Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

 

Zo ga je om met kritiek op de opvoeding

Perfecte ouders bestaan niet en iedereen gaat anders om met z’n kinderen. Toch kan het hard aankomen als anderen commentaar hebben op jouw manier van opvoeden. Hoe kun je daarmee omgaan?

Een kind komt niet met een handleiding en opvoeden kan bij vlagen behoorlijk ingewikkeld zijn. Je wilt het graag zo goed mogelijk doen en tegelijkertijd kun je worstelen met de vraag wat het beste dan precies is. Alle ouders zijn hier weleens onzeker over en ondertussen wordt er best op elkaar gelet. Kijk alleen al hoe snel er op social media wordt geoordeeld als bekende mensen iets posten over hun kinderen.

Advertentie

Geen wonder dat het kwetsbaar voelt als anderen iets vinden van jouw omgang met je kind. Misschien voel je je aangevallen of twijfel je aan jezelf. Maar ook al overvalt het je, je kunt altijd kiezen wat je met zo’n opmerking doet. Want er zijn verschillende reacties mogelijk. Lees hier meer over hoe je kunt omgaan met kritiek van anderen op jouw opvoeding.

Van wie komt de kritiek?

Dat kun je je allereerst afvragen. Een vreemde bij de bushalte kan van alles vinden van jou en je kind, maar kent jullie niet en baseert zijn mening op één moment. Een lieve vriendin die veel bij je over de vloer komt, heeft een veel betere indruk. Maar wat zij belangrijk vindt in de opvoeding, hoeft natuurlijk niet te gelden voor jou.

Zo is het ook met je ouders of die van je partner. Zij kunnen een duidelijk beeld hebben van hoe een goede opvoeding eruit hoort te zien, en heel graag willen dat jij het net zo doet als zij. Maar zij hebben jou grootgebracht in een andere tijd, met andere gewoontes. Inzichten qua opvoeding blijven in ontwikkeling. Bovendien heb jij als kind zelf ervaren hoe die opvoeding was voor jou. Misschien wil je sommige dingen daarom júíst liever anders doen met jouw kind.

Waar gaat de kritiek over?

Daar kun je je reactie ook van laten afhangen. Als een tante op een verjaardag zegt dat je je peuter moet leren om niet te smakken, kun je dat gerust van je af laten glijden. Die tante hoeft gelukkig niet dagelijks naar het gesmak te luisteren en heeft misschien geen realistische verwachting van het eetgedrag van een driejarige. Hou het luchtig: ‘Ja, we werken nog aan de etiquette.’

Merkt je moeder bezorgd op dat je kind altijd zo laat naar bed gaat en erg hangerig is op haar wekelijkse oppasdag, dan is het misschien wel verstandig om eens door haar ogen te kijken naar de bedtijden die jij hanteert. Er is een verschil tussen kritiek die voortkomt uit ergernis of uit een goed hart. Je kunt je altijd afvragen hoe terecht de ergernis is en in hoeverre een ander volgens jou last mag hebben van je kind. En zo kun je je bij goedbedoeld advies ook afvragen of het past bij jouw kijk op goed ouderschap.

Verschillende opvoedstijlen

Iedereen baseert zijn idee van een goede opvoeding namelijk op andere informatie en ervaringen. Bovendien kunnen kinderen heel verschillend reageren op een bepaalde aanpak of regel. Misschien vindt een ander jou streng, maar weet jij dat je kind onrustig wordt als de grenzen niet duidelijk zijn. Er zijn allerlei opvoedstijlen, en het ene kind heeft iets anders nodig dan het andere. Niemand kent jouw kind zo goed als jij en je partner. Je mag erop vertrouwen dat je weet wat goed is voor je kind en wat het beste werkt voor jullie. Dan kun je beter relativeren wat anderen daarvan vinden.

Kern van waarheid?

Komt de kritiek van iemand die je vertrouwt en serieus neemt? Dan kan het nooit kwaad om te kijken of er een kern van waarheid in zit. Soms ben je zelf zo gewend om op een bepaalde manier op je kind te reageren, dat je niet eens meer merkt dat je het doet. Iemand die het met meer afstand bekijkt, valt andere dingen op.

Als de opmerking je raakt, kan dat juist betekenen dat de ander eigenlijk wel een beetje gelijk heeft. Misschien twijfelde je al of je niet te toegeeflijk was met schermtijd, maar heb je dat gevoel weggedrukt. Dan kan het je irriteren als een andere moeder daar een veelbetekenend grapje over maakt, maar in plaats van in de verdediging te schieten kun je ook nieuwsgierig reageren: ‘Denk je echt dat ik te laks ben? Hoe doe jij dat dan?’ We hebben allemaal zo onze blinde vlekken, dus je kunt ook iets leren van kritiek.

Staan voor je keuzes

Merk je dat iemand in je omgeving vaak iets aan te merken heeft op jouw manier van opvoeden? Vind je het onterecht en wil je dat het stopt? Begin daar gerust een gesprek over. Het komt waarschijnlijk het beste aan als je niet reageert met een snauw, maar diegene op een rustig moment apart neemt. Je kunt uitleggen dat je hebt gemerkt dat jullie het niet altijd eens zijn over dingen die met opvoeding te maken hebben. Laat weten dat je zijn of haar mening hoort, en eventueel ook dat je het waardeert dat hij of zij meedenkt (als dit echt zo is).

Vervolgens kun je zeggen dat jij hier je eigen idee over hebt, dat je daar goed over hebt nagedacht en dat je graag zou willen dat hier geen opmerkingen meer over komen. Je hoeft je ook niet te verantwoorden. Als jij maar achter jouw aanpak staat.

Kijk naar je kind

Het doel van opvoeding is dat je je kind helpt gezond op te groeien, zich te ontwikkelen en te leren op een fijne manier met andere mensen om te gaan. Hoe je dat het beste kunt doen, is voor een groot deel een kwestie van uitvinden. Erover lezen, je gevoel volgen, kijken hoe anderen het doen en wat je daar wel en niet in aanspreekt. Openstaan voor kritiek kan daar soms ook bij horen.

Vervolgens ben jij degene die bepaalt wat je doet met die kritiek. En je kind is daarbij een goede graadmeter. Hebben jullie een goede band? Is hij over het algemeen happy en gezond? Heeft hij vriendjes? Gaat het goed op school? Dan kun je ervan uitgaan dat je opvoedpogingen prima uitpakken. Je mag ook altijd weer bijschaven. En nogmaals: perfecte ouders bestaan niet.

5x zo kun je reageren op kritiek

Een opmerking over de opvoeding van je kind kan je zo overvallen dat je even niks zinnigs weet uit te brengen. Deze reacties kun je ergens in je achterhoofd stoppen, zodat je niet met je mond vol tanden staat én voorkomt dat je ontploft.

  1. Zullen we dit op een ander moment bespreken?
  2. Ik merk dat de manier waarop ik het aanpak voor ons goed werkt.
  3. Mooie suggestie, ik ga er later over nadenken.
  4. Choose your battles wisely, hier ga ik even geen strijd van maken.
  5. Weet je wat ik van mijn ouders heb geleerd? Leven en laten leven.

José Sagasser

Pedagoog

José Sagasser is pedagoog en moeder van drie kinderen. Ze werkt al jaren voor Ouders van Nu en heeft sinds 1995 haar eigen opvoedbureau: OPVON. Ouders kunnen bij haar terecht met vragen over huilen, eten, zindelijk worden, slapen, de peuterpuberteit, naar school gaan, et cetera. Ze schreef onder andere het boek 'De kleine koning' over peuters en de brochure 'Slaapproblemen de baas'.

Contact
Website