Video: Ook tips om de wond te verzorgen.