baby verwennen

Kun je een baby verwennen?

Je hebt deze goedbedoelde opmerking vast weleens gehoord als je baby lag te huilen: ‘Laat hem maar even liggen, anders raakt hij verwend.’ Terwijl je niets liever wilt dan je baby oppakken en hem troosten. Wat moet je doen? Naar je gevoel luisteren of is het echt beter om je baby niet te veel te verwennen?

Wat is verwennen?

Verwennen betekent dat je iets doet voor je kind wat hij al een tijdje zelf kan, of hem iets geeft wat niet nodig is. Je helpt hem bijvoorbeeld met aankleden terwijl hij dat zelf kan, of je geeft hem een koekje omdat hij daar trek in heeft. 

Verwennen kan ook te maken hebben met aandacht geven. Bijvoorbeeld als je kind steeds wil dat jij hem meer verhaaltjes voorleest en je hier aan toe geeft. Een beetje verwennerij op z’n tijd kan geen kwaad, maar doe je dit te vaak en te veel dan kan je kind verwend raken en beloon je eigenlijk verkeerd gedrag. 

Baby’s tot 6 maanden

Maar hoe zit dat eigenlijk met een baby die jonger is dan een half jaar? Kun je die wel te veel verwennen? Nee, gelukkig niet. Een baby is voor honderd procent afhankelijk van de zorg van anderen en kan nog niets zelf. Hij kan dus niet verwend raken en bezit nog niet het vermogen om te manipuleren. 

Als hij huilt, is er iets met hem aan de hand. Misschien voelt hij zich eenzaam, of heeft hij honger of pijn. Het is altijd goed om daar op in te gaan, dat heeft niets met verwennen te maken. Je kunt geen overbodige aandacht aan een baby geven en daar is hij ook niet op uit. Het enige wat voor een baby telt, is dat hij krijgt wat hij nodig heeft, en hij laat dat weten door op verschillende manieren te huilen. Als je hier als ouders op reageert, geef je je baby het gevoel dat hij altijd op je kan rekenen. Dit bevordert ook de hechting. Dit is het verschil tussen veilig en onveilig hechten. 

De kracht van dragen

Volgens kinderartsen die hier onderzoek naar deden, is het zelfs zo dat veelvuldig dragen de hoeveelheid huilen doet afnemen. Een Japans wetenschappelijk onderzoek toont aan dat rondlopen met je baby in je armen of het dragen in een draagdoek bewegingssensoren activeren in het zenuwstelsel van de kleine hersenen die betrokken zijn bij gevoelsfuncties van je baby (zo knoop je een draagdoek). Dit is een evolutionaire reactie van zoogdieren en het zorgt dat ze zich veilig voelen. Ook daalt de hartslag van een huilende baby als je hem ronddraagt. 

Het Japanse onderzoek stelt dat als ouders weten dat rondgedragen worden een kalmerend effect heeft op hun baby – en dit wetenschappelijk bewezen is – langdurig huilen en de daarbij komende frustratie bij ouders voorkomen kan worden.

Slapen: wat kun je verwachten

Als je bang bent dat je je baby te veel aandacht geeft – vooral als hij lastig in slaap komt – dan helpt het om meer te weten over het slaapritme van je baby. 

Ook al slapen pasgeboren baby’s gemiddeld 16 uur per dag, jouw baby doet dat misschien door middel van korte dutjes. De eerste paar weken moeten jij en je baby nog leren kennen, maar het kan wel handig zijn om alvast wat (in)slaaptechnieken te introduceren. Zo kun je je baby stapje voor stapje leren langer achter elkaar te slapen. We hebben het hier overigens niet over doorslapen, dat is op deze leeftijd eerder uitzondering dan regel. Wanneer slaapt een baby door?

Eten: wat kun je verwachten

Als je het gevoel hebt dat je baby in het begin de hele tijd huilt om eten, dan heb je waarschijnlijk gelijk. Pasgeboren baby’s hebben de eerste weken om de 2 tot 4 uur melk nodig. Het is dus belangrijk dat je op tijd reageert en je baby geeft wat hij nodig heeft. 

Als je borstvoeding geeft, helpt het misschien om dit te weten: de meeste baby’s ontwikkelen in de eerste weken van hun leven een voeden op verzoek-ritme. Ze leren om de meeste voedingen overdag te nuttigen en vragen om minder nachtvoedingen. 

Lees  meer: voedingsschema baby, het eerste jaar.

Baby’s ouder dan 6 maanden

Vanaf zes maanden krijgen baby’s langzamerhand door dat huilen aandacht op kan leveren. Als je goed op hem let, zie je vanzelf het verschil tussen dingen die je baby écht nodig heeft en die overbodig zijn. Merk je dat je baby huilt om z’n zin te krijgen en is hij een maand of negen, dan kun je hem best eens wat langer laten huilen. Of niet. Volg hierbij vooral je gevoel.

3 tips om niet te hoeven ‘verwennen’

  1. Leer de signalen van je baby kennen
    Een baby kan huilen omdat hij iets nodig heeft, maar ook om de dag te verwerken of omdat hij oververmoeid is. In dit soort gevallen hoeft oppakken en ronddragen niet de beste reactie te zijn. Probeer eerst op een normale manier te troosten en loop het lijstje af wat er mis kan zijn. Als het huilen doorgaat, kun je ook kijken of je baby rustig wordt van wat minder sociale prikkels. Signalen als wegkijken en zich van je afduwen kunnen hierop wijzen. Tips: zo ga je om met een onrustige baby.
  2. Laat je kind af en toe gefrustreerd zijn
    Als je kind gefrustreerd raakt door zijn speelgoed of kwaad wordt omdat hij niet bij een knuffel kan, laat hem dan even. Hij moet leren omgaan met deze frustraties en dat kan een mooi moment zijn om iets nieuws te leren.
  3. Let op je eigen gedrag
    Tussen de zes en acht maanden beginnen baby’s met het kopiëren van gedrag. Ze kijken naar de gezichtsuitdrukking van hun ouders om te begrijpen hoe je in bepaalde situaties moet reageren. Als jij angstig lijkt tijdens een nieuwe situatie zal je kind denken dat het normaal is om angstig te reageren op nieuwe dingen en aanhankelijker worden. Lees ook: zo geef je het goede voorbeeld aan je kind.

Het belangrijkste van deze tips is dat je baby er twee dingen van leert: zijn ouders zijn er altijd voor hem maar soms, heel soms, heeft hij ze niet eens nodig en kan hij iets zelf.

Meer lezen?

Laten huilen of niet? Dit zeggen experts erover.

Waarom veel knuffelen met je baby zo belangrijk is.