waarom Huiswerk

Waarom huiswerk: is het goed of niet?

Huiswerk: sommige scholen zweren erbij, anderen zien het meer als een noodzakelijk kwaad. Voor ouders die hun kind vooral ‘kind’ willen laten zijn, en deze niet willen opzadelen met bergen huiswerk, bieden huiswerkvrije basisscholen uitkomst. Maar is dat wel zo verstandig, zo’n school zonder huiswerk? Wij leggen uit waarom huiswerk maken goed is, of juist niet.

Waarom huiswerk?

Het krijgen van huiswerk heeft natuurlijk zo zijn voordelen. Kinderen die huiswerk maken oefenen thuis met de vaardigheden die ze in de les hebben opgedaan. Zo onthouden en begrijpen ze de lesstof beter. Ook bevordert het de verwerking van informatie én leren kinderen er kritischer door na te denken. Een overload aan huiswerk werkt echter averechts: het zorgt voor desinteresse en fysieke en emotionele vermoeidheid bij kinderen. Onder het credo ‘leren doe je op school, en daarna is het tijd om te spelen, sporten of om je te vervelen’ kiezen steeds meer ouders voor een huiswerkvrije basisschool. Terecht of niet?

Advertentie

Het belang van vrije tijd

Volgens opvoeddeskundige Eva Bronsveld is het belangrijk dat kinderen hun tijd na school zelf kunnen indelen. ‘Een schooldag is al lang genoeg. Veel kinderen gaan ook nog naar de naschoolse opvang, zitten op sport of clubjes. Die moeten dan na het eten nog aan hun huiswerk en daarna direct door naar bed. Een kind dat uit school komt, moet buiten kunnen spelen, met z’n lijf bezig zijn, z’n energie kwijt kunnen. Ze leren ook zo ontzettend veel buiten school om. Als jouw dochter zelf afrekent in de winkel, of haar spaargeld telt, dan leert ze óók rekenen. Het is eigenlijk heel gek: tegen volwassenen zeggen we dat het onverstandig is als ze werk mee naar huis nemen, maar bij kinderen doen we daar ineens niet moeilijk over. Juist het welzijn van onze kinderen moeten wij bewaken.’

Hoe zit dat in Nederland?

In Nederland mogen basisscholen zelf bepalen of en hoeveel werk leerlingen mee naar huis krijgen. De verschillen tussen scholen zijn dan ook enorm; sommige scholen verplichten hun derdegroepers al een iPad aan te schaffen voor het wekelijkse huiswerk, terwijl leeftijdsgenootjes elders hun hele basisschooltijd nooit verplicht leervoer meekrijgen. De wel-of-geen-huiswerk discussie kent felle voor- en tegenstanders, ook in andere landen. Onlangs haalde een basisschool in New York zich de woede van de ouders op de hals door huiswerk helemaal af te schaffen. De ouders waren bang dat hun kinderen te weinig leerden en dreigden hun kroost van school te halen. In Frankrijk speelt een omgekeerd verhit debat; daar kwam een grote groep ouders juist in verzet tégen het maken van huiswerk. Wie heeft er gelijk?

Waarom heeft huiswerk soms ook zin?

Een groot Australische onderzoek in 2010, vergeleek de resultaten van 10.000 scholieren in verschillende landen. In landen waar de kinderen meer tijd kwijt waren aan huiswerk, waren de schoolresultaten juist lager. Volgens pedagoog en onderzoeker Pedro De Bruyckere is het niet zo zeer het feit dát ze huiswerk krijgen dat problemen oplevert, maar het ‘hoe’ ervan. ‘Hoe ouder een kind is, hoe meer zin huiswerk kan hebben. In groep 3 is langer dan 20 minuten zinloos, maar in groep 7 kunnen ze best een uur aan. Langer dan een uur heeft eigenlijk zelden nut. Het blijft steeds minder goed hangen en kinderen worden er alleen maar gefrustreerd ongemotiveerd van.’ Volgens De Bruyckere heeft huiswerk alleen maar zin als het direct aansluit op wat er in de klas gebeurt. ‘Het liefst is huiswerk voorbereiding op de les de volgende dag, dan kan een kind er meteen iets mee.

Het belang van plannen

Volgens De Bruyckere moet een kind vooral leren leren . Los van de inhoud van het huiswerk is namelijk juist ook het proces belangrijk. Bruyckere: ‘Een kind leert niet spontaan plannen, dat is een vaardigheid die hij moet leren, anders loopt hij vast op de middelbare school.’ Het leren plannen begint bij kleuters al met een dagplanner. ‘Kijk dit gaan we vandaag doen. Eerst gymmen, dan gaat Bram trakteren, daarna…’ De focus ligt op vandaag. In de bovenbouw komt er vaak een agenda bij. ‘Over vijf weken heb je je boekbespreking, wanneer begin je daar dan mee?’

Tips voor ouders

Voor alle ouders die zich afvragen in hoeverre ze hun kroost moeten helpen met hun huiswerk, heeft opvoeddeskundige Eva Bronsveld nog wat tips:

  1. Je kind leert met huiswerk omgaan, dat mag ook misgaan. Huiswerk maken zelf is ook een leerproces.
  2. Bemoei je niet met de inhoud en ga zeker niet het huiswerk voor je kind maken. Je bent een ouder, niet de leerkracht. Toon wel interesse, zodat je kind makkelijk bij je terecht kan als hij wel hulp nodig heeft.
  3. Vraag: ‘Hoe kan ik je helpen?’, maar laat de regie bij je kind. Wil hij eerst buiten spelen en dan huiswerk doen, of juist liever meteen alles afmaken? Laat die keuze bij je kind.
  4. Je denkt misschien: ze moeten op een rustige plek hun huiswerk maken, maar sommige kinderen vinden het juist fijn als er wat reuring om ze heen is.