Mijn kind wil niet slapen: oorzaken, tips en de beste bedtijd

Welke inslaapproblemen komen voor bij kinderen?

Van de vier- tot twaalfjarigen heeft ruim acht procent inslaapproblemen. Dit betekent dat zij er langer dan een half uur over doen om in slaap te vallen. Soms speelt een angst voor het donker of voor het alleen zijn een rol. Daarnaast veroorzaken spanningen in het gezin of op school vaak slaapproblemen. Vaker ligt de oorzaak echter bij ingesleten, onrustige routines.

Wat kun je doen als je kind steeds uit bed komt?

Een kind dat zijn bed uitkomt, heeft behoefte aan duidelijkheid en ritme. Verbreek het patroon van eindeloze slokjes water of knuffels door samen duidelijke, voorspelbare afspraken te maken.

Bespreek overdag al met je kind dat je hem gaat helpen bij het slapen. Door hem te betrekken bij het maken van de afspraken, voelt hij zich serieus genomen. Stel samen een vaste bedtijd vast en hanteer elke avond een voorspelbaar slaapritueel. Geef hem in dit moment je onverdeelde aandacht. Stapt je kind daarna toch uit bed? Blijf saai en rustig in je reactie. Zeg kort: “De dag is voorbij, ga maar lekker naar bed.” Herhaal dit consequent. Dit vraagt tijd en geduld, consistentie is hier echt de sleutel tot succes.

Ook interessant: 10 tips voor een optimaal slaapritueel

Hoe help je een kind dat bang is in het donker?

Erken de angst van je kind en zoek samen naar een hulpmiddel dat troost biedt. Veel kinderen zijn bang in het donker en hebben baat bij een vast ritueel of een vertrouwd object.

Vraag aan je kind wat hem helpt als hij zich gespannen voelt. Dit kan een specifieke knuffel zijn, een foto van jullie naast het bed of een zacht brandend nachtlampje op de gang. Benoem het woord ‘bang’ niet als je kind het nog niet zelf heeft gebruikt; zo praat je hem geen angst aan. Voor jongere kinderen werkt een ‘beschermspray’ goed. Vul een plantenspuit met water en vertel dat de spray hem beschermt tegen enge dromen. Vertel de volgende ochtend hoe fijn en ontspannen hij lag te slapen. Hiermee bevestig je dat je over hem hebt gewaakt.

Lees ook: Waarom zijn kinderen toch zo vaak angstig?

Waarom werken ontspanningsoefeningen voor het slapengaan?

Ontspanningsoefeningen kalmeren het zenuwstelsel en helpen kinderen om de dag mentaal af te sluiten. Dit maakt het makkelijker om rustig in slaap te vallen.

Kinderslaapcoach Karolien Kop raadt het gebruik van verhalen of rustgevende meditaties aan. De bibliotheek biedt volop keuze in kinderboeken, cd’s en apps vol ontspanningsoefeningen. Je kunt zelf een veilige plek schetsen, zoals een warm zandstrand, of een korte massage toevoegen aan het bedritueel om fysieke spanning af te voeren.

Probeer ook eens deze 5 yoga-oefeningen die je kind slaperig maken.

Hoe ga je om met angst voor nachtmerries?

Een kind dat regelmatig last heeft van nachtmerries, ontwikkelt soms een angst om te gaan slapen. Neem de gevoelens van je kind serieus, wuif de dromen niet weg en bied onvoorwaardelijke veiligheid.

Als je kind huilend wakker wordt, vertel dan niet dat hij zich aanstelt. Bevestig dat de droom heel eng voelde. Blijf in de buurt, houd hem stevig vast, zing een liedje of bied wat water aan totdat hij weer rustig slaapt.

Hier lees je nog veel meer tips bij nachtmerries

Hoe vind je de juiste bedtijd voor je kind?

Een vast slaapritme, passend bij de interne biologische klok van je kind, zorgt voor de meest herstellende slaap. Deze ‘natuurlijke bedtijd’ verschilt per kind, de ideale leeftijd ligt vaak vroeger dan de meeste ouders denken.

Kinderslaapcoach Geertje van Heeswijk geeft aan dat de natuurlijke bedtijd bij kinderen tot zes jaar vaak tussen zes uur en acht uur ‘s avonds ligt. Tijdens het eerste levensjaar valt deze periode meestal nog vroeger. Zoek naar de vermoeidheidssignalen (wrijven in de ogen, staren) om het perfecte inslaapmoment van jouw kind te bepalen.

Tip: In dit boek vind je alles over de slaap(problemen) en oplossingen van dreumes tot peuter

Welke slaaptips helpen als je kind niet kan slapen?

Een mix van overdag voldoende bewegen, gezond eten en 's avonds een rustige afbouw is de beste aanpak voor een goede nachtrust.

• Zorg voor regelmaat
  Laat je kind elke dag op dezelfde tijd naar bed gaan, sta op dezelfde tijd op en hanteer steeds hetzelfde ritueel (wassen, plassen, tandenpoetsen, verhaaltje). Ook in de weekenden. Zeker moeilijke slapers hebben hier baat bij. Regelmaat houdt de biologische klok gezond, waardoor een kind beter kan slapen.

• Eet gevarieerd
  Kinderen die gevarieerd eten zouden een betere nachtrust hebben, blijkt uit onderzoek. Suiker zou de slaapkwaliteit verslechteren.

• Lekker bewegen, het liefst buiten
  Voetballen, dansen of ravotten in de modder: kinderen die lekker veel buiten bewegen slapen beter dan stilzitters. Het buitenlicht heeft een positief effect op de biologische klok.

• Creëer ’s avonds rust
  Rust en ontspanning zijn belangrijk om goed te kunnen inslapen. Flikkerende schermen of spannende spelletjes kun je dus beter voor de ochtend of middag bewaren.

Bronnen: Jeugd en gezin, Kinderneurologie