Wat is hooikoorts?
Hooikoorts (pollinosis) is een allergische reactie op het stuifmeel (pollen) van planten, grassen en bomen. Zodra je kind dit stuifmeel inademt, reageert zijn afweersysteem overdreven en ontstaan er klachten.
Planten die hun stuifmeel via de wind verspreiden, veroorzaken de problemen. Als je kind hier allergisch voor is, krijgt hij last zodra de pollen in contact komen met zijn slijmvliezen. Dit gebeurt bij de ogen, neus, mond, keel of luchtpijp. De klachten verdwijnen zodra het stuifmeel uit de lucht is. De aandoening heeft niets met hooi of koorts te maken, maar is vernoemd naar de periode waarin de klachten pieken: het hooiseizoen.
Lees ook: Zo herken je allergieën bij baby’s en kinderen
Wat is de oorzaak van hooikoorts?
Hooikoorts ontstaat doordat het immuunsysteem in de war is en een onschuldige stof (pollen) aanziet voor een schadelijke stof. Naast deze reactie spelen erfelijke aanleg en omgevingsfactoren een grote rol.
Volgens allergoloog Hans de Groot zijn er drie hoofdfactoren aan te wijzen:
- 1
Reactie op vreemde stoffen: Het immuunsysteem reageert heftig op een allergeen (zoals pollen, huisstofmijt of dierenhuidschilfers). Het lichaam zet antistoffen in en maakt histamine aan. Deze stof verwijdt de bloedvaten, waardoor slijmvliezen zwellen en slijm produceren. Dit veroorzaakt de hooikoortsklachten.
- 2
Erfelijkheid: Je kind kan hooikoorts ontwikkelen door een erfelijke aanleg. Hebben jij of je partner hooikoorts? Dan is de kans aanzienlijk groter dat je kind er last van krijgt.
- 3
Omgevingsfactoren: Bepaalde weersomstandigheden beïnvloeden de klachten. Bij warm, droog en winderig weer is de pollenconcentratie hoog. Wonen jullie in een gebied met veel verkeer of bouwprojecten? Dan zorgt het aanwezige fijnstof voor meer irritatie. Daarnaast raken de slijmvliezen van je kind sneller geprikkeld wanneer er in de omgeving gerookt wordt.
Lees ook: Constitutioneel eczeem bij baby’s en kinderen: dit helpt
Welke klachten heeft je kind bij hooikoorts?
Hooikoorts herken je bij je kind aan symptomen die sterk lijken op een aanhoudende neusverkoudheid, zoals veelvuldig niezen, jeukende ogen en een loopneus.
Veelvoorkomende symptomen op een rij:
jeuk en/of branderig gevoel aan zijn neus
verstopte neus, snurken en daardoor slecht slapen
loopneus
jeukende ogen
rode ogen
tranen
droge keel, soms met kriebelhoest
vermoeidheid
kortademigheid en/of piepende ademhaling
Omdat de klachten op een gewone verkoudheid lijken, is de link met hooikoorts niet altijd direct gelegd. Is je kind na een paar weken nog steeds verkouden? Neem dan contact op met de huisarts om hooikoorts of een andere allergie uit te sluiten.
Lees meer: Het verschil tussen een griep en een verkoudheid bij kinderen
In welke maanden heeft je kind klachten?
De meeste bomen en grassen bloeien van februari tot en met september. De piek van het hooikoortsseizoen valt doorgaans in de maanden mei, juni en juli.
Hoe lang je kind symptomen ervaart, verschilt enorm. Dit hangt af van het type pollen waar hij gevoelig voor is:
De els en de hazelaar
De els begint vaak als eerste met bloeien. Elzen zijn vooral te vinden langs waterkanten en op drassige plaatsen. Bloeit de els, dan hangen er ‘katjes’ aan de takken die stuifmeel produceren. Dit gebeurt meestal in februari. De hazelaar bloeit vroeger in het seizoen en kan al in januari klachten geven. Je vindt ze vooral in loofbossen en aan bosranden. De wintervaste els kan bij een warme winter eind december al gaan bloeien.De berk
Deze boom met witte stam bloeit meestal in april in Nederland.Gras
Ons land staat vol met gras en ook hier kan je kind hooikoorts van krijgen. Het is zelfs de belangrijkste veroorzaker van hooikoorts. Gras groeit vaak vanaf april tot augustus / september afhankelijk van het weer na de zomer.
Hoe check je de actuele hooikoortskalender?
Gedurende het jaar zijn er meerdere perioden waarin pollen actief zijn. Je houdt de actuele pollenstatus eenvoudig in de gaten via hooikoortsradar.nl of de wekelijkse pollenvoorspelling van weeronline.nl.
Wanneer is een allergietest bij hooikoorts nodig?
Een allergietest is nuttig wanneer de klachten van je kind lijken op een aanhoudende verkoudheid die maar niet overgaat. Met een test stelt de arts definitief vast of je kind hooikoorts heeft en voor welke specifieke pollen hij gevoelig is.
Lees ook: Wat zijn lente-oren en wat doe je ertegen?
Wat kun je doen als je kind hooikoorts heeft?
Hooikoorts is niet te genezen, maar je vermindert de klachten door de blootstelling aan pollen te beperken. Denk aan het sluiten van ramen, het filteren van de lucht en persoonlijke hygiëne voor het slapengaan.
Praktische tips voor in huis:
Houd ramen gesloten op warme, winderige dagen of installeer speciale pollenhorren.
Borstel het haar van je kind voordat hij gaat slapen om pollen te verwijderen. Beter nog: laat je kind even douchen voor bedtijd.
Hang gedragen kleding niet in de slaapkamer; pollen blijven in de stof hangen.
Zet een luchtreiniger in de slaapkamer om pollen uit de lucht te filteren.
Zorg voor een optimale luchtvochtigheid (tussen de veertig en zestig procent). Een te droge lucht irriteert de ogen sneller. Hier bestel je een luchtvochtigheidsmeter.
Wat helpt bij hooikoorts als je buiten bent?
Buiten spelen is gezond, maar tijdens het hooiseizoen vergt dit wat voorbereiding. Met een zonnebril en een dun laagje vaseline houd je een groot deel van de pollen op afstand.
Tips voor buiten de deur:
Plaats geen planten of bomen in de tuin waar je kind allergisch voor is.
Houd je kind uit de buurt van pas gemaaid gras.
Leer je kind om niet in zijn ogen te wrijven. Leg bij hevige jeuk even een vochtig washandje op zijn ogen.
Laat je kind buiten een zonnebril dragen die goed aansluit. Dit blokkeert stuifmeel.
Smeer vaseline rond de ogen, neus en mond. Dit beschermt de huid en vangt pollenkorrels op voordat ze de slijmvliezen bereiken.
Droog de was binnen op winderige, warme dagen, zodat er geen pollen in het wasgoed waaien.
Zoek verkoeling aan het strand; de lucht aan zee bevat aanzienlijk minder pollen.
Wat is de link tussen hooikoorts en voedselallergie?
Soms ervaren kinderen met hooikoorts ook klachten bij het eten van bepaald fruit, zoals appels. Dit heet een kruisreactie. De eiwitten in berkenstuifmeel lijken sterk op de eiwitten in appels.
Het immuunsysteem herkent de eiwitten uit het fruit als pollen, wat leidt tot jeuk in de mond, keel of oren, of een opgezette tong en lippen. Andere voedingsmiddelen die een kruisreactie met boompollen veroorzaken zijn steenfruit (kers, perzik), rauwe groenten (wortel, selderij) en noten. Allergoloog Hans de Groot wijst erop dat deze allergenen kapotgaan bij verhitting. Appelmoes of verhit appelsap levert daardoor vaak geen problemen op.
Lees meer: Voedselallergie of -intolerantie bij kinderen: zo herken je het
Welke medicatie werkt bij hooikoorts?
Er bestaan tabletten en speciale neussprays die de klachten van hooikoorts verlichten. De tabletten bevatten antihistamine om de overgevoeligheidsreactie af te remmen, terwijl neussprays met ontstekingsremmers helpen om weer vrijer te ademen.
Naast reguliere medicijnen zijn er homeopathische middelen verkrijgbaar. Overleg altijd met de huisarts voordat je start met een medische of homeopathische behandeling voor je kind.
Leestip: 8 symptomen van astma op een rij
Helpt immunotherapie bij hooikoorts?
Wanneer medicijnen en aanpassingen niet voldoende werken, is immunotherapie een optie. Het doel is om het immuunsysteem stap voor stap te laten wennen aan het allergeen, zodat je kind minder allergisch reageert.
Je kind krijgt via injecties of smelttabletten steeds een kleine dosis van de stof toegediend. Bij injecties begint dit wekelijks en bouwt de dosering langzaam op. Daarna volgt er een maandelijkse injectie voor een periode van drie tot vijf jaar. Kiest de arts voor smelttabletten, dan neemt je kind deze dagelijks in gedurende diezelfde periode. Bij de meeste kinderen neemt de allergie hierna sterk af of verdwijnt zelfs volledig. Deze behandeling met tabletten is momenteel beschikbaar voor graspollen vanaf vijf jaar en voor boompollen vanaf het achttiende jaar.
Lees meer: Allergische reactie bij kind: dit kun je doen
Bron: Erasmus MC, Diakonessenhuis
