Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

 

Overzicht vruchtbaarheidsbehandelingen

Als je niet vanzelf zwanger wordt, kan een vruchtbaarheidsbehandeling in sommige gevallen uitkomst bieden. Denk aan ovulatie-inductie, IUI en IVF. In dit overzicht vind je informatie over de meest voorkomende vruchtbaarheidsbehandelingen en het fertiliteitstraject.

Als zwanger worden niet vanzelf gaat

Als je na een jaar vrijen zonder anticonceptiemiddelen niet zwanger bent geworden, kunnen jij en je partner beslissen om te laten onderzoeken waardoor het komt dat een zwangerschap uitblijft.

Advertentie

Fertiliteitstraject

Tijdens een fertiliteitstraject wordt onder meer onderzocht of de vrouw een eisprong heeft. Ook wordt het sperma in een laboratorium onderzocht.

Als uit vruchtbaarheidsonderzoek blijkt dat er geen factoren zijn die een zwangerschap in de weg staan, kan het advies zijn om de natuur nog wat langer de kans te geven en te kijken of je toch spontaan zwanger wordt. Blijkt er sprake van een vruchtbaarheidsstoornis, dan kan een vruchtbaarheidsbehandeling in sommige gevallen de kans op een zwangerschap vergroten.

Er bestaan verschillende soorten vruchtbaarheidsbehandelingen, zoals ovulatie inductie, IUI, IVF en behandelingen met donoreicellen of donorzaadcellen. Een vruchtbaarheidsbehandeling garandeert geen zwangerschap. Sommige stellen blijven helaas ongewenst kinderloos.

Welke vruchtbaarheidsbehandelingen zijn er?

Een specialist bepaalt voor welke vruchtbaarheidsbehandeling je in aanmerking komt. Een overzicht van de meest voorkomende vruchtbaarheidsbehandelingen:

  • Ovulatie-inductie

    Als je problemen hebt met je eisprong (bijvoorbeeld een zeer onregelmatige cyclus of een cyclus langer dan zes weken), kun je baat hebben bij ovulatie-inductie (OI). Bij deze vruchtbaarheidsbehandeling wordt de uitrijping van een eicel gestimuleerd met medicijnen.

  • Intra-Uteriene Inseminatie (IUI)

    IUI is de meest toegepaste vruchtbaarheidsbehandeling in Nederland. Hierbij worden voorbewerkte zaadcellen direct in je baarmoeder ingebracht. Dit gebeurt rond de eisprong. Deze behandeling kan in een natuurlijke cyclus, of in een cyclus gestimuleerd met hormonen. Dit hangt af van de reden waarom een IUI behandeling wordt toegepast.

  • In-vitro Fertilisatie (IVF)

    In-vitro-fertilisatie wordt ook wel reageerbuisbevruchting genoemd. IVF betekent letterlijk bevruchting (fertilisatie) in glas (in vitro). De bevruchting vindt buiten je lichaam plaats. Je krijgt een hormoonbehandeling zodat er meerdere eitjes rijpen.

  • Intra-cytoplasmatische-sperma-injectie (ICSI)

    Een ICSI behandeling lijkt op een IVF behandeling. De manier waarop de bevruchting plaatsvindt in het laboratorium is alleen anders. Bij ICSI wordt een zaadcel direct in de eicel ingebracht.

  • Eiceldonatie

    Als je vervroegd in de overgang komt, of als er niet genoeg goede eicellen in de eierstok aanwezig zijn, maar je wel een normale baarmoeder hebt, kan eiceldonatie een optie zijn. Een donatrice staat eicellen af, die daarna bevrucht kunnen worden met de zaadcellen van je partner (of met donorzaad). De donatrice ondergaat daarbij een behandeling, net als bij IVF.

  • Kunstmatige Inseminatie Donorsperma (KID)

    KID is een mogelijkheid als het sperma van je partner van zeer slechte kwaliteit is of als hij helemaal geen spermacellen produceert. Deze vruchtbaarheidsbehandeling is ook mogelijk wanneer je geen (mannelijke) partner hebt. Het donorsperma wordt met een dun buisje ingebracht in je baarmoeder tijdens je vruchtbare periode (dus vlak voor je eisprong).

  • MESA, PESA of TESE bij ontbreken zaadcellen

    Azoöspermie betekent dat er geen zaadcellen worden gevonden in een zaadlozing. In sommige gevallen worden er wel zaadcellen aangemaakt, maar komen deze niet met een zaadlozing naar buiten. De zaadcellen zitten in de bijbal of de zaadballen. Bij een MESA behandeling worden de zaadcellen direct uit de bijbal gehaald door middel van een microchirurgische ingreep. Bij PESA worden de zaadcellen met een naald opgezogen uit de bijbal. Wanneer dit niet lukt, kan worden geprobeerd om zaadcellen uit de zaadbal zelf te halen door middel van een TESE-behandeling.

  • In-vitro Maturatie (IVM)

    Hierbij worden onrijpe eicellen uit de eierstokken gehaald en in het laboratorium tot rijping gebracht, om ze vervolgens te bevruchten via IVF of ICSI. Deze techniek wordt in Nederland niet meer toegepast, omdat uit onderzoek is gebleken dat de kans op een zwangerschap met deze behandeling extreem laag is.

Verschil IVF en ICSI

IVF- en ICSI-behandelingen lijken op elkaar: in beide gevallen wordt een eicel buiten het lichaam bevrucht. Bij ICSI wordt een zaadcel in een eicel ingebracht en daarmee gaat deze vruchtbaarheidsbehandeling iets verder dan IVF, waarbij een zaadcel zelf de eicel bevrucht. Bij beide vruchtbaarheidsbehandelingen gebruik je eerst hormonen om eicellen te laten rijpen. De eicellen worden met een punctie uit je eierstok gehaald en na bevruchting teruggeplaatst in je baarmoeder.

De juiste kliniek

Wanneer de huisarts je doorverwijst naar een gynaecoloog of fertiliteitsarts voor een vruchtbaarheidsbehandeling, kun je vaak zelf kiezen naar welke kliniek je gaat. Bij de kliniek geeft een specialist aan of je in aanmerking komt voor vruchtbaarheidsbehandeling(en), en zo ja, voor welke. Niet iedere kliniek biedt iedere vruchtbaarheidsbehandeling aan, dus soms word je verder doorverwezen. Bij het kiezen van een kliniek kun je rekening houden met de reistijd (je moet soms vaak op en neer reizen in korte tijd) en de tevredenheid van andere patiënten. Controleer ook of je verzekeringsmaatschappij een contract heeft met de kliniek van jouw keuze.

Op basis van de informatie uit de monitor fertiliteitszorg, die is ontwikkeld door Freya, kunnen patiënten een bewuste keuze maken voor een kliniek. En ziekenhuizen kunnen aangeven waarin zij zich onderscheiden van andere klinieken.

Vruchtbaarheidsbehandelingen: vergoedingen

Vruchtbaarheidsonderzoek en vruchtbaarheidsbehandelingen worden alleen vergoed tot 43-jarige leeftijd van de wensmoeder en wanneer je door je huisarts of een andere specialist wordt verwezen. Dit moet je van tevoren regelen. Daarnaast is het verstandig om goed de voorwaarden van je verzekeringspolis te checken. Lees hier meer over de vergoeding van vruchtbaarheidsbehandelingen.

Andere mogelijkheden om je kinderwens in vervulling te laten gaan

Soms is een vruchtbaarheidsbehandeling niet mogelijk of lukt het met behulp van een behandeling niet om zwanger te worden. Er zijn dan ook andere manieren om je kinderwens in vervulling te laten gaan. Als een van beide partners onvruchtbaar is, kun je gaan denken aan zaad- of eiceldonatie, embryodonatie, draagmoederschap, pleegzorg of adoptie.

  • Zaaddonatie

    Wanneer de man onvruchtbaar is of een ernstige erfelijke ziekte heeft, is er de mogelijkheid om de zaadcel van een zaaddonor te gebruiken. Deze behandeling is ook mogelijk wanneer je geen (mannelijke) partner hebt. Deze zaaddonor kan een bekende zijn of een onbekende via een spermabank.

  • Eiceldonatie

    Als de vrouw onvruchtbaar is of een ernstige erfelijke ziekte heeft, is eiceldonatie een mogelijkheid. De donor staat dan een eicel af die bevrucht wordt door een zaadcel van (meestal) je eigen partner. Deze bevruchte donoreicel wordt vervolgens in jouw baarmoeder geplaatst. De kans dat deze vruchtbaarheidsbehandeling slaagt ligt even hoog als bij een reguliere ivf-behandeling.

  • Embryodonatie

    Wanneer zowel de man als de vrouw onvruchtbaar is, kan embryodonatie uitkomst bieden. Een embryo kan gedoneerd worden door een bekende of door een onbekende via een embryobank. Dit embryo wordt bij de wensmoeder in de baarmoeder geplaatst.

  • Draagmoeder

    Als je zelf geen geschikte baarmoeder hebt of als je vanwege je gezondheid geen zwangerschap kunt voldragen, kan een draagmoeder uitkomst bieden. Jouw eicel wordt door middel van een IVF of ICSI behandeling bevrucht met het zaad van (meestal) je eigen partner. Deze bevruchte eicel wordt dan in de baarmoeder van de draagmoeder geplaatst. Jij en je partner zijn op die manier wel de biologische ouders van het kind. Er zijn zeer strenge regels voor draagmoederschap in Nederland. Deze mogelijkheid wordt zelden toegepast.

  • Adoptie

    Als je ongewenst kinderloos bent, kun je adoptie overwegen. Dit is een lange en kostbare procedure en niet iedereen komt ervoor in aanmerking. Hier kun je meer lezen over adoptie.

Bronnen: Catharina ziekenhuisMedisch Centrum Kinderwens Leiderdorp

Dit artikel is tot stand gekomen en goedgekeurd door artsen en andere (medische) deskundigen van het Ouders van Nu expertteam.

Meer weten hoe andere vrouwen omgaan met vruchtbaarheidsbehandelingen? Praat mee op ons forum

Tessa Cox

Fertiliteitsarts

Tessa Cox werkt als Arts Voortplantingsgeneeskunde bij Medisch Centrum Kinderwens in Leiderdorp. Tessa heeft jarenlange ervaring in het begeleiden van mensen waarbij zwanger worden op de natuurlijke manier niet lukt. Ze verricht onderzoek naar de oorzaak van het uitblijven van een zwangerschap en begeleidt haar patiënten gedurende verschillende soorten vruchtbaarheidsbehandelingen.