Sexting en tieners: wat je als ouder moet weten

Sexting en tieners: wat je als ouder moet weten

Tieners chatten, appen en snappen wat af. Ze sturen van alles naar elkaar, soms ook pikante foto’s en video’s. Als zo’n beeld niet uitlekt, is er weinig aan de hand. Gebeurt dit wel, dan zijn de gevolgen niet te overzien.

Wat is sexting?

Sexting is een samenvoeging van de woorden ‘sex’ en ‘texting’ en het komt neer op het verzenden en ontvangen van seksueel getinte tekstberichten en/of (naakt)beelden via mobiele telefoon of social media, zoals WhatsApp, Instagram, SnapChat, Facebook, YouTube en Twitter. In de meeste gevallen is er vrijwillig voor geposeerd.

Sexting onder jongeren

Dat jongeren experimenteren met seks is volkomen normaal. Vrijwel iedereen doet dat, het hoort bij de seksuele ontwikkeling. Voor tieners is het extra spannend om te experimenteren via internet; seksueel getinte gesprekken voeren, jezelf uitkleden voor de webcam of een naaktfoto naar een vriend of vriendin sturen. Internet, mobiele telefoon en social media zijn niet meer weg te denken uit de maatschappij en dat het de laatste jaren steeds gebruikelijker is geworden om naaktfoto’s aan elkaar door te sturen, laten onderstaande cijfers zien. Zo heeft volgens onderzoek van Bureau Jeugd & Media:

  • 1 op de 15 jongeren weleens een pikante foto van zichzelf naar iemand anders verstuurd
  • 40% weleens het verzoek gekregen om een sexy foto van zichzelf te maken
  • 1 op de 7 is daar weleens op ingegaan
  • Meisjes doen dit iets vaker dan jongens

Pikante foto’s worden door jongeren niet alleen naar hun vrienden gestuurd, maar ook regelmatig naar mensen die ze alleen via het internet kennen en nog nooit in het echt hebben ontmoet.

Is sexting een probleem?

Het maken en sturen van een seksueel getinte foto is niet per se grensoverschrijdend gedrag. Zolang de sexting-beelden binnen een gelijkwaardige relatie worden uitgewisseld, is er niet veel aan de hand. Het wordt pas een probleem als de ontvanger een expliciete foto of video gaat delen met anderen. Dat kan per ongeluk gaan of met opzet (om te pesten of uit wraak). En dat hoeft niet meteen, jaren later kan het zelfs nog misgaan. Via social media kan de foto zich razendsnel verspreiden; van de ene WhatsApp-groep naar de andere en vervolgens kan het de hele school rondgaan. Wanneer iets eenmaal online staat, kan het je je leven lang blijven achtervolgen… Met alle gevolgen van dien.

De gevolgen zijn groot

Wanneer iets online staat, kom je er niet meer vanaf. Het is meestal niet eens kwaad bedoeld, maar onnadenkendheid. Tieners kunnen de gevolgen vaak niet overzien. En die zijn hoe dan ook heel erg groot.

Het sturen van pikante foto’s of video’s vinden veel jongeren normaal, maar het kan levens verwoesten. Het zonder toestemming verspreiden van seksueel getinte beelden of video’s kan leiden tot:

  • (Cyber) Pesten
  • Schaamte en angst
  • Onzekerheid
  • Beschadigd zelfbeeld
  • Schooluitval
  • Psychische stoornissen, zoals een angststoornis, conversiestoornis of een posttraumatische stressstoornis
  • Suïcidale gedachten of zelfs zelfmoordpogingen en zelfdoding

Chantage na sexting

Het komt steeds vaker voor dat sexting wordt gebruik als chantagemiddel. Een (ex-)vriendje dat dreigt foto’s of filmpjes rond te sturen als een meisje geen seks meer wil of het uitmaakt. Mensen die zich online anders voor doen dan ze werkelijk zijn, om zo sexy foto’s te bemachtigen. Met die pikante beelden wordt vervolgens gechanteerd, om een meisje zo te dwingen tot seks of zelfs prostitutie. Jonge meiden of jongens zijn als de dood dat hun foto’s online komen en worden zo gedwongen tot seks. Vaak weerhouden angst en schaamte hen om hulp te zoeken. Want wat als je ouders of anderen die beelden te zien krijgen? En ook gedachten als: ‘ik heb het zelf zo ver laten komen, het is mijn eigen schuld,’ spelen mee. Chantage met naaktbeelden voelt voor veel slachtoffers alsof ze lichamelijk worden aangerand.

Is sexting verboden?

Officieel is sexting strafbaar als het om minderjarigen gaat. Volgens het Wetboek van Strafrecht maak je dan namelijk kinderporno. Zowel de maker als de ontvanger van beelden kan vanaf twaalf jaar worden vervolgd voor het maken, bezitten en verspreiden van kinderporno. De wet houdt daarbij géén rekening met experimenteergedrag van jongeren. De wet is dus bedoeld om kinderen te beschermen tegen seksueel misbruik, maar het kan ze dus ook in de problemen brengen. Iets waar jongeren vaak niet bij stil staan.

Wat kun je als ouder doen?

De laatste jaren is er steeds meer aandacht voor sexting en hoe je hierover praat met je kind. Want praten over onlinegedrag doen veel ouders wel, maar de manier hóe je dit doet, is nog veel belangrijker. Verbieden lijkt misschien een goede oplossing, maar dat is niet realistisch. Het gebeurt toch wel, vrijwel alle pubers experimenteren met seks en sexting hoort daar tegenwoordig bij. Het probleem ligt bij het zonder toestemming doorsturen van seksueel getinte foto’s of video’s. Jongeren staan vaak niet stil bij de gevolgen. En veel pubers die zo’n foto van iemand doorgestuurd krijgen, zijn met de groep bezig en niet met het bewust voor schut zetten van iemand. Ze sturen het weer door naar anderen met de boodschap: moet je dit zien! Dat dit voor de desbetreffende persoon heel erg is en dat hij of zij daar veel last van kan krijgen, realiseren ze zich vaak niet. En al helemaal niet dat het doorsturen strafbaar is.

Vanaf welke leeftijd praat je hier samen over?

Uit diverse studies is gebleken dat ouders hun kinderen vanaf een jaar of elf kunnen vertellen over de risico’s van sexting. Je brengt ze er niet mee op een idee, je maakt ze juist sterker om de goede beslissingen te nemen als dat nodig is. Met tieners over seks praten is misschien niet makkelijk, maar wel heel erg belangrijk. Zo zorg je ervoor dat het onderwerp bespreekbaar blijft en weet je kind dat hij met vragen en onzekerheden altijd bij jou terecht kan.

Zeven dingen die je met je tiener kunt bespreken:

  1. Vertel wat de gevolgen kunnen zijn van het ongevraagd doorsturen van naaktfoto’s of video’s. Dat het zelfs net zo strafbaar is als iemand aanranden. Voor de wet is ’ie dan dus schuldig aan een zedenmisdrijf en daar komt hij nooit meer vanaf, ook al is de zaak geseponeerd.
  2. Vertel je kind om heel voorzichtig te zijn met sexting: doe het liever helemaal niet, maar áls je al uit de kleren gaat, zorg dan dat je gezicht of andere duidelijke kenmerken buiten beeld blijven. Vertel hem dat als hij het al doet, dat alleen doet met iemand die hij heel goed kent en dat ’ie vooraf duidelijke afspraken moet maken: doorsturen mag nooit.
  3. Ontvangt je kind een foto of video van een ander: laat hem de beelden verwijderen en stuur ze niet door. Anders is ’ie niet alleen strafbaar, hij kan ook iemands leven verwoesten.
  4. Praat over grenzen aangeven. Vertel dat experimenteren met seks alleen fijn is als je je er allebei goed bij voelt. Chanteren of onder druk zetten, heeft niks met liefde te maken. Leer je kind dat nee zeggen ook een optie is.
  5. Druk je kind op het hart dat hij meteen naar je toekomt als het misgaat, ondanks de schaamte. Hoe sneller je reageert, hoe beter. De kans op verdere verspreiding wordt kleiner.
  6. Wees als ouder alert op internetkinderlokkers. Ze slaan toe op sites als Facebook of op andere plekken waar ze kunnen chatten.
  7. Vertel je kind dat hij altijd bij jou terecht kan als er iets is misgegaan, ook als hij zich heel erg schaamt. En als hij echt niet durft, ’ie altijd naar helpwanted.nl kan voor hulp.

Wat als het misgaat?

Wordt er misbruik gemaakt van beelden van je kind? Meld dit via meldknop.nl of helpwanted.nl. Bewaar chats en berichten als bewijsmateriaal voor de politie.