door

Dit zijn de 25 meestgestelde vragen over borstvoeding

Van een 'hamburger' maken tot de rugbyhouding: wat komt er veel op je af als je borstvoeding geeft. Wij zetten 25 veelgevraagde vragen en de antwoorden op een rij.

Geef je borstvoeding aan je baby of ben je dat van plan? Dan kan het geen kwaad om je een beetje in te lezen.

  1. Wat is colostrum?

    Colostrum is de eerste melk die uit je borsten komt als je borstvoeding geeft. Het is geelachtig en dikker dan de moedermelk die later komt, en zit vol antistoffen voor je baby. Na een paar dagen verandert de colostrum in overgangsmelk, die is wat lichter van kleur. Na een week of twee heb je rijpe moedermelk.

  2. Wat is er goed aan colostrum?

    Colostrum biedt meestal de perfecte hoeveelheid voeding voor je pasgeboren baby en bevat stoffen die je kind beschermen, deze zijn goed voor je kinds immuunsysteem.

  3. Wanneer komt mijn melk op gang?

    Meestal binnen een paar dagen, dan wordt het colostrum dunner en witter. Je baby vaak voeden – acht tot twaalf keer per etmaal – is goed voor het op gang brengen van je melkproductie.

  4. Hoe vaak moet mijn baby drinken?

    De eerste weken drinken de meeste baby’s vaak elke twee tot drie uur aan de borst. Sommigen laten er ’s nachts wat meer tijd tussen zitten.

  5. Waarom doen mijn tepels pijn?

    Sommige moeders vinden borstvoeding in het begin pijnlijk, maar dit verschilt per vrouw. Als je tepels vlak na een voeding pijnlijk zijn, kan dit een teken zijn dat je tepels zich aanpassen aan het geven van borstvoeding. Doet het erg veel pijn of blijft het voeden pijnlijk, schakel dan de hulp in van een lactatiekundige of vraag je kraamverzorger om tips.

  6. Waarom zijn mijn tepels bont en blauw?

    Gekneusde tepels kunnen veroorzaakt worden doordat je je baby niet goed aanlegt. Mogelijk neemt je kind je tepel niet diep genoeg in zijn mond. Goed aanleggen is belangrijk en de sleutel tot pijnloos borstvoeding geven.

  1. Hoe hapt mijn baby goed aan?

    Je baby moet niet zomaar een beetje sabbelen aan je tepel. De tepel moet echt diep in zijn mond zitten. Voel met je eigen tong maar eens waar het ‘harde’ deel van je gehemelte overgaat in het zachtere deel. Zover moet je tepel dus in in de mond van je baby komen. Je kunt je baby helpen door van je tepel en borst een ‘hamburger’ te maken.

  2. Wacht even… Wat is een ‘hamburger’ maken?

    Hierbij knijp je je borst bij je tepelhof op een bepaalde manier samen in je hand, waardoor de baby makkelijker je tepel in de mond kan nemen. Denk aan de greep waarmee je een hamburger zou eten. Die greep pas je dus toe. Vraag de kraamverzorgende of een lactatiekundige om het je te laten zien.

  3. Hoe weet ik of mijn baby de tepel goed in zijn mond heeft?

    Het is belangrijk dat je kind met zijn kin, neus en wangen je borst aanraakt. En dat zijn mond helemaal is opengesperd, zodat die volzit met jouw borst en je kind dus niet alleen aan je tepel sabbelt. Of je baby echt zuigt en niet alleen sabbelt, zie je bijvoorbeeld bij de onderkant van zijn oortjes. Als het daar beweegt (en vaak bewegen de oortjes zelfs mee) drinkt hij of zij goed.

  4. Wat doe ik als het aanhappen niet goed gaat?

    Dan vraag je hulp aan je kraamverzorgende. Of je belt een lactatiekundige. Dit zijn deskundigen op borstvoedingsgebied die je kunnen helpen bij problemen rond het voeden.

  5. Wat is een te kort tongriempje?

    Het tongriempje is het vliesje onder de tong. Sommige baby’s hebben een te kort tongriempje waardoor ze niet goed kunnen aanhappen.

  6. Kan ik geen borstvoeding geven als mijn baby een te kort tongriempje heeft?

    Dat kan wel, maar je kunt sneller last krijgen van pijnlijke tepels omdat je baby niet goed aanhapt, of je baby krijgt mogelijk niet genoeg melk binnen. Er is een oplossing: het klieven van het tongriempje. Dat betekent dat er een knipje wordt gemaakt in het tongvlies. Dit is een kleine ingreep, die niet alleen goed is vanwege de borstvoeding, maar ook omdat een te kort tongriempje later problemen kan opleveren met bijvoorbeeld praten.

  7. Hoe lang duurt een voedingssessie?

    Dat verschilt heel erg. Je hebt snelle drinkers, die binnen vijf minuten al klaar zijn. Maar andere baby’s zijn weer een halfuur bezig met een voeding. Kraamverzorgende Mireille: ‘Kinderen die in een paar minuten klaar zijn, noemen we effectieve drinkers. Dat kan. Dan neemt jouw kind gewoon grote slokken. Het kan ook zijn dat een baby veel langer drink.’

  1. Wat is voor- en achtermelk?

    Eerst komt de voormelk uit de borst en later de achtermelk. Beide bevatten vitaminen en mineralen. Het is niet zo dat het twee verschillende soorten melk zijn, maar de achterste melk is vetter en komt later uit de borst omdat die wat ‘vastgeplakt’ zit aan de melkklieren. Tijdens het drinken komt er dus maar één soort melk uit je borst, maar die melk wordt langzaamaan steeds vetter. Daarom is het goed om de baby altijd eerst één borst ‘leeg’ te laten drinken, dan weet je zeker dat ook de vettere achterste melk is gedronken.

  2. Hoe weet ik of mijn baby genoeg binnenkrijgt?

    Met flesvoeding weet je natuurlijk precies wat je baby binnenkrijgt, met borstvoeding niet. Dat vinden veel ouders lastig. Maar er zijn wel signalen waaraan je kunt zien of het goed gaat. Let er eerst op dat je baby echt zuigt en niet alleen sabbelt. Verder is goed plassen het duidelijkste ‘bewijs’ dat je baby goed drinkt. Nog een truc: als je kind ongeveer om de tweeënhalf uur drinkt, weet je dat het goed zit.

  3. Welke spullen heb ik nodig?

    Voedingsbeha’s zijn handig. Dit zijn beha’s met vakjes bij je tepels die open kunnen. Koop ze niet te vroeg in je zwangerschap, want je borsten zullen nog behoorlijk groeien. Shirtjes met knoopjes aan de voorkant zijn een uitkomst, omdat je dan niet je hele shirt hoeft uit te doen of omhoog moet stropen als je gaat voeden. Koop verder borst- of zoogkompressen; die stop je in je beha tegen het lekken. Je hebt ze van allerlei materialen, ook wasbaar. Verder is een voedingskussen een aanrader, omdat het je steun geeft tijdens het voeden.

  4. Wat als ik niet genoeg melk heb?

    Het is de meest gehoorde oorzaak voor het mislukken van borstvoeding: te weinig melk. Maar hoe kan het dat zoveel moeders niet genoeg productie hebben om hun baby te voeden? Dat heeft de natuur dan wel heel slecht geregeld. Of is er toch iets anders fout gegaan als borstvoedende moeders met een hongerige baby zitten? Kraamverzorgende Mireille: ‘Negen van de tien keer ligt de oorzaak van te weinig melk in de opstartfase. Als je in het begin vaak genoeg aanlegt en erop let dat je kind goed effectief drinkt, komt het met je productie meestal goed. Er zijn wel vrouwen die van nature te weinig melk hebben doordat ze te weinig klierweefsel hebben, maar dat is maar een hele kleine groep.’

  5. Wat als ik te veel melk heb?

    Je hoort het wat minder vaak dan te weinig melk, maar soms heeft een vrouw teveel productie. En dat kan heel vervelend zijn. Het is ook moeilijk op te lossen, dus vraag altijd hulp aan een lactatiekundige als je te veel melk aanmaakt. Er zijn een aantal trucjes die je dan kunt toepassen om te zorgen dat de borstvoeding toch goed gaat.

  6. Wat moet ik eten en drinken?

    Borstvoeding geven kost energie. Dus eet en drink goed en ga voor gezonde dingen die je extra energie geven. Maar geniet er ook zeker van dat je alles weer mag eten. Daarnaast heb je waarschijnlijk veel dorst. Zet ’s nachts een flesje water naast je bed.

  1. Hoe bewaar ik afgekolfde moedermelk?

    Afgekolfde melk kun je minstens vijf uur bewaren buiten de koelkast en drie tot vijf dagen in de koelkast. Je kunt het ook invriezen en dan is het wel drie tot zes maanden houdbaar, mits je diepvries een aparte deur heeft van de koelkast. Je kunt diepvrieszakjes gebruiken om de melk in te doen, maar ook ijsblokjeshouders of speciale verpakkingen voor het invriezen van moedermelk. Opgewarmde moedermelk kun je niet opnieuw invriezen.

  2. Wat is een borstontsteking?

    Borstontsteking komt regelmatig voor en is echt heel vervelend. Niet alleen doen je borsten enorm pijn, je voelt je grieperig en in de helft van de gevallen heb je ook (hoge) koorts. Er zijn twee soorten borstontsteking: een bacteriële of infectieuze borstontsteking. Die laatste gaat vaak gepaard met tepelkloven en spruw. Deze soort begint acuut met plotseling hoge koorts. Een niet-bacteriële of niet-infectieuze borstontsteking begint geleidelijk, vaak met een verstopt melkkanaaltje. Je voelt dan soms een harde, rode en pijnlijke plek in je borst. Maar het kan ook zijn dat die plek zo diep in de borst zit dat je het niet ziet of voelt.

  3. Wat helpt tegen een borstontsteking?

    Masseer de borst eerst en leg je kind dan aan met het kinnetje in de richting van de pijnlijke plek, als je die hebt. Laat je baby je borsten goed leegdrinken. Of kolf je borsten leeg. Warm je borsten op met een warme kruik en neem genoeg rust (laat die hulptroepen maar komen). Neem – in overleg met de verloskundige of huisarts – pijnstillers, zodat je beter kunt ontspannen en de melk makkelijker toeschiet. Als je na 24 uur nog koorts hebt, bel dan de huisarts. Die kan – indien nodig – antibiotica voorschrijven.

  4. Wat zijn tepelkloven?

    Tepelkloven zijn scheurtjes of wondjes aan de tepel. Ze zien eruit als streepjes of schaafwondjes, soms met een korstje. Vaak ontstaan tepelkloven door verkeerd aanleggen. Probeer daarom je baby goed te laten aanhappen. Houdingen afwisselen helpt ook. Na het voeden kun je het beste een druppeltje moedermelk op je tepels smeren en ze laten drogen aan de lucht.

  5. Wat zijn regeldagen?

    Regeldagen kunnen voorkomen als je baby rond de tien dagen oud is, rond drie weken, drie maanden en zes maanden. Het zijn dagen waarop elk ritme – dat je dacht gevonden te hebben – helemaal weg is. Het is heel vermoeiend maar ook nuttig, want je baby maakt dan waarschijnlijk een groeispurt door. Wat te doen? Je kunt er niet veel aan doen. Accepteer dat het even een pittige periode is. Leg je baby aan als hij komt, desnoods elk uur.

  6. Hoe bouw ik borstvoeding af?

    Als je borstvoeding gaat afbouwen en overstapt op flesvoeding, kun je dat het beste geleidelijk doen. Als je alle tijd hebt, is het verstandig om een voeding te vervangen voor een fles totdat je borsten het accepteren. Dus kijk wanneer je borsten eraan gewend zijn om die voeding over te slaan en laat pas dan de volgende vallen. Bij de ene vrouw duurt dit een dag, bij de ander een week.

    Bron: De Melkfabriek, Purewow, La Leche League en Kelly Mom – Beeld: Shutterstock