Wanneer beginnen met opvoeden?

Wanneer beginnen met opvoeden?

Er komt een moment dat je moet gaan opvoeden. Ook al snapt je baby nog niet wat je zegt: begin op tijd met grenzen stellen.

Wanneer beginnen met opvoeden?

Ineens blijkt dat ‘nee’ zeggen niet meer genoeg is. Meestal begint het als je kind gaat kruipen. Fantastisch, maar je hele huis lijkt plotseling zo onlogisch ingericht. Met een designklokje in de vensterbank, hete verwarmingen voor het grijpen – en waarom staan de tv en dvd-speler eigenlijk zo laag?

Je baby kan nog niet luisteren

Een jong kind wordt gedreven door nieuwsgierigheid. En dat is maar goed ook, anders zou hij zich niet ontwikkelen. Ziet hij bijvoorbeeld een tafelkleed hangen, dan móet hij daar natuurlijk aan trekken. Krijgt hij eten voor zijn neus en heeft hij geen honger (meer), dan gaat hij zijn maaltijd eens lekker uitpluizen. Handen erin, uitsmeren over tafel, in zijn mond, uit zijn mond… Heel nuttig.

Toch kan het je als ouder gaan irriteren, zeker als je al vaak hebt gezegd dat iets niet mag. Het lijkt alsof je kind niet naar je luistert. En dat is ook zo: hij kán nog niet luisteren, want hij snapt nog niet wat je zegt. Voor hem hebben woorden als ‘mag niet’ en ‘niet doen’ geen betekenis. Dat komt pas na een heleboel herhalingen.

Je kind trainen met ‘nee’

Je kunt wel beginnen met opvoeden, maar je moet niet verwachten dat het meteen effect heeft. Het is een investering in de toekomst. Door elke keer ‘nee’ te zeggen als je kind iets doet wat niet mag, kun je hem trainen. Op een dag begint hij het te begrijpen. In het begin moet je daarvoor wel in de buurt van je baby blijven. Loop je de kamer uit, dan is hij het weer vergeten en gaat hij weer op ontdekkingstocht.

Een kind tot ongeveer 2 jaar oud verbindt ‘nee’ aan een bepaalde persoon. Dus heb jij het eindelijk voor elkaar dat hij door jouw woorden niet meer aan de tv komt, dan zal hij nog niet vanzelfsprekend naar het ‘tv-nee’ van je partner luisteren.

Negeren en niet lachen

Tot je baby ongeveer 1 jaar is, kun je de dingen waar je niet zo blij mee bent soms beter negeren. Laat hij de soep uit zijn mond lopen, reageer dan liever helemaal niet. Ook op die leeftijd is aandacht namelijk al een reden om het te blijven doen.

Als je baby iets doet wat hij van jou niet mag, maar het is wel grappig, dan is de neiging om te gaan lachen groot. Maar je baby zal het lachen zien als een beloning, en als een aanmoediging om het de volgende keer weer te doen. Zorg dus dat hij je gelach niet opmerkt.

Uitleggen

‘Doe maar niet, want dan wordt de poes bang.’ Vanaf 1 jaar kun je gaan uitleggen waarom iets niet mag. Niet dat je kind het al begrijpt, maar het is wel nuttig voorwerk voor later. Hij slaat je woorden namelijk passief op, en op een gegeven moment legt hij verbindingen tussen al die woorden.

Afleiden en positieve aandacht

Als uitleggen niet helpt, kun je beter op een andere tactiek overgaan. Hem afleiden met speelgoed bijvoorbeeld, of hem op een andere plek zetten. Er een heel gedoe van maken, boos worden of het er lang over hebben, werkt averechts. Straffen heeft op deze leeftijd nog geen zin. Pas als je kind iets ouder is, kun je met een zogenaamde time-out gaan werken, bijvoorbeeld door hem even op de gang te zetten. Dat is geen straf, maar hem ‘onthouden van aandacht’.

Ook positieve aandacht kan ervoor zorgen dat je kind minder dingen doet die niet mogen. Hij krijgt tenslotte al aandacht als hij bijvoorbeeld eventjes alleen heeft gespeeld, of als hij stil was terwijl jij aan het bellen was.

Tips:

  • Zeg niet alleen ‘nee’ als je kind iets doet wat je niet wilt, maar combineer het met een handeling. Haal bijvoorbeeld zijn hand weg en zeg er steeds hetzelfde zinnetje bij: ‘nee, dat mag niet’ of ‘nee, dat kan nu niet’.
  • Misschien doet je kind iets, bijvoorbeeld knoeien met eten, omdat hij behoefte heeft aan geknoei. Geef hem dan op een ander moment van de dag iets om mee te kliederen, zoals water, modder of vingerverf.