‘Toen mijn man Erik in 2023 voor zijn werk de kans kreeg om een halfjaar naar Noorwegen te gaan, was ik eerlijk gezegd niet meteen enthousiast. Ik vond Noorwegen weliswaar een prachtig land, kende het van vakanties, maar stond niet echt te springen om er met twee jonge kinderen een halfjaar te wonen. Een grote stad als Trondheim leek me ook heel anders dan het rustige Noorwegen dat ik had ervaren. En wat moest ik daar zélf al die tijd gaan doen? Het voelde in het begin toch een beetje als een opoffering. Maar voor mijn man was het een mooie kans die ik hem gunde, en het leek me op zijn minst een unieke ervaring om dit als gezin te doen.
Nieuwe werelden ontdekken
Onze dochter Jet, destijds een leergierige kleuter, keek ernaar uit om in Noorwegen Engels te leren. En om, in haar woorden, ‘nieuwe werelden te ontdekken’. Ze maakt makkelijk contact, dus we hadden er vertrouwen in dat ze haar weg wel zou vinden.
Na twee weken waren we wat geland en startte Jet op de internationale peuterschool, met kinderen uit verschillende landen. Ze zongen er Noorse liedjes, maar verder was alles in het Engels. Noren spreken dat ook ontzettend goed. Jet kende aanvankelijk letterlijk twee woorden Engels, yes en no, maar leerde het in een mum van tijd vloeiend spreken, echt bizar. Nu, drie jaar later, videobelt ze nog steeds regelmatig met een van die klasgenootjes en ze schrijven elkaar briefjes in het Engels, zo schattig.
In skipak naar school
De school was voor Jet een walhalla. Het draait allemaal om spelend leren, zonder dat kinderen aan het einde van het schooljaar bijvoorbeeld bepaalde letters móeten kennen. Tijdens onze eerste periode in Noorwegen lag er een dik pak sneeuw. We brachten Jet ’s ochtends om 08.30 uur naar school in een warm skipak, waarna ze meteen de dag begonnen met buitenspelen.
Kinderen in Noorwegen gaan áltijd naar buiten, ongeacht het weer. Niemand maakt zich druk om code rood of een beetje gladheid, het verkeer stroopt niet op, mensen passen zich aan. Al was het even wennen om met -17 °C mijn autoramen te ontdooien, Jet is weleens een uurtje te laat op school gekomen.
Friluftsliv
Noren geloven in friluftsliv, de overtuiging dat tijd doorbrengen in de natuur met het gezin geen luxe is maar een vanzelfsprekendheid. Daardoor leefden wij ook veel meer buiten. We maakten veel wandelingen en barbecueden onderweg in de natuur. Dat gaf ontzettend veel rust. Wonen in een grote stad is ons ook erg meegevallen. Trondheim is niet bepaald Amsterdam, het voelde meer als een dorp. De mensen zijn er niet zo gehaast als ik gewend ben in Nederlandse steden, maar gewoon relaxed en beleefd.
Op de basisschool hebben kinderen ook een dag per week buitenonderwijs. Ze gaan naar een museum, het bos in of naar een fjord. Ik dacht dan: kán dat wel, naar een fjord met twee begeleiders en een hele schoolklas met drie- tot vijfjarigen? Maar dat gaat dus prima. In Nederland zijn we vaak vooral bezig met regels, aansprakelijkheid en wat er allemaal niet kan, maar in Noorwegen doen ze het gewoon.
Lees ook: Bewegend leren is de trend: ‘Van de hele dag stilzitten op school werd ik gek’
Lesje zeewiersoep
Ik denk dat Noorse kinderen meer ruimte krijgen om zich op hun eigen manier te ontwikkelen. Zo zag ik bij een fjord een klas gezamenlijk zeewiersoep maken. Het ene groepje was verantwoordelijk voor het wieden van het zeewier, het andere groepje – dat iets verder was met rekenen – woog de hoeveelheden af. En weer een andere groep zorgde voor het koken. Iedere leerling had zijn eigen rol. Dat raakte me, ik realiseerde me dat dit is waar onderwijs óók over gaat. Niet alleen kennis opdoen, maar ook samenwerken, verantwoordelijkheid nemen en oog hebben voor elkaar.
Geen sociale verplichtingen
Ik werkte destijds als adviseur in het onderwijs. Gelukkig was dat op afstand mogelijk, tijdens de middagslaapjes van Bob maakte ik mijn uren. Verder bezocht ik met Bob vaak een åpen barnehage, een soort open kinderdagopvang waar ouders en jonge kinderen samenkomen. Je kon er zonder aanmelding gratis naartoe, op verschillende locaties, en er was zelfs een opgeleide pedagoog aanwezig. Het mooie was dat er ouders op afkwamen uit alle lagen van de bevolking. Die sociale momenten waren niet alleen fijn voor Bob, maar ook voor mij. Zo’n plek zou ik in Nederland ook toejuichen.
Verder was ons sociaal leven in Noorwegen rustig. Noren zijn vriendelijk en behulpzaam, maar omdat ons verblijf tijdelijk was, brachten we vooral tijd met elkaar door. Ook kwamen er regelmatig vrienden of familie langs. Ik vond het heerlijk: geen sociale verplichtingen. Geen verjaardagen, sportclubjes of volle agenda’s. We hebben als gezin zó genoten van die maanden samen.
Gouden uurtje
Wat me enorm is bijgebleven, is dat het gezin in Noorwegen écht op 1 staat. Het lijkt alsof Noren de ratrace van gezinnen niet zo beleven als wij. Mensen beginnen vroeg met werken en werken hard, maar om 16.00 uur gaan ze naar huis en sluit de kinderopvang. Dat extra uur samen als gezin maakt zo’n verschil. Je komt niet gehaast thuis, maar kunt rustig samen eten en het avondritueel ingaan. Dat ‘gouden uurtje’ mis ik nog steeds.
Lees ook: Familie is alles: zo zorg je nú voor een hechte band tussen je kinderen voor later
We verlangen nog vaak terug naar Noorwegen. Ik besef wel dat het anders was geweest als er thuis iets ernstigs was gebeurd waardoor we hadden moeten terugkeren. Maar we hebben er volop van kunnen genieten. Ik zou gezinnen die zo’n kans krijgen zeker adviseren om het gewoon te dóen. Kijk maar naar mij: juist ik, die er het meeste tegenop zag, heb er uiteindelijk waarschijnlijk het meest van genoten.’
