Groot gezin: de verrassende voordelen én nadelen op een rij

Wat is een groot gezin?

We zijn eraan gewend geraakt dat de meeste gezinnen in Nederland één of twee kinderen hebben. Een groot gezin komt minder vaak voor. Sommige mensen krijgen bij de derde al de vraag of het ‘een ongelukje’ was. Een gezin met drie kinderen is in Nederland al bovengemiddeld groot. Volgens het CBS krijgen vrouwen in Nederland gemiddeld 1,49 kinderen (in 2022).

Dat is niet altijd zo geweest. Het gemiddelde aantal kinderen per vrouw daalde de afgelopen decennia flink. Rond 1900 kregen vrouwen in Nederland gemiddeld 4,5 kinderen. Toen waren gezinnen met zes, negen of elf kinderen de normaalste zaak van de wereld. Een gezin met vier kinderen, dat was eigenlijk aan de kleine kant. Maar tegenwoordig wordt meestal gesproken van een ‘groot gezin’ als er vier of meer kinderen zijn.

Wat zijn de voordelen van een groot gezin?

Misschien droom jij wel van een gezin met 3 of 4 kinderen, lijkt een elftal je beregezellig. Een groot gezin heeft zo z’n voor- en nadelen. Welke voor jou het zwaarst wegen, en of je toe bent aan nog een kind, is uiteraard heel persoonlijk.

De voordelen van een groot gezin op een rijtje:

1. 1

   Steeds makkelijker
   Weet je nog hoe spannend je eerste zwangerschap en kraamtijd waren? Bij een tweede kind gaat het meestal een stuk makkelijker. Hoe meer kinderen, hoe meer ervaring. Bij de derde ben je onderhand een expert in het verzorgen van baby’s. Heeft je kind een kwaaltje, dan weet je direct wat je moet doen. Dat betekent minder stress en meer tijd om van je baby te genieten.
   

2. 2

   Veel gezelligheid
   Een groot gezin zorgt voor veel gezelligheid in huis. En je hoeft je nooit te vervelen. Jouw eigen kinderen nemen ook weer vriendjes en vriendinnetjes mee. Er gebeurt altijd wel iets leuks, geks, spannends of onverwachts. Jij zit de komende twintig jaar niet om entertainment verlegen.
   

3. 3

   Altijd een babysitter
   Je hoeft niet bang te zijn dat je nooit meer uit eten kunt. Als je oudste kinderen groot genoeg zijn, kunnen ze prima op de jongere kinderen passen. Zo heb je altijd een babysitter bij de hand.
   

4. 4

   Nooit een leeg nest
   Als je oudste kinderen het huis uitgaan, blijven er ook nog een paar gezellig bij je. Zo kun je langzaam wennen aan een steeds leger nest. En misschien komen er al bijna weer kleinkinderen over de vloer als jouw jongste eindelijk uitvliegt. Zo krijgt het lege-nestsyndroom geen kans.
   

5. 5

   Doorgeven
   Je hebt eindeloos plezier van spullen die je voor je kinderen koopt. De wieg, de box, autostoeltjes, kleding en speelgoed: heel veel spullen kun je steeds weer doorgeven aan de volgende.
   

6. 6

   Samen spelen
   Geloof het of niet: als de kinderen eenmaal wat groter zijn, hebben ouders van een groot gezin soms méér tijd voor zichzelf dan ouders met één kind. De broers en zusjes vermaken én helpen elkaar. Er is altijd wel iemand om mee te spelen of een oudere broer die de veters van de kleintjes kan strikken.
   

7. 7

   Véél kleinkinderen
   Veel kinderen betekent meestal ook veel kleinkinderen. Als je het al gezellig vindt met zijn vijven, zessen of zevenen, bedenk je dan eens hoe de tafel er later uitziet met Kerst. Voor je het weet ben je met z’n twintigen.
   

8. 8

   Zorg voor later
   Een groot voordeel van zoveel kinderen is dat ze later samen om je kunnen denken als jij oud bent. Eventuele zorg kunnen ze verdelen en er is altijd wel iemand die in het weekend even op bezoek komt. Vooral als er ook nog kleinkinderen zijn werkt de gezelligheid je leven lang door.
   

9. 9

   Groot geluk
   Uit onderzoek blijkt dat ouders van gezinnen met vier kinderen of meer het gelukkigst zijn. Er wordt weleens gezegd: hoe groter het gezin, des te gelukkiger de ouders! Toch is hier een belangrijke kanttekening bij te plaatsen, want dit geldt voornamelijk voor de ouders zelf. Voor de kinderen kan dit soms anders voelen. Uit andere onderzoeken blijkt namelijk dat kinderen in grote gezinnen de aandacht, tijd en middelen van hun ouders met meerdere broertjes en zusjes moeten delen. Hierdoor houden zij soms minder privétijd over, wat weer invloed kan hebben op hun eigen geluksgevoel.

Wat zijn de nadelen van een groot gezin?

Hoe gezellig en leuk een groot gezin ook is, het is ook altijd vol en druk in huis. De nadelen op een rijtje:

1. 1

   De kosten
   Voor de meeste mensen zijn de kosten van een groot gezin het grootste nadeel. Je hebt misschien een ruim(er) huis en een grote(re) auto nodig. Al je kinderen moeten eten, sporten, schoenen en kleding, mee op vakantie. Bij het Nibud kun je berekenen hoeveel geld je ongeveer kwijt bent voor een kind. Bedenk van tevoren goed hoe je zo’n groot gezin financieel gaat aanpakken. Check hier op hoeveel kinderbijslag je recht hebt per kind. (En meer kinderen kan ook financiële voordelen met zich meebrengen!)
   

2. 2

   Het kost veel tijd
   Behalve veel geld, kost een groot gezin ook tijd. Zeker als je meerdere jonge kinderen hebt kan dat een hele uitdaging zijn. Ze moeten allemaal gevoerd, gewassen, aangekleed en naar school gebracht worden. Zodra ze ouder worden, kun je de taken in huis verdelen. Dat betekent iets meer ruimte voor jezelf. Maar nog steeds geldt: hoe meer kinderen je hebt, hoe meer je moet plannen.
   Tip: dit zijn geschikte huishoudelijke klusjes per leeftijd.
   

3. 3

   Aandacht verdelen
   Het kan in een groot gezin lastig zijn om je aandacht en zorg goed te verdelen over alle kinderen. Zeker als je het combineert met een baan en het huishouden. Je kan dan soms het gevoel hebben aandacht en tijd tekort te komen voor je kinderen. Voel je niet schuldig als je even geen aandacht kunt geven aan al je kinderen. Ze hebben altijd wel broertjes of zusjes in de buurt om mee te spelen. Daarnaast leren ze daardoor misschien wel sneller voor zichzelf te zorgen of om hulp te vragen bij een oudere broer of zus.
   

4. 4

   Heel veel was
   Met een groot gezin heb je veel was, héél veel was. En dat moet allemaal gesorteerd worden en in de juiste kast terechtkomen. Een tip: gebruik kleurcodes! Ieder kind krijgt z’n eigen vaste kleur. Naai aan de binnenkant van alle sokken, ondergoed en aan de labeltjes van kledingstukken een klein stukje garen in die kleur. Zo zie je tijdens het ophangen van de was direct welke sokken bij elkaar horen en van welk kind de kledingstukken zijn.
   

Wel of niet een groot gezin?

Of je een groot gezin wilt is natuurlijk helemaal aan jou. En het moet je ook nog gegeven zijn. Het kan helpen om voor- en nadelen van meer kinderen met elkaar af te wegen. Maar is het je grootste wens, dan vallen nadelen over geld en vervoer in het niet. Laat je niet beïnvloeden door wat anderen vinden, maar maak keuzes waar je zelf achter staat. Of je toe bent aan nog een kind, hangt helemaal af van jou en je partner.

Wat als je onverwachts een groot (samengesteld) gezin krijgt?

Je kunt ook onverwacht een groot gezin krijgen, bijvoorbeeld door de geboorte van een meerling of wanneer je na een scheiding gaat samenwonen en jullie allebei al kinderen hebben.

Dit vraagt in het begin veel aanpassingsvermogen. Vraag gerust om hulp bij vrienden, familie of een gastouder voor de drukste spitsuren in huis.

Masha Kager, familierechtadvocaat en expert samengestelde gezinnen, legt uit: “De overgang naar een (onverwacht) groot samengesteld gezin levert bijna altijd frictie op. Kinderen moeten hun plek opnieuw vinden. Als ouder hoef je niet direct overal een oplossing voor te hebben. Veiligheid en structuur bieden is het belangrijkste. Geef het simpelweg de tijd; jullie vinden die nieuwe dynamiek echt wel.”

Lees ook: 5 tips: zo wordt een samengesteld gezin een succes.

Hoe pak je de praktische zaken in een groot gezin aan?

Denk je na over een groot gezin van 3 of 4 kinderen (of meer), maar zie je nog wel wat beren op de weg? Een aantal tips:

1. 1

   De meeste standaard huizen hebben niet meer dan drie of vier slaapkamers. Maar wie zegt dat elk kind z’n eigen kamer nodig heeft? Een slaapkamer delen kan juist goed zijn voor je kinderen: zo leren ze rekening houden met anderen.

2. 2

   Hoe moet dat ooit in een auto passen? De meeste auto’s zijn inderdaad geschikt voor maximaal vijf personen. Maar er zijn ook zeker zes-, zeven- of achtpersoonsauto’s te koop. En anders kun je altijd nog voor een klein busje kiezen.

3. 3

   Vrees je dat gezinsuitjes met een groot gezin erg in de kosten gaan lopen? Dat hoeft niet, want er bestaat zoiets als groepskorting. Bij veel pretparken, zwembaden of dierentuinen kun je groepskorting op de entreeprijs krijgen. Daar maken andere ouders alleen gebruik van bij een verjaardagspartijtje, maar voor jouw grote gezin gaat het altijd op. Ook in de trein kun je gebruik maken van groepstickets.

4. 4

   Er zit ook financiële voordelen aan veel kinderen. Voordelige grootverpakkingen, hamsterdagen, vlaggetjesweken en stapelkorting: voortaan profiteer jij volop van voordeel in de supermarkt.

Lees ook: Regenboogouderschap: alle informatie op een rij.

Bronnen: Nibud, CBS