Hoe wordt je temperatuur geregeld?
Je lichaamstemperatuur wordt geregeld door je autonome zenuwstelsel. Dat vangt signalen van kou of warmte in het lichaam en de omgeving op. Vervolgens zorgt de hypothalamus in je brein ervoor dat je temperatuur zich aanpast. Je gaat bijvoorbeeld zweten om warmte kwijt te raken, of je bloedvaten vernauwen om warmte vast te houden.
Tijdens de zwangerschap zorgt het warme vruchtwater in de baarmoeder ervoor dat de temperatuur van je baby constant blijft. Na de geboorte moet je baby zijn temperatuur zelf gaan regelen, maar het zenuwstelsel is dan nog volop in ontwikkeling. Daarom heeft een baby hulp nodig om op temperatuur te blijven.
Wat is een normale temperatuur voor je baby?
Bij volwassenen en baby’s is een normale lichaamstemperatuur tussen de 36,5°C en 37,5°C. Komt de temperatuur boven de 38°C, dan heeft je baby koorts. Maar je baby kan ook te veel afkoelen. Daarom is het belangrijk om de temperatuur van je baby goed in de gaten te houden.
Hoe reguleer je de temperatuur van je pasgeboren baby?
In de kraamweek meet je de temperatuur van je baby regelmatig om in de gaten te houden of hij het niet te warm of te koud heeft. Volgens de experts van Kraamzorg de Waarden leer je dit als ouder direct van je kraamverzorgende. Zo controleer je snel de gezondheid van je pasgeboren baby. Een te hoge of te lage temperatuur kan namelijk wijzen op een infectie. Bij een te lage temperatuur verbruikt je baby bovendien te veel energie om zichzelf warm te houden. Een constante temperatuur bevordert de groei en ontwikkeling het beste.
Een goede manier om de temperatuur van je baby natuurlijk te reguleren, is door huid-op-huidcontact. Jouw eigen lichaamstemperatuur past zich daarbij vrijwel feilloos aan de behoefte van je baby aan. Lees meer over buidelen en hoe je dit doet.
Wat doe je bij een afwijkende temperatuur?
Vaak adviseert de kraamverzorgende om de eerste vijf dagen tweemaal daags te temperaturen, waarna je dit langzaam kunt afbouwen. Neem altijd direct de temperatuur op wanneer je het vermoeden hebt dat je baby koorts heeft of te koud aanvoelt. Gebruik hiervoor een digitale thermometer in de anus (vaak vind je deze in het kraampakket).
Hanteer de volgende richtlijnen bij de uitslag:
Lager dan 36°C: Bel de verloskundige en houd je baby warm via huid-op-huidcontact en een deken over jullie heen. Controleer na een uur of de temperatuur normaal is.
Tussen 36 °C en 36,5 °C: Houd je baby warm met huid-op-huidcontact. Of leg één kruik met kokend water en één kruik met warm water bij je pasgeboren baby in bed en doe hem een mutsje op. Meet de temperatuur na een uur nog eens. Is hij niet gestegen? Bel dan de verloskundige of huisarts. Zo gebruik je een kruik veilig.
Tussen 36,6°C en 36,9°C: Leg één kruik met kokend water bij je pasgeboren baby en doe hem eventueel een mutsje op.
Tussen 37°C en 37,5°C: Leg voor de nacht een kruik met warm kraanwater bij je pasgeboren baby.
Hoger dan 37,5°C: Haal de kruik weg en doe het mutsje af en eventueel een laagje kleding uit.
Hoger dan 38,0°C: Haal de kruik weg, doe het mutsje af, een laagje kleding uit en verlaag eventueel de kamertemperatuur. Is de temperatuur van je baby een uur later niet gedaald, bel dan de verloskundige of de huisarts. Bij deze temperatuur heeft je baby koorts.
Lees ook: Wat moet je doen als je baby koorts heeft?
Is de temperatuur van je baby in de nacht lager?
Ja, de lichaamstemperatuur van een baby daalt 's nachts vaak iets. Uit onderzoek blijkt dit met name het geval te zijn als je baby tussen de zes en zestien weken oud is. Rond de leeftijd van zestien weken vertonen de meeste baby’s een consistent ritme waarin de temperatuur in de nacht zo’n 0,8 graden Celsius daalt. Dit dieptepunt bereiken ze één tot twee uur voordat ze weer wakker worden.
Hoe neem je de temperatuur van je baby correct op?
Je meet de temperatuur van je baby het meest betrouwbaar rectaal, met een digitale thermometer. Zorg dat je alles veilig bij de hand hebt liggen en was altijd eerst je handen.
- 1
Leg je baby op de commode en trek zijn broek en luier uit. Laat de luier onder zijn billen liggen en maak de huid zo nodig eerst schoon.
- 2
Ontsmet de thermometer met een watje en alcohol van zeventig procent. Smeer de metalen punt voor het inbrengen eventueel in met een klein beetje vaseline.
- 3
Draai je baby zachtjes op zijn zij, zodat je goed bij de anus kunt. Leg je vrije hand rustend op zijn heup en zet de thermometer aan.
- 4
Breng de volledige zilverkleurige punt van de thermometer in. Houd de thermometer tijdens het meten stevig vast op ongeveer twee centimeter vanaf de punt. Een baby kan onverwachte bewegingen maken, waardoor de thermometer per ongeluk te diep kan schieten en het slijmvlies kan beschadigen.
- 5
Verwijder de thermometer zodra je het piepje hoort en lees de temperatuur nauwkeurig af.
- 6
Geef je baby een schone luier en kleed hem weer aan.
- 7
Maak de thermometer na gebruik direct schoon met een billendoekje en ontsmet hem vervolgens grondig met alcohol.
Lees ook: Welke thermometer kun je het beste kiezen voor je baby?
Tot welke leeftijd heeft een baby een muts nodig?
Een baby heeft binnenshuis in principe alleen de eerste levensweek een muts nodig om goed op temperatuur te blijven. Een baby regelt bijna het hele eerste jaar de temperatuur voornamelijk via het hoofd. In de allereerste dagen (en bij te vroeg geboren baby’s wat langer) zorgt de muts dat er minder lichaamswarmte ontsnapt. Na deze opstartfase hoef je binnen geen muts meer op te zetten. Doe dit zeker niet wanneer je baby gaat slapen.
Vanaf wanneer regelt een baby zelf zijn temperatuur?
Na de kraamperiode kan een baby zijn eigen temperatuur over het algemeen goed zelf regelen en is dagelijks meten niet meer nodig. Je controleert de temperatuur eenvoudig door in de nek of aan de voeten van je baby te voelen. Voelen deze lichaamsdelen lauw aan, dan heeft je kind het aangenaam. Een klamme, zwetende nek betekent dat je baby het absoluut te warm heeft. Pak bij twijfel altijd de thermometer erbij.
Lees ook: Dit is wat je moet weten over koude voeten bij je baby
Wat is de ideale temperatuur in de babykamer?
De ideale temperatuur in de babykamer is de eerste zes weken twintig graden Celsius. Daarna kun je de temperatuur het beste tussen de vijftien en achttien graden Celsius houden. Tot de tweede verjaardag van je kind is een goed passende slaapzak de meest veilige manier om hem in bed warm te houden. Lees alles over de dikte en de zogenoemde TOG-waarde in dit artikel: Zo kies je de juiste slaapzak voor je baby.
Kleed je baby in bed niet te warm aan. Wanneer hij zijn warmte niet goed kwijt kan, stijgt de temperatuur en ontstaat het risico op warmtestuwing. Dit fenomeen verhoogt de kans op wiegendood. Let hier ook extra op wanneer je samen met je baby in bed slaapt, omdat hij het door jouw lichaamswarmte sneller te heet krijgt.
Lees ook: Hier moet je op letten om warmtestuwing te voorkomen
Welke kleding trek je aan bij welke temperatuur?
De algemene richtlijn voor pasgeboren baby’s is: trek je baby één laag kleding meer aan dan je zelf draagt. Let bij het aankleden altijd goed op de temperatuur buiten én binnen. Is je baby inmiddels een paar maanden oud, dan houd je ongeveer dezelfde hoeveelheid lagen aan als je zelf prettig vindt.
Werken in laagjes is ontzettend handig. Je trekt je baby zo gemakkelijk iets aan of uit wanneer je merkt dat hij het te koud of te warm heeft. Kies altijd voor ademende stoffen zoals katoen of wol en vermijd synthetische kledingstukken. Kleed je baby op echt hete dagen luchtig. Een katoenen romper of uitsluitend een luier is dan vaak meer dan voldoende.
Lees meer: Hitteplan voor je baby
Wanneer neem je contact op met de huisarts?
Bel in de kraamweek direct de verloskundige of de huisarts wanneer de temperatuur van je baby boven de 38 graden of onder de 36 graden Celsius uitkomt. Bij baby’s jonger dan drie maanden neem je ook direct contact op met een arts bij koorts, tenzij deze koorts is ontstaan als direct gevolg van een vaccinatie.
Bereikt de temperatuur van je baby de 40 graden Celsius, loopt de koorts razendsnel op of krijgt je baby een koortsstuip? Aarzel dan niet en schakel altijd een arts in. Ook wanneer je je als ouder gewoonweg zorgen maakt, mag je altijd de telefoon pakken.
Wat beïnvloedt de temperatuur van je baby nog meer?
Twijfel je of de temperatuur van je baby klopt met wat je meet? Houd dan rekening met de volgende situaties:
Hard huilen zorgt voor een flinke temperatuurstijging. Een baby krijgt hierbij vaak een rood hoofd en kan zelfs zweten. Kalmeer je baby eerst rustig voordat je de thermometer erbij pakt.
Inspanning zorgt eveneens voor een hogere temperatuur. Heeft tummy time flink wat moeite en zweet gekost? Meet dan pas wanneer je baby weer volledig ontspannen is.
Steekt de metalen punt van de thermometer niet ver genoeg in de anus? Dan meet je de lichaamstemperatuur niet goed. Een onverklaarbare ondertemperatuur kan hierdoor komen. Voer de meting voor de zekerheid nog een keer nauwkeurig uit.
Lees meer: Zo zorg je dat je baby de juiste temperatuur heeft in bed
Bronnen: Thuisarts.nl, Radboud UMC, Catharina Ziekenhuis
