smetplekken

Smetplekken bij baby: voorkomen en behandelen

Een van de kwalen die vaak voorkomt bij baby’s zijn smetplekken. Smetplekken zijn niet gevaarlijk, maar kunnen wel heel vervelend zijn. Wat kun je doen om ze te voorkomen en hoe kun je ze het best behandelen?

Wat zijn smetplekken?

Een smetplek is de algemene term voor een rode, geïrriteerde huid. Smetplekken komen meestal in lichaamsplooien voor. Bij baby’s komen ze bijvoorbeeld vaak voor bij de liezen, oksels, nek, knieholtes en achter de oren. Smetplekken zijn niet besmettelijk, maar kunnen wel vervelend zijn. Ze kunnen irriteren en jeuken.

Oorzaak

Smetplekken ontstaan vooral in huidplooien. Op deze plekken wrijft de huid tegen elkaar en kan het warm en broeierig zijn. Ook kan er vocht achterblijven als je je baby niet goed hebt afgedroogd nadat hij in bad of onder de douche is geweest. Een smetplek kan ook ontstaan als je baby vaak morst met drinken en er melk onder zijn kin, hals of nek terechtkomt. Door het vocht, de warmte en de wrijving raakt de huid geïrriteerd en gevoelig voor infecties met bacteriën en schimmels.

Hoe herken je een smetplek?

Bij smetplekken is de huid vaak rood, nattig en de plek kan muf ruiken. Een smetplek kan eruitzien als een schaafwond of een schrale plek.

Diagnose van smetplekken

Als je zeker wilt weten of je baby een smetplek heeft, kun je het beste langs de huisarts of dermatoloog gaan. Voor een arts zijn smetplekken gemakkelijk te herkennen. Extra onderzoek is meestal niet nodig. Soms kunnen smetplekken lijken op eczeem, psoriasis of een bacteriële- of schimmelinfectie. Als de arts twijfelt of het een smetplek is, kan er extra onderzoek worden gedaan.

Zo voorkom je smetplekken:

Smetplekken kun je voorkomen door de huid van je baby zo droog en schoon mogelijk te houden. Deze tips helpen je een eind op weg:

• Droog houden: droog je baby na het douchen of badderen altijd goed af. En vergeet niet om extra aandacht te besteden aan de gevoelige plekjes als: nek, oren, liezen, kin en oksels.
• Zinkzalf smeren: denk je een rood plekje in de huidplooi te zien of lijkt het wat geïrriteerd? Smeer er een laagje zinkzalf op. Zink beschermt de huid tegen vocht en draagt bij aan herstel.
• Voorkom wrijving en druk: probeer wrijving van de huid te voorkomen. Doe bijvoorbeeld geen strakke kleding aan bij je baby.

Voorkom uitdroging

Je hoeft je kind niet dagelijks in bad te doen. Twee keer per week is ruim voldoende, want water en vooral zeep drogen de huid uit.

tip

Smetplekken behandelen

Zie je een beginnende smetplek bij je baby dan helpt het vaak al om de huid op die plek zo goed mogelijk droog te houden. Soms kun je daarmee voorkomen dat de smetplek echt doorzet. Zie je bij je baby al een duidelijke smetplek? Dan kun je die behandelen met zinkzalf of een zalf met de stof zinkoxide. Zink legt een beschermende laag over de plek waardoor je baby’s huid rustig kan herstellen. Gebruik geen zalf met alcohol of parfum om de plek in te smeren. Dit irriteert de huid waardoor de plek juist groter kan worden. Als de smetplek na het smeren van de zalf niet verdwijnt, neem dan contact op met de huisarts. Soms is een antischimmel- of eczeemcrème nodig om de smetplek te behandelen.

Deze tips helpen een smetplek snel te verminderen:

  • Zorg voor verkoeling
    Als je baby een natte smetplek heeft, leg dan een vochtige doek op de smetplek. Dit zorgt voor verkoeling van de plek.
  • Voldoende luchten
    Zorg dat de smetplek voldoende kan luchten. Hierdoor herstelt de huid zich sneller en trekt de plek eerder weg.
  • Vaker verschonen
    Een huid met smetplekken is sneller geïrriteerd door zweet of urine. Verschoon je baby daarom wat vaker dan normaal.
  • Gebruik scheurlinnen
    Scheurlinnen is een stuk katoenen stof dat je in de huidplooi kan leggen. Op die manier kan de huid niet meer tegen elkaar wrijven en wordt vocht goed opgenomen. Let wel op dat je baby het stuk linnen niet in zijn mond kan stoppen.

Smetplekken voorkomen

Om te voorkomen dat je baby (nog een keer) smetplekken krijgt, maak je de huidplooien elke dag goed droog. Gebruik hiervoor bijvoorbeeld een handdoek of hydrofiele luier, die is lekker zacht en absorbeert vocht goed.

Smetplekken en luieruitslag

Als je een smetplek bij de liezen, billen of schaamstreek van je baby ziet, denk je misschien meteen aan luieruitslag. Dat klopt ook, want luieruitslag is een bepaalde vorm van smetplekken. Luieruitslag ontstaat doordat je baby vaak een luier draagt en de huid van je baby steeds in contact komt met poep en urine. De bijtende stoffen in urine en ontlasting irriteren de huid, waardoor de babyhuid op den duur beschadigd kan raken. De luier die langs de huid wrijft, maak dit nog eens erger. Het gevolg: je kind krijgt last van luieruitslag.
 
Bij hele erge luieruitslag kan je baby open wondjes krijgen en dan lijkt het alsof hij kapotte billen heeft. Bijna alle kinderen hebben weleens last van luieruitslag. Vooral als ze diarree hebben. 

Video: In deze video o.a. antwoord op de vraag: Helpt maizena echt bij luieruitslag?

Wanneer verdwijnen smetplekken?

Smetplekken zijn niet ernstig en gemakkelijk te behandelen. Als je de plekken goed verzorgd, verdwijnen ze meestal weer snel. Als de smetplekken na vijf dagen niet verdwijnen of juist erger worden, kun je het beste contact opnemen met de huisarts of een dermatoloog. Misschien heeft je baby geen last van smetplekken, maar van een schimmelinfectie, psoriasis of eczeem.

Marjolein Leenarts

Dermatoloog

Marjolein Leenarts is medisch specialist in huidziekten en werkzaam in het Rode Kruis Ziekenhuis/Brandwondencentrum Beverwijk. Dit ziekenhuis staat bekend om haar expertise op het gebied van huid- en brandwonden. Als dermatoloog geeft ze advies bij huidproblemen, zoals luieruitslag of een droge huid. In 2015 verscheen haar ‘Handboek over de huid 0-4 jaar’, een compleet naslagwerk met alle ins & outs over de kinderhuid. Meer info: drleenarts.com.